QTO - Không chỉ hỗ trợ các cơ sở sản xuất khu vực nông thôn đổi mới máy móc, thiết bị, hoạt động khuyến công của tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026-2030 hướng tới hình thành năng lực sản xuất mới, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Qua đó góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn (CNNT).

Đồng hành với doanh nghiệp

Giai đoạn 2021-2025, từ nguồn kinh phí khuyến công quốc gia và địa phương, tỉnh Quảng Trị đã hỗ trợ hàng trăm cơ sở công nghiệp nông thôn, với khoảng 350 đề án, nhiệm vụ, tổng kinh phí hỗ trợ gần 46,5 tỉ đồng. Nguồn lực này được ưu tiên phân bổ vào các lĩnh vực thế mạnh và sản phẩm chủ lực của tỉnh, như: Chế biến nông-lâm-thủy sản, cơ khí, may mặc và sản xuất hàng tiêu dùng thiết yếu.

Doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn nhờ được hỗ trợ vốn đầu tư thiết bị - Ảnh: M.L

Từ nguồn hỗ trợ trên, nhiều cơ sở sản xuất đã đổi mới sản xuất, tăng sức cạnh tranh, từng bước mở rộng thị trường và đưa được sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế. Điển hình như trong năm 2026, Công ty TNHH Sản xuất, thương mại thực phẩm Thiện Bảo (xã Triệu Cơ) có 2 sản phẩm là bột sắn dây và gừng thẻ vị nguyên bản được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp tỉnh. Đây cũng là 2 sản phẩm mà công ty đã xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Mỹ.

Để đáp ứng quy trình kiểm định khắt khe của đối tác nước ngoài, bên cạnh việc chủ động xây dựng vùng nguyên liệu, công ty đã đầu tư xây dựng nhà xưởng khép kín, đầu tư nhiều máy móc hiện đại. Trong đó hệ thống máy cán, máy trộn và máy sấy công nghiệp được lắp đặt từ nguồn vốn khuyến công tỉnh.

Bà Nguyễn Thị Quỳnh Như, Quản lý xưởng sản xuất của công ty chia sẻ: “Hiện nay, các đối tác lớn đặt ra yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về quy trình sản xuất. Việc tiếp cận kịp thời chính sách khuyến công đã giúp chúng tôi vượt qua các rào cản kỹ thuật này, nâng cao chất lượng sản phẩm để rộng mở đầu ra trên thị trường quốc tế”.

Hoạt động khuyến công trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025 không chỉ tiếp sức cho các cơ sở nhỏ lẻ mà còn tạo sức lan tỏa thông qua các mô hình trình diễn kỹ thuật, hỗ trợ đề án sản xuất sản phẩm đặc trưng của tỉnh.

Tiêu biểu là mô hình sản xuất viên gỗ nén năng lượng tại Công ty TNHH thương mại và sản xuất Đức Quân (Khu công nghiệp Tây Bắc Đồng Hới); Công ty CP Dũng Nguyệt Anh Quảng Bình (Khu công nghiệp Tây Bắc Quán Hàu); đề án sản xuất dược liệu của Công ty CP Dược liệu Gold Herbal (Cụm công nghiệp 9D phường Nam Đông Hà). Các dự án này không chỉ đóng góp tích cực vào kim ngạch xuất khẩu, tăng thu ngân sách địa phương, mà còn giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động tại địa phương.

Trong giai đoạn này, nguồn vốn khuyến công địa phương cũng đã hỗ trợ 233 cơ sở ứng dụng máy móc, thiết bị và xử lý môi trường; xây dựng 4 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới (chế biến hạt, bột sấy lạnh, phôi chai PET, bao bì carton)…

Riêng trong 9 tháng năm 2026, từ nguồn kinh phí khuyến công quốc gia, Bộ Công thương đã phân bổ cho tỉnh 3,25 tỉ đồng để hỗ trợ 7 đề án đầu tư máy móc, thiết bị tiên tiến trong các lĩnh vực cơ khí, dược liệu, chế biến gỗ và đá granite. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí khuyến công địa phương đợt 1 cũng đã hỗ trợ trên 1,3 tỉ đồng cho 8 cơ sở CNNT trên địa bàn tỉnh.

Là một trong những đơn vị vừa được tiếp nhận nguồn vốn hỗ trợ thiết bị sản xuất chi tiết cơ khí từ chương trình khuyến công quốc gia, ông Lê Xuân Hoàn, Giám đốc Công ty đầu tư phát triển Hoàng Minh Hưng (phường Đồng Sơn) cho biết: “Khoản hỗ trợ này rất thiết thực, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn hiện đại hóa quy trình sản xuất, qua đó tiết kiệm đáng kể nguyên vật liệu và giảm thiểu chi phí vận hành”.

Ưu tiên công nghệ tiên tiến

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, hoạt động sản xuất công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp (CN-TTCN) trên địa bàn tỉnh vẫn còn những hạn chế về quy mô, trình độ công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực. Đa số các cơ sở, hợp tác xã có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, thiết bị manh mún, khâu tổ chức sản xuất chưa bài bản.

Bên cạnh đó, nút thắt trong tiếp cận vốn tín dụng, quỹ đất, mở rộng thị trường cũng như bài toán xử lý môi trường và di dời cơ sở sản xuất vào các khu, cụm công nghiệp vẫn chưa được tháo gỡ triệt để. Quy mô các đề án khuyến công dù đã cải thiện nhưng tính lan tỏa chưa sâu rộng, thiếu nhà đầu tư và các khoản đầu tư mang tính đột phá.

Sản xuất chế biến gỗ sẽ là một trong những lĩnh vực được ưu tiên hỗ trợ máy móc tiên tiến bằng nguồn vốn khuyến công - Ảnh: M.L

Ông Phan Hoài Nam, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết, một số nội dung theo Nghị định số 45/2012/NĐ-CP và Nghị định số 235/2025/NĐ-CP (sửa đổi) như: Hỗ trợ khởi sự doanh nghiệp, sản xuất sạch hơn, chuyển đổi số, đào tạo nghề... hiện vẫn chưa có hướng dẫn chi tiết, đặc biệt là về định mức chi. Điều này khiến các địa phương lúng túng khi áp dụng các quy định về đầu tư công và đấu thầu vào hoạt động khuyến công.

Từ thực tế đó, sở kiến nghị Bộ Công thương và Cục Công nghiệp sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể. Đồng thời, tỉnh cũng đề xuất trung ương quan tâm bố trí thêm nguồn lực để thực hiện các mô hình trình diễn kỹ thuật, hoàn thiện hạ tầng cụm công nghiệp, đào tạo ngành nghề mới, tổ chức hội chợ triển lãm và phát triển các làng nghề truyền thống.

Để chủ động tháo gỡ khó khăn và tạo bước đột phá trong giai đoạn 2026-2030, ngày 20/5/2026, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 04/2026/NQ-HĐND quy định cụ thể nội dung và mức chi hỗ trợ hoạt động khuyến công trên địa bàn. UBND tỉnh cũng ban hành Quyết định số 827/QĐ-UBND, ngày 11/3/2026 phê duyệt Chương trình khuyến công giai đoạn 2026-2030 với tổng kinh phí dự kiến huy động gần 135 tỉ đồng (trong đó vốn trung ương và tỉnh khoảng 54,6 tỉ đồng; ngân sách cấp xã, phường, đặc khu bố trí khoảng 80 tỉ đồng).

Chính sách mới bao phủ toàn diện các chủ thể sản xuất CN-TTCN từ hộ kinh doanh, tổ hợp tác, hợp tác xã đến doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điểm nhấn trong giai đoạn tới là nguồn lực sẽ ưu tiên thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải carbon và hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất, logistics đến tiêu thụ để thích ứng với chuỗi giá trị toàn cầu.

Cụ thể, đến năm 2030, Quảng Trị đặt mục tiêu xây dựng 7-8 mô hình trình diễn kỹ thuật và sản phẩm mới; hỗ trợ 220-250 cơ sở ứng dụng máy móc tiên tiến (ưu tiên công nghệ cao trong chế biến nông-lâm-thủy sản); hỗ trợ 5-7 mô hình thí điểm sản xuất sạch hơn và xử lý môi trường cho 6-8 cơ sở CNNT cùng 2-3 cụm công nghiệp.

Với chính sách hỗ trợ hoạt động khuyến công ngày càng hoàn thiện trong giai đoạn mới, kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực đầu tư, tạo động lực thúc đẩy CN-TTCN trên địa bàn tỉnh phát triển theo hướng hiện đại và bền vững.

Mai Lâm