QTO - Sáng 26/9, UBND xã Đông Trạch tổ chức lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh đối với Nhà thờ họ Hồ Văn. Đây là dấu mốc ghi nhận những giá trị lịch sử, văn hóa được dòng họ gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Dự lễ có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chính quyền địa phương, các bậc cao niên cùng đông đảo con cháu dòng họ Hồ Văn.

Nhà thờ họ Hồ Văn tọa lạc tại thôn Quy Đức, xã Đông Trạch, bên dòng Lý Hòa. Đây là vùng đất từng mang các tên gọi Cồn Sành, Thuận Cô… qua các giai đoạn lịch sử.

Nhà thờ họ Hồ Văn xã Đông Trạch - Ảnh: D.H

Theo tư liệu lịch sử, khoảng năm 1643, những người tiền hiền đến định cư tại vùng Cồn Sành, mở đầu quá trình khai phá Thuận Cô Nam. Ông Hồ Văn Giao, thủy tổ họ Hồ Văn, là một trong 10 vị tiền hiền gắn với dấu mốc mở đất này.

Từ vùng đất ấy, dòng họ Hồ Văn nối tiếp qua nhiều thế hệ, có những người ghi dấu trong khoa bảng, quân vụ, giao thông vận tải và đời sống xã hội đương thời. Tiêu biểu như tiến sĩ Hồ Văn Trị, Hồ Văn Thành, Hồ Văn Tài, Hồ Văn Thừa...

Nhà thờ họ Hồ Văn được dựng lần đầu năm 1933. Trong những năm chiến tranh, công trình từng được sử dụng làm địa điểm liên lạc, hoạt động cách mạng, cất giấu lương thực, vũ khí. Năm 1967, nhà thờ bị bom Mỹ phá hủy.

Thừa ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh, đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh cho Nhà thờ họ Hồ Văn - Ảnh: D.H

Những tư liệu quan trọng của dòng họ được con cháu tìm cách gìn giữ qua chiến tranh. Trên nền đất cũ, nhà thờ được dựng lại vào năm 1999; đến năm 2023 tiếp tục được phục dựng, hoàn thiện diện mạo như hiện nay.

Giá trị nổi bật của di tích còn nằm ở hệ thống tư liệu Hán Nôm được lưu giữ tại đây. Trong đó có sắc phong dưới các triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Thành Thái, Khải Định, Bảo Đại; cùng các văn bằng, lục cấp, con dấu, gia phả, câu đối, hoành phi và hiện vật thờ tự.

Những tư liệu này cung cấp nhiều thông tin về lịch sử dòng họ, đồng thời góp phần làm rõ quá trình hình thành, phát triển của cộng đồng cư dân trên vùng đất bên sông Lý Hòa.

Ngày 15/7/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2824/QĐ-UBND, xếp hạng Nhà thờ họ Hồ Văn, xã Đông Trạch là Di tích lịch sử cấp tỉnh.

Buổi lễ có sự tham gia của đông đảo con cháu họ Hồ Văn xã Đông Trạch - Ảnh: D.H

Việc xếp hạng di tích là cơ sở để địa phương và dòng họ tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, gìn giữ hệ thống tư liệu, hiện vật; đồng thời từng bước phát huy giá trị di tích gắn với giáo dục truyền thống và đời sống văn hóa cộng đồng.

Tại buổi lễ, đại diện chính quyền địa phương và dòng họ Hồ Văn đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh, đánh dấu một mốc quan trọng trong hành trình gìn giữ di sản của dòng họ và quê hương Đông Trạch.

Diệu Hương