QTO - Một bệnh viện được xây đắp bằng tình cảm đặc biệt của một đất nước phía Tây bán cầu. Một công viên mang tên vị lãnh tụ Cuba tọa lạc ngay giữa vùng đất Quảng Trị anh hùng. Tình đoàn kết giữa hai dân tộc Việt Nam-Cuba được đặt nền móng và vun đắp bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Fidel Castro. Đó không chỉ là ký ức lịch sử hào hùng, mà còn là mạch nguồn được nuôi dưỡng và truyền lại qua từng thế hệ, trở thành sợi dây gắn kết, bền chặt giữa hai đất nước Việt Nam-Cuba.

Chuyến thăm đặc biệt

Giữa những ngày tỉnh Quảng Trị tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ “Lễ hội Vì Hòa bình”, ông Mauricio Alejandro Martínez Duque, Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Cuba tại TP. Hồ Chí Minh đã có mặt trên mảnh đất từng ghi dấu chuyến thăm lịch sử của lãnh tụ Cuba Fidel Castro đến vùng giải phóng miền Nam Việt Nam vào tháng 9/1973.

Lặng lẽ đặt những bông hồng lên tượng đài Chủ tịch Cuba tại Công viên Fidel (phường Đông Hà) và trụ sở Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới, ông bày tỏ sự xúc động, bởi không nơi nào như Quảng Trị, hình ảnh vị nguyên thủ nước ngoài được người dân nơi đây dành sự kính trọng và khắc ghi đến vậy.

“Tôi rất vinh dự vì được có mặt tại Quảng Trị và bày tỏ lòng kính trọng sâu sắc tới Tổng tư lệnh Fidel Castro-người đồng chí, người anh em thân thiết của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong chuyến công tác tại đây, chúng tôi càng cảm nhận rõ niềm tự hào cùng trách nhiệm tiếp nối để vun đắp truyền thống hữu nghị đặc biệt của hai dân tộc Việt Nam-Cuba”, Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Cuba tại TP. Hồ Chí Minh Mauricio Alejandro Martínez Duque chia sẻ.

Ông Mauricio Alejandro Martínez Duque, Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Cuba tại TP. Hồ Chí Minh đến dâng hương tại tượng đài Chủ tịch Cuba Fidel Castro ở Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới vào tháng 8/2026 - Ảnh: T.L

Đối với Nhân dân Việt Nam nói chung, Quảng Trị nói riêng, hình ảnh đồng chí Fidel Castro, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Thủ tướng nước Cộng hòa Cuba đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam vào giữa tháng 9/1973, khi chiến tranh vẫn chưa kết thúc đã in đậm vào trái tim và ký ức của biết bao thế hệ người dân.

Từ đất nước Cuba cách nửa vòng trái đất, vượt qua hơn 20.000km, đồng chí Fidel cùng đoàn đại biểu đã vượt qua sông Nhật Lệ, thăm lũy thép Vĩnh Linh, gặp gỡ những anh hùng của vùng đất lửa Quảng Trị. Hình ảnh đồng chí Fidel phất cao lá cờ của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tại cao điểm 241 Tân Lâm, thuộc huyện Cam Lộ (cũ), đã khắc sâu trong lòng Nhân dân Việt Nam.

Ông Lê Vĩnh Quán (86 tuổi) ở phường Đồng Hới, nguyên là cán bộ công an vũ trang, biệt phái qua phụ trách công tác ngoại vụ của Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình (cũ) ở Khu Giao Tế từ năm 1968. Tháng 9/1973, ông được Tỉnh ủy giao phụ trách công tác đón tiếp, phục vụ Chủ tịch Fidel Castro cùng đoàn đến thăm.

Trong trí nhớ của ông, những ấn tượng sâu đậm về Chủ tịch Fidel Castro trong chuyến thăm cách đây hơn nửa thế kỷ vẫn còn vẹn nguyên. “Khi Chủ tịch Fidel tới thăm, cán bộ, Nhân dân và học sinh đến rất đông, đứng dọc hai bên đường, hô vang “Viva Cuba, viva Fidel”, ông Lê Vĩnh Quán nhớ lại.

Hiện nay, tại di tích lịch sử Khu giao tế và di tích Trụ sở Chính phủ cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam tại tỉnh Quảng Trị vẫn còn lưu giữ hai chiếc giường gỗ “ngoại cỡ” được đóng riêng cho Chủ tịch Fidel Castro, cùng nhiều kỷ vật gắn trong chuyến thăm lịch sử của vị lãnh tụ Cuba vào tháng 9/1973.

Tiếp nối nghĩa tình Việt Nam-Cuba

Với tình cảm đặc biệt đối với Nhân dân Việt Nam, Đảng, Chính phủ và Nhân dân Cuba đã quyết định xây dựng tặng tỉnh Quảng Bình (cũ) một bệnh viện đa khoa hoàn chỉnh với những trang thiết bị đồng bộ và hiện đại mang tên: Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới. Lễ khởi công bệnh viện được tiến hành đúng vào dịp kỷ niệm 84 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1974).

Sau 7 năm lao động miệt mài, với sự hỗ trợ của hàng trăm chiến sĩ, kỹ sư, công nhân xây dựng Cuba, bệnh viện đã hoàn thành vào tháng 9/1981, góp phần quan trọng vào sự nghiệp chăm sóc sức khỏe của Nhân dân trên địa bàn tỉnh và các vùng lân cận.

Trong chuyến công tác tại Quảng Trị nhân kỷ niệm 65 năm Ngày thiết lập quan hệ Việt Nam-Cuba (2/12/1960-2/12/2025), ông Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Cuba tại Việt Nam đã dành phần lớn thời gian để đến thăm những công trình ghi dấu ấn của Chủ tịch Fidel Castro, gặp gỡ những nhân chứng lịch sử để nghe kể về chuyến thăm đặc biệt của vị lãnh tụ Cuba.

Ông xúc động chia sẻ: “Tôi rất vinh dự khi đến thăm vùng đất Quảng Trị anh hùng, nơi có ý nghĩa rất lớn đối với sự nghiệp đấu tranh, giải phóng dân tộc của Việt Nam. Tôi cũng rất phấn khởi khi có mặt tại Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới, một biểu tượng của tình hữu nghị giữa Việt Nam-Cuba và là một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho sự đoàn kết, mối quan hệ mẫu mực, trong sáng và trung thành của hai đất nước Việt Nam và Cuba, được xây dựng, rèn luyện trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Ngày nay, chúng ta đang ở một giai đoạn cao hơn của mối quan hệ đó, ngày càng toàn diện hơn, hiệu quả hơn, thiết thực và bền vững hơn. Và tôi tin chắc rằng, mối quan hệ giữa Cuba và Việt Nam sẽ được tiếp nối, là một ví dụ tuyệt vời về những gì hai dân tộc có thể làm vì nhân loại, vì hòa bình, công lý và phát triển giữa các quốc gia”.

Dẫu qua hành trình hơn nửa thế kỷ, nhưng ký ức và sự giúp đỡ quý báu, nghĩa tình mà đất nước Cuba anh em, của lãnh tụ Cuba Fidel Castro dành cho vùng đất Quảng Trị vẫn được trân quý và khắc ghi, như nghĩa tình thủy chung, trong sáng của hai đất nước chảy mãi không bao giờ vơi cạn.

“Năm 2026 mang một mối liên kết lịch sử kỳ diệu và vô cùng đặc biệt. Ngày 13/8/2026, chúng ta cùng trang trọng kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Chủ tịch Cuba Fidel Castro. Và vào tháng 9 tới đây, chúng ta lại cùng nhau kỷ niệm 45 năm Ngày thành lập Bệnh viện hữu nghị Việt Nam-Cuba Đồng Hới. Hướng tới hai mốc son lịch sử này, chúng tôi sẽ tích cực đồng hành và tham gia chuỗi hoạt động kỷ niệm tại tỉnh Quảng Trị, để cùng tôn vinh, vun đắp và thắt chặt hơn nữa tình hữu nghị thủy chung, sắt son giữa hai dân tộc Việt Nam-Cuba”, ông Mauricio Alejandro Martínez Duque, Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Cuba tại TP. Hồ Chí Minh cho biết.

Tố Linh