QTO - “Đến hẹn lại lên”, cứ vào mùa cao điểm, nhiều đơn vị kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Trị lại trăn trở với nỗi lo nguồn nhân lực. Đó không chỉ là “bài toán khó” về số lượng mà còn cả đòi hỏi phải nâng cao chất lượng lao động. Nhiều giải pháp tình thế có, dài hơi có đã được nỗ lực triển khai để tháo gỡ khó khăn này suốt thời gian qua, nhưng với thực tế du lịch thời vụ hiện nay của địa phương, việc tìm kiếm nguồn nhân lực vừa đủ, vừa tương xứng với yêu cầu, nâng cao chất lượng dịch vụ luôn không hề dễ dàng.

Bang Onsen Spa & Resort luôn nỗ lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu thực tiễn - Ảnh: Bang Onsen Spa & Resort

Cứ vào cao điểm là... thiếu!

Phó Giám đốc Bang Onsen Spa & Resort  Nguyễn Vũ Tuấn cho biết, hiện tại trong mùa du lịch cao điểm, doanh nghiệp đang thiếu khoảng 40 lao động, chủ yếu thuộc các dịch vụ bếp, nhà hàng, buồng phòng... Để “bù đắp” sự thiếu hụt nguồn nhân lực này, doanh nghiệp đã linh hoạt, nhanh chóng thực hiện các giải pháp hiệu quả.

Trước hết, doanh nghiệp tăng cường liên kết với các trung tâm, trường dạy nghề du lịch để đưa lượng sinh viên, học viên đến thực tập, kiến tập. Nguồn nhân lực này đã có được kiến thức về dịch vụ du lịch bài bản, chỉ cần hướng dẫn, bồi dưỡng thêm nghiệp vụ là có thể tự tin đáp ứng nhu cầu công việc. Bên cạnh đó, Bang Onsen Spa & Resort còn tuyển lao động thời vụ từ nguồn học sinh, sinh viên hay giáo viên có nhu cầu tìm việc, tăng thu nhập trong thời gian nghỉ hè.

Thực tế cho thấy ngay trước khi đưa Bang Onsen Spa & Resort vào vận hành, nguồn nhân lực luôn được chú trọng với các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ và tuyển chọn kỹ lưỡng. Tuy nhiên, với tính thời vụ của du lịch Quảng Trị, rất khó để doanh nghiệp duy trì 100% nguồn nhân lực phục vụ trong suốt cả một năm.

Do đó, khi mùa cao điểm chỉ kéo dài trong vài tháng, việc tìm kiếm lao động thời vụ là giải pháp tình thế hợp lý nhất. Tuy nhiên, không để lao động thời vụ ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ của Bang Onsen Spa & Resort, “cầm tay chỉ việc” và bố trí công việc phù hợp, sàng lọc chặt chẽ, có sự giám sát kịp thời luôn là những cách thức hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Vũ Tuấn, “bài toán khát nhân lực” mùa cao điểm của du lịch Quảng Trị chỉ có thể giải quyết nếu rút ngắn thời gian giữa mùa cao điểm và mùa ít khách trong du lịch địa phương bằng các sản phẩm du lịch độc đáo, ấn tượng. Có như vậy, nhân lực du lịch mới hoàn toàn yên tâm cống hiến và bản thân doanh nghiệp cũng dễ dàng hơn trong giải quyết những khó khăn về lao động, nhất là đối với nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ngoài ra, việc phát triển du lịch cộng đồng cũng là một cách làm hiệu quả để nâng cao nhận thức và kỹ năng làm du lịch cho bà con, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Phát triển du lịch cộng đồng là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng nhân lực du lịch địa phương - Ảnh: M.Nhân

Không chỉ các doanh nghiệp lớn, nhiều cơ sở kinh doanh du lịch quy mô nhỏ cũng gặp khó khăn trong tìm kiếm lao động mùa cao điểm. Anh Trần Nhật Bình, chủ nhân Green Diamond Homestay (phường Đồng Thuận) chia sẻ, thời điểm du khách cư trú đông như dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 vừa qua, homestay hầu như không thể “tìm ra” lao động buồng phòng, có thời điểm đích thân chủ nhân phải “lao” vào làm để kịp thời đáp ứng tiến độ công việc.

Anh Bình chia sẻ thêm, xây dựng homestay ở xã Lộc Ninh, TP. Đồng Hới (cũ), nay là phường Đồng Thuận, anh kỳ vọng khu vực nông thôn này sẽ không thiếu nhân lực lao động thời vụ, vậy mà vẫn lâm vào tình trạng “khi cần thì không có”. Đó là chưa kể đến chất lượng lao động dịch vụ có đáp ứng được yêu cầu đặt ra hay không?

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh cũng rất chia sẻ với thực trạng này của du lịch Quảng Trị bởi trong bối cảnh du lịch theo mùa vụ như hiện nay, nguồn nhân lực, nhất là lao động phổ thông sẽ rất khó có thể đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh sẽ phải có những giải pháp dài hơi, hiệu quả để ứng phó với khó khăn này, bởi tình trạng trên không phải diễn ra chỉ trong “ngày một, ngày hai”.

“Bài toán” chất lượng bỏ ngỏ!

Quán Mệ Vĩnh (phường Đồng Thuận) là một trong những địa chỉ kinh doanh dịch vụ ăn uống rất được người địa phương và du khách ưa chuộng. Mùa cao điểm, quán luôn tấp nập khách hàng, có những thời điểm, khách phải tự phục vụ bởi nguồn nhân lực của quán không đủ đáp ứng.

Bà Nguyễn Thị Vĩnh, chủ quán Mệ Vĩnh chia sẻ, quán chỉ hoạt động vài tháng cao điểm du lịch trong năm, còn lại là đóng cửa nghỉ nên nhân lực chủ chốt chỉ có vài người, còn lại chủ yếu là lao động thời vụ. Như đợt nghỉ lễ 30/4 và 1/5 vừa qua, quán thuê tới hơn 15 nhân công. Nhân lực chủ yếu là con cháu, người quen, dịp nghỉ hè thì đi làm thêm, kiếm đồng ra đồng vào, chưa được đào tạo bài bản hay trau dồi kỹ năng về du lịch.

Nhân lực là một trong những yếu tố hàng đầu tạo nên thương hiệu du lịch của mỗi một địa phương - Ảnh: Bang Onsen Spa & Resort

Thực tế cho thấy để đáp ứng nhu cầu nhân lực mùa cao điểm du lịch, nhất là trong các kỳ nghỉ lớn, dài ngày, lao động phổ thông luôn là sự lựa chọn hàng đầu. Ưu điểm của nguồn nhân lực này là dễ kiếm, không nhiều ràng buộc và có thể sử dụng trong thời gian ngắn, chủ yếu là học sinh, sinh viên đi làm thêm nên sức khỏe tốt, chịu được áp lực công việc.

Tuy nhiên, do thiếu đào tạo bài bản, thiếu kinh nghiệm, chưa có kỹ năng, giao tiếp xã hội tốt, nên nhiều tình huống bất ngờ, đột xuất chưa được giải quyết thấu đáo, dẫn đến mất hình ảnh của cơ sở du lịch. Và sâu xa hơn là ảnh hưởng đến những thiện cảm của du khách dành cho mảnh đất Quảng Trị.

Đó cũng là thực trạng chung của nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tỉnh trong mùa du lịch cao điểm. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh cho biết, thời gian qua, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, hiệp hội đã tích cực phối hợp triển khai các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các cơ sở kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Các lớp này được tổ chức sát với nhu cầu thực tiễn, phối hợp chặt chẽ với các trung tâm, trường đào tạo nghề về du lịch để bảo đảm chất lượng, hiệu quả và phù hợp với nhân lực du lịch địa phương. Tuy nhiên, trong tương lai, để gỡ khó cho nguồn nhân lực vào cao điểm mùa du lịch phải đòi hỏi những chiến lược dài hơi, tổng thể của tỉnh để “phá vỡ” tính mùa vụ, thu hút nguồn lao động du lịch chất lượng cao về Quảng Trị.

Mai Nhân