QTO - Giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi những cánh rừng nguyên sinh vẫn lưu giữ vẻ đẹp hoang sơ của đất trời, một "báu vật" thiên nhiên đang từng ngày được đánh thức. Không chỉ là hệ thống hang động kỳ vĩ với những giá trị địa chất độc đáo, Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều còn là câu chuyện về sự đổi thay trong cách ứng xử với rừng.

Mở lối vào hệ thống hang động Sơn Kiều

Ít ai biết rằng, người đến với hệ thống 3 hang động, gồm: Xuyên Sơn, Sơn Cung và Thông Thiên; đồng thời cũng là người mạnh dạn đưa nơi đây vào khai thác du lịch, đã từng có nhiều năm gắn bó với nghề khai thác lâm sản.

Thạch nhủ tuyệt đẹp trong hệ thống hang động ở Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều - Ảnh: Nguyễn Hoàng

Những chuyến theo người lớn vào rừng từ thuở nhỏ đã giúp ông Đinh Viết Bình, Chủ dự án Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều (xã Trường Sơn), ghi nhớ từng con suối, vách đá và những cửa hang nằm khuất sâu dưới tán rừng. Sau này, khi làm việc tại Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Long Đại ông càng thấu hiểu giá trị của đại ngàn Trường Sơn. Chính sự gắn bó ấy đã làm thay đổi suy nghĩ của ông.

Ông Bình chia sẻ: "Tôi từng sống nhờ rừng. Nhưng rồi nhận ra khai thác chỉ là câu chuyện trước mắt. Muốn có môi trường sinh thái bền vững cho con cháu mai sau thì phải trả lại màu xanh cho rừng. Vì vậy, tôi quyết định trở về, đầu tư làm du lịch dưới tán rừng để vừa giữ được thiên nhiên, vừa tạo sinh kế cho người dân địa phương".

Du khách thích thú trải nghiệm chèo thuyền trên suối Kiều tại Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều - Ảnh: Nguyễn Hoàng

Từ suy nghĩ ấy, năm 2023, khi nhiều người còn hoài nghi về khả năng phát triển du lịch giữa vùng rừng núi xa xôi, ông Bình bắt đầu hành trình hiện thực hóa giấc mơ của mình. Hàng tỉ đồng vốn vay được đầu tư mở đường vào rừng, xây dựng hệ thống bậc đá, cầu thang sắt kết nối 3 hang động và lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng phục vụ du khách.

Đến nay, Sơn Kiều đã hình thành khu du lịch sinh thái với 3 căn homestay, 3 bungalow nghỉ qua đêm, các chòi nghỉ ven sông cùng nhiều hạng mục phục vụ trải nghiệm. Quan trọng hơn, khu du lịch đang tạo việc làm thường xuyên cho 15 lao động, trong đó có 10 người dân bản địa với mức thu nhập từ 6,5-10 triệu đồng/người/tháng.

Với địa hình hiểm trở, hạ tầng gần như chưa có, nguồn vốn chủ yếu phải vay ngân hàng, trong khi khu vực lại nằm trên địa bàn giáp ranh giữa xã Kim Ngân và xã Trường Sơn khiến việc đầu tư khu du lịch gặp không ít khó khăn. Nhớ lại những ngày đầu, ông Bình cho biết: "Có thời điểm ngay cả người thân cũng không ủng hộ vì nghĩ mình làm việc quá mạo hiểm. Nhưng tôi tin nếu không bắt đầu thì những giá trị của Sơn Kiều sẽ mãi ngủ yên dưới tán rừng".

Thạch nhủ tuyệt đẹp trong hệ thống hang động ở Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều - Ảnh: Nguyễn Hoàng

Niềm tin ấy càng được củng cố khi Sơn Kiều thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu quốc tế. Sau chuyến khảo sát thực địa, ông Martin Holroyd, chuyên gia thám hiểm hang động Anh-Việt, nhận định: "Điều đặc biệt của hệ thống hang động Sơn Kiều là được hình thành ở cao độ hiếm gặp so với mực nước biển. Chính điều kiện kiến tạo ấy đã tạo nên không gian hang động thông thoáng, hệ thống thạch nhũ còn gần như nguyên vẹn và có giá trị rất lớn đối với nghiên cứu cũng như phát triển du lịch khám phá".

Cùng đoàn khảo sát, bà Anette Becher cho rằng, đây là một trong những điểm đến giàu tiềm năng để phát triển loại hình du lịch trải nghiệm gắn với bảo tồn thiên nhiên.

Để rừng nuôi sống con người

Các hang động Xuyên Sơn, Sơn Cung và Thông Thiên tạo thành một hành trình khám phá độc đáo hiếm thấy trên ngọn núi Sơn Bồi. Du khách có thể đi vào từ một cửa hang và kết thúc ở một cửa hang khác thông qua hệ thống bậc đá và cầu thang sắt uốn lượn theo địa hình tự nhiên.

Thạch nhủ tuyệt đẹp trong hệ thống hang động ở Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều - Ảnh: Nguyễn Hoàng

Hang Xuyên Sơn mở đầu chuyến hành trình với lối đi xuyên ngang lòng núi. Tiếp nối là Sơn Cung, nơi những khối thạch nhũ mang đủ hình thù kỳ ảo hiện lên như một cung điện giữa lòng đất. Những viên thạch nhũ tròn óng ánh như ngọc, những cột đá hàng triệu năm tuổi cùng luồng gió mát lạnh thổi từ trong hang ra khiến mọi mệt mỏi của hành trình dường như tan biến.Điểm cuối là Thông Thiên, nơi cửa hang mở lên khoảng trời xanh. Không chỉ mang giá trị địa chất, nơi đây còn lưu giữ dấu tích lịch sử khi từng là nơi bộ đội trú quân trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Dưới chân núi, dòng suối Kiều mềm mại ôm trọn khu du lịch trước khi len lỏi qua những ghềnh đá tự nhiên rồi xuôi về hạ nguồn. Thế "tựa sơn, hướng thủy" ấy tạo nên một không gian hiếm có, nơi núi, rừng, hang động và dòng sông hòa quyện thành một chỉnh thể nguyên sơ. Giữa vùng lõi rộng khoảng 20ha, những phiến đá lớn nổi lên giữa dòng nước trong vắt như được thiên nhiên sắp đặt. Bao quanh là gần 600ha rừng phòng hộ do Ban Quản lý rừng phòng hộ Quảng Ninh quản lý, góp phần giữ nguyên hệ sinh thái của cả vùng, trong đó có những cây ươi lá xanh, quả đỏ, nét đặc trưng của núi rừng nơi đây.

Đến với Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều, du khách sẽ được thưởng thức các món ăn đặc trưng mang đậm chất núi rừng - Ảnh: Nguyễn Hoàng

Đã nhiều lần trở lại Sơn Kiều, chị Đinh Thị Cảnh đến từ xã Quảng Ninh, chia sẻ: "Tôi rất thích không gian ở đây. Ngoài khám phá 3 hang động, tôi còn có thể tắm suối, chèo thuyền và nghỉ lại qua đêm. Điều khiến tôi bất ngờ là chi phí khá hợp lý so với những trải nghiệm mà khu du lịch mang lại".

Còn chị Hà Thị Hồng Minh đến từ xã Ninh Châu, cho biết: "Điều tôi ấn tượng nhất là không gian rất yên tĩnh và không khí trong lành. Đây là nơi rất phù hợp để các gia đình, nhóm bạn nghỉ ngơi và trải nghiệm".

Hiện nay, ông Bình đang tiếp tục khảo sát để đưa vào khai thác 2 hang ngầm có nước cùng thác tự nhiên và khu rừng bằng phẳng với nhiều loài hoa bản địa. Tuy nhiên, điều ông hướng tới không phải là phát triển bằng mọi giá mà là giữ nguyên vẻ đẹp vốn có của thiên nhiên. Ông Đinh Viết Bình bày tỏ: "Điều tôi mong muốn nhất là người dân địa phương có việc làm ổn định từ du lịch để cùng nhau bảo vệ rừng. Khi rừng còn xanh thì Sơn Kiều mới còn giá trị và sự phát triển mới thực sự bền vững".

Một góc tâm linh tại Khu du lịch sinh thái Sơn Kiều - Ảnh: Nguyễn Hoàng

Giữa đại ngàn Trường Sơn, "báu vật" Sơn Kiều đang từng ngày thức giấc. Không chỉ bởi những hang động kỳ vĩ hay cảnh quan nguyên sơ, mà còn bởi khát vọng của những con người lựa chọn gìn giữ thiên nhiên để phát triển. Khi mỗi cánh rừng được bảo vệ cũng là lúc những cơ hội mới được mở ra cho cộng đồng, Sơn Kiều không chỉ trở thành một điểm đến của du lịch trải nghiệm mà còn là minh chứng rằng, nếu biết trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng, rừng sẽ mãi là nguồn tài sản vô giá cho hôm nay và mai sau.

Quang Ngọc