QTO - Xã Hướng Phùng có diện tích tự nhiên hơn 44.548ha, dân số 2.865 hộ với 12.131 nhân khẩu, sinh sống tại 24 thôn, bản. Những năm qua, cùng với sự đầu tư của Nhà nước thông qua các chương trình dự án, hạ tầng cơ sở tại các thôn, bản đã được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho Nhân dân phát triển kinh tế. Đồng thời, chính quyền địa phương luôn chú trọng phát huy nội lực, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa. Nhờ vậy, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng nâng cao.

Thay đổi quan trọng nhất của Hướng Phùng là việc khai thác tối đa lợi thế đất đai, khí hậu để phát triển cà phê-loại cây trồng chủ lực của địa phương. Sau một thời gian dài giá cà phê xuống thấp khiến diện tích bị thu hẹp, ba năm trở lại đây, cây cà phê đang dần lấy lại vị thế vốn có. Hiện, toàn xã có 2.000ha cà phê, trong đó diện tích cho thu hoạch là 1.800ha, năng suất đạt 7,5 tấn/ha. Tổng sản lượng ước đạt 13.500 tấn, với giá bán bình quân khoảng 15 triệu đồng/tấn (tươi).

Anh Nguyễn Duy Phương thăm vườn cà phê che bóng - Ảnh T.L

“Đất lành chim đậu”, Hướng Phùng đã trở thành quê hương thứ hai của nhiều gia đình từ vùng đồng bằng lên lập nghiệp. Qua thời gian, hai dân tộc Kinh và Vân Kiều luôn đoàn kết, hòa thuận, chia ngọt sẻ bùi để xây dựng ngôi nhà chung bên dãy Trường Sơn.

Anh Lê Công Phương tâm sự: “Gia đình tôi quê gốc ở xã Triệu Bình, đến Hướng Phùng đã hơn 15 năm, cuộc sống chủ yếu gắn với cây cà phê. Chúng tôi và đồng bào Vân Kiều nơi đây như người một nhà, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để cùng nhau phát triển kinh tế”.

Giờ đây, không chỉ người Kinh đi xây dựng kinh tế mới mà nhiều gia đình Vân Kiều cũng đã làm chủ những vườn cà phê quy mô trên 2ha, mang về nguồn thu nhập hơn 50 triệu đồng mỗi năm. Để cây cà phê trở thành sinh kế bền vững, “bà đỡ” của người dân nơi đây chính là những “doanh nghiệp nông dân” như anh Nguyễn Duy Phương.

Hợp tác xã của anh Phương tọa lạc ngay giữa vườn cà phê, thường xuyên thu mua và chế biến nông sản cho đồng bào Vân Kiều trên địa bàn. Sản phẩm cà phê của anh đã khẳng định được chất lượng qua nhiều giải thưởng danh giá, như: Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, chứng nhận OCOP 3 sao, chứng nhận cà phê đặc sản Việt Nam...

Anh Nguyễn Duy Phương chia sẻ: “Tôi sinh ra ở Nghệ An, nhưng Hướng Phùng đã là quê hương thứ hai của tôi suốt hơn 20 năm nay. Khi vừa đặt chân đến vùng đất đỏ bazan này, cuộc sống thực sự rất khó khăn. Chính bà con Vân Kiều đã tạo điều kiện và giúp đỡ để tôi không bỏ cuộc. Chúng tôi cùng ăn, cùng ở, cùng sẻ chia lợi ích. Đó cũng là lý do để Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương của tôi luôn đồng hành và hỗ trợ bà con phát triển bền vững.

Nằm về phía Nam đèo Sa Mù, thôn Chênh Vênh vốn gắn liền với nương rẫy, nhưng nhiều năm nay đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách. Dừng chân tại đây, du khách sẽ có dịp khám phá thác nước, những cánh rừng tự nhiên trên đỉnh Sa Mù và trải nghiệm văn hóa bản địa dưới những nếp nhà sàn.

Chênh Vênh là bản làng đầu tiên của đồng bào Vân Kiều miền Tây Quảng Trị phát triển loại hình du lịch cộng đồng, phục vụ lưu trú và các món ăn truyền thống. Câu chuyện làm du lịch ở Chênh Vênh đang mở ra cơ hội mới cho người dân ở các bản như Ra Ly-Rào, Pin-Nguồn Rào và thôn Hồ trong việc kết hợp nông nghiệp với du lịch.

Người dân Hướng Phùng chăm sóc cà phê - Ảnh T.L

Trở lại câu chuyện cây cà phê, loại cây ví như nhịp cầu nối Hướng Phùng với cả nước, để Hướng Phùng hôm nay là điểm đến hấp dẫn của các doanh nghiệp nhằm tìm kiếm cơ hội liên kết với người dân sản xuất cà phê sạch, cà phê hữu cơ dưới tán rừng.

Bà Nông Thị Hanh, người có nhiều năm kinh nghiệm sản xuất cà phê đặc sản với thương hiệu Ta Lư chia sẻ: “Thông qua sự hỗ trợ từ các dự án, bà con Vân Kiều đã quan tâm nhiều hơn đến kỹ thuật trồng cà phê che bóng. Đây là phương pháp mang lại đa lợi ích, từ bảo vệ môi trường đến nâng cao chất lượng nông sản”.

Hướng Phùng là địa phương có thế mạnh về đất đai để phát triển kinh tế nông-lâm nghiệp. Tuy nhiên trước đây, nơi này từng gặp không ít khó khăn do tập quán canh tác của đồng bào Vân Kiều còn lạc hậu và nguồn lực hạn chế. Hiện nay, nhờ sự quan tâm của Nhà nước, cùng với sự đóng góp của người Kinh từ miền xuôi lên xây dựng kinh tế mới, xã biên giới Hướng Phùng đang từng bước chuyển mình khởi sắc.

Ông Phan Ngọc Long, Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng khẳng định: “Chính nhờ tinh thần đoàn kết, yêu thương, chia sẻ giữa các dân tộc anh em mà Hướng Phùng mới có được diện mạo khởi sắc như ngày hôm nay”.

Được thiên nhiên ưu đãi về thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù từ sự giao thoa giữa Đông và Tây Trường Sơn, Hướng Phùng đã trở thành vùng chuyên canh cà phê lớn nhất Quảng Trị. Với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, cùng tinh thần cần cù, đoàn kết của người dân, kỳ vọng Hướng Phùng sẽ tiếp tục bứt phá, trở thành trung tâm kinh tế-thương mại sầm uất trên cung đường kết nối Khe Sanh với các xã miền núi phía Bắc của tỉnh.

Phan Tân Lâm