QTO - Qua những lần chia tách, sáp nhập, Đồng Sơn vừa giữ được danh xưng, vừa được mở rộng địa giới hành chính quy mô về diện tích và dân số. Trên con đường phát triển, vùng đất phía Tây trung tâm tỉnh lỵ mới Quảng Trị luôn mang theo niềm tự hào là “thủ phủ” của TP. Đồng Hới (cũ) trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Chung dòng chảy lịch sử của thời kỳ đổi mới, tận dụng tiềm năng lợi thế về tự nhiên, đất đai trù phú và lao động dồi dào, Đồng Sơn vươn mình, hội nhập.

“Dấu xưa” không còn xa

Đi qua nhánh Đông đường Hồ Chí Minh, cách trung tâm tỉnh lỵ 9km, Tổ dân Trạng (thuộc tổ dân phố (TDP) Đồng Lực, phường Đồng Sơn) hiện ra đẹp như tranh vẽ. Từ một vùng đất khó đến nay, người dân cần cù chịu khó biến “tấc đất, tấc vàng”, tạo ra một vùng gò đồi xanh mát, cây cối đơm hoa kết trái...

Trở về quá khứ, trong những ngày đế quốc Mỹ đánh phá, trung tâm Đồng Hới (nay là phường Đồng Hới, Đồng Thuận) trở thành một trận địa ác liệt. Hàng nghìn người dân gốc Đồng Hới đã lên phía Tây thành phố cũ, trong đó có Tổ dân Trạng để sơ tán. Kết thúc chiến tranh, một số người dân không về lại phố mà vẫn bám đất, bám làng, chung sức xây dựng đời sống mới, tô vẽ nên làng quê tươi đẹp.

Đến nay, tổ dân Trạng có 37 hộ dân với 150 nhân khẩu, đang vươn mình hòa vào dòng chảy phát triển cùng với các khu dân cư phường Đồng Sơn. Những con đường được trải bê tông với đường điện chiếu sáng về tận mỗi gia đình. Nhà văn hóa, sân chơi thể thao luôn nhộn nhịp tiếng vui đùa của bà con sau mỗi ngày lao động…

Nơi ghi dấu chiến khu Thuận Đức (trên đồi Thuận Phong, tổ dân phố Thuận Đức, phường Đồng Sơn) - Ảnh: H.Tr

Theo Bí thư TDP Đồng Lực Đoàn Thị Thủy, người dân nơi đây đã đi qua năm tháng lịch sử, tự hào chứng kiến sự đổi thay nơi mảnh đất nghĩa tình này, cần cù chịu khó và biết thay đổi tư duy sản xuất phù hợp thực tiễn... Tổ dân Trạng nay chỉ còn 1 hộ nghèo. Người dân đồng sức đồng lòng tham gia các phong trào thi đua, góp sức xây dựng đô thị văn minh, hiện đại.

Đồng Sơn còn sở hữu và giữ gìn căn cứ địa đầu tiên của tỉnh trong thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp năm 1947-vùng đất Thuận Đức với địa thế lưng dựa vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, mặt hướng về Biển Đông, cách trung tâm tỉnh lỵ 12km về phía tây.

Tuy làm nơi căn cứ trong thời gian ngắn nhưng mảnh đất Thuận Đức lưu giữ nhiều sự kiện quan trọng, ghi lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử kháng chiến của Đảng bộ, quân và dân Quảng Bình (cũ). Hiện nay, chiến khu Thuận Đức còn lại dấu tích địa điểm nằm trên đồi Thuận Phong có diện tích 10.000m2, là nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Trở lại chiến khu Thuận Đức hay vùng sơ tán Trạng, những “tên đất, tên làng” đi vào lịch sử giờ không còn xa ngái như trước bởi hệ thống hạ tầng đồng bộ với những ngả đường thuận lợi. Băng qua những mảnh vườn xanh mát, trù phú, nhiều người sẽ cảm nhận được sự hồi sinh, khởi sắc của các vùng quê cách mạng và vẹn nguyên cảm xúc về các vùng đất giàu tình nghĩa trong kháng chiến và đoàn kết chung sức xây dựng đời sống mới trong thời bình.

Triển vọng “thủ phủ” năm xưa

Mạch nguồn đã kết nối, “đông, tây” cũng hội tụ, Đồng Sơn mở ra trang mới trong hành trình bứt phá đi lên, hòa chung sự phát triển lớn mạnh với các địa phương trung tâm tỉnh mới Quảng Trị.

Chủ tịch UBND phường Đồng Sơn Đoàn Hồng Quân cho biết, nếu như trước đây, Đồng Sơn phần lớn dân cư là cán bộ hưu trí, một bộ phận người dân sống bằng các dịch vụ buôn bán truyền thống, nhỏ lẻ, thì nay trở thành một địa phương lớn với đa ngành nghề, từ chăn nuôi, trồng trọt đến tiểu thủ công nghiệp.

Trên địa bàn hiện có công trình đường cao tốc Bắc-Nam, đường nối Quốc lộ 1 với nhánh Đông đường Hồ Chí Minh và một số dự án lớn đang hình thành, mở ra cơ hội để người dân phát triển các ngành nghề dịch vụ. Đặc biệt, nguồn lực đất đai dồi dào để bà con phát triển trồng rừng và mở rộng các mô hình kinh tế tổng hợp. Nhờ đó, nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực được công nhận là sản phẩm OCOP, đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Đồng Sơn sầm uất hôm nay - Ảnh: H.Tr

Với địa hình, lợi thế, Đồng Sơn cũng chú trọng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh mở rộng sản xuất; khai thác tối đa 3 cụm tiểu thủ công nghiệp gồm 33 cơ sở đang vận hành hiệu quả, giải quyết việc làm cho nhiều lao động.

Vì vậy, mặc dù trong bối cảnh thị trường trong nước và quốc tế hiện có nhiều khó khăn, thách thức, nhưng bám sát định hướng phát triển kinh tế, cùng với sự hỗ trợ kịp thời của địa phương, cơ sở chế biến gỗ của Công ty TNHH Lý Thành trên địa bàn phường vẫn ổn định và ngày càng mở rộng sản xuất; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế của phường.

“Nhờ cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm tạo điều kiện về các chính sách ưu đãi, từ vay vốn đến mặt bằng sản xuất tại cụm làng nghề nên chúng tôi có động lực đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, duy trì sản xuất. Đến nay, hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty ngày càng thuận lợi trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ. Từ đó, tạo việc làm thường xuyên, nâng cao thu nhập cho người lao động”, Giám đốc Công ty TNHH Lý Thành Hoàng Khánh Thành cho hay.

Toàn phường có 3 hợp tác xã (HTX) dịch vụ nông nghiệp và 1 HTX sản xuất hiệu quả; 243 doanh nghiệp và 2.462 hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động, tạo việc làm cho gần 10.000 lao động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Đến nay, Đồng Sơn có 3 sản phẩm OCOP đạt chứng nhận 3 sao, gồm: Tinh dầu sả Cô Nguyện, Tinh dầu tràm Nghĩa Ninh, Tinh dầu tràm Vân Lan.

Chủ hộ sản xuất tinh dầu tràm, sả Nguyễn Thị Ánh Nguyệt tự tin chia sẻ: “Với điều kiện thổ nhưỡng thuận lợi, hiện cơ sở sản xuất có trên 2ha trồng nguyên liệu phát triển tốt, cùng với việc thu mua của bà con các vùng lân cận, mỗi năm, cơ sở sản xuất trên 50 lít dầu sả, 120 lít dầu tràm, giải quyết việc làm cho hàng chục lao động theo thời vụ và nhiều lao động gián tiếp. Sản phẩm tinh dầu tràm, dầu sả “cô Nguyệt” của gia đình đã được công nhận OCOP 3 sao. Từ mô hình trồng nguyên liệu, trên địa bàn đã có nhiều hộ phát triển trồng tràm, tạo xanh mát cả một vùng chiến khu xưa”.

“Với tiềm năng dư địa khá lớn cùng với ý chí nội lực, tận dụng mọi cơ hội, Đồng Sơn sớm nâng cao được mức thu nhập và đời sống của người dân, bứt phá đi lên xây dựng đô thị hiện đại, sánh vai cùng các địa phương trung tâm tỉnh lỵ mới”, Bí thư Đảng ủy Nguyễn Hữu Phước khẳng định.

Hương Trà