QTO - Với nhà thơ Nguyễn Văn Dùng (bút danh Dung Huyền)-nguyên Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị (cũ), hình tượng Bác Hồ không chỉ là đề tài lớn trong sự nghiệp sáng tác thi ca, mà còn là mạch nguồn cảm xúc đặc biệt. Qua những vần thơ thắm đượm nghĩa tình, ông đã thay lời người dân Quảng Trị anh hùng gửi gắm lòng kính yêu vô hạn và niềm tự hào sắt son đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Những “nốt nhạc” ngân vang từ trái tim

Trong gia tài văn chương của nhà thơ Nguyễn Văn Dùng, mảng đề tài về Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chiếm một vị trí trang trọng và thiêng liêng nhất. Đó không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật, mà là tiếng lòng của một người nghệ sĩ, một người con Quảng Trị luôn dành sự tri ân và biết ơn vô hạn đối với công ơn trời biển của Người.

 “Khi lật giở từng trang tư liệu lịch sử, tôi như được sống lại những giây phút hào hùng nhưng cũng rất giản dị của Người. Mặc dù chưa một lần được trực tiếp gặp Bác Hồ, nhưng trong tâm khảm của tôi, hình ảnh Người luôn sống động và vẹn nguyên qua những bài học lịch sử quý giá.  Càng đi sâu vào nghiên cứu, tôi càng nhận ra rằng: Bác Hồ không ở đâu xa mà hiện hữu ngay trong những câu chuyện giản dị, ấm áp. Đó là mạch nguồn cảm xúc thôi thúc tôi phải cầm bút, để kết tinh những rung động chân thành nhất thành những vần thơ thành kính dâng lên Người”, nhà thơ Nguyễn Văn Dùng bộc bạch.

Các tác phẩm sáng tác về Bác Hồ của nhà thơ Nguyễn Văn Dùng - Ảnh: Ánh Tuyết

Chính sự “gặp gỡ” trong tâm tưởng ấy đã tạo nên một sắc thái thơ rất riêng ở Nguyễn Văn Dùng: vừa có sự tôn kính của một người học trò, vừa có sự gần gũi, ấm áp của một người con hướng về người Cha già kính yêu của dân tộc. Trong tâm thức của nhà thơ, hình tượng Bác hiện lên vô cùng gần gũi.

“Mỗi khi đặt bút viết về Bác Hồ, trái tim tôi luôn rung lên nhịp đập thổn thức. Mỗi câu chuyện về đôi dép cao su, chiếc áo sờn vai hay những quyết sách xoay chuyển vận mệnh đất nước đều trở thành nguồn cảm hứng bất tận. Tôi viết bằng tâm thế của một người con đi tìm lại cội nguồn ánh sáng, để mỗi vần thơ không chỉ là chữ nghĩa, mà là nhịp đập trái tim của một người nghệ sĩ luôn hướng về vầng Thái dương của dân tộc”,nhà thơ Nguyễn Văn Dùng xúc động nói.

Tiếng vọng thời gian qua những tác phẩm

Năm 2016, trường ca “Nguyện mãi theo Người” của nhà thơ Nguyễn Văn Dùng ra đời như một khúc tráng ca hùng tráng, khẳng định ý chí sắt son của cả dân tộc trên con đường cách mạng dưới ánh sáng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tập trường ca như một câu chuyện kể về cuộc đời của Bác Hồ từ khi là cậu bé Nguyễn Sinh Cung cất tiếng khóc chào đời tại làng Trù quê ngoại: "Sinh Cung cất tiếng chào đời/Làng Trù vẳng tiếng ru hời đêm đêm/Tuổi thơ quê ngoại êm đềm/Mẹ chăm khung cửi bên thềm chao nôi",  cho đến khi trở thành một thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành và hành trình ra đi tìm đường cứu nước, bôn ba khắp năm châu bốn bể.

Bằng ngôn ngữ sử thi kết hợp với chất trữ tình đằm thắm, trường ca “Nguyện mãi theo Người” đã tái hiện sinh động những năm tháng chàng thanh niên trẻ Nguyễn Tất Thành bôn ba nơi xứ người, từ bến cảng Nhà Rồng năm ấy đến những đêm đông lạnh giá ở Paris, hay những ngày gian khổ nơi núi rừng Pác Bó. Mỗi chặng đường, mỗi dấu mốc lịch sử của Bác Hồ đều được nhà thơ Nguyễn Văn Dùng khắc họa rõ nét với lòng biết ơn vô hạn. Đó không chỉ là  một cuốn biên niên sử bằng thơ về một cuộc đời huyền thoại, mà còn là hành trình thức tỉnh của cả một dân tộc từ trong bóng tối lầm than bước ra ánh sáng của độc lập, tự do.

Đặc biệt, ở những chương cuối của tập trường ca, người đọc không khỏi bồi hồi, xúc động khi nhà thơ Nguyễn Văn Dùng dành những trang viết thiêng liêng nhất để khắc họa hình ảnh Bác trong những năm tháng cuối đời, bên bản Di chúc lịch sử. Di chúc của Người không chỉ là một văn kiện chính trị vô giá, mà còn là kết tinh đầy đủ nhất tâm nguyện, tình yêu thương và tầm nhìn chiến lược của một vị lãnh tụ thiên tài: "Di chúc Người- Lời núi sông/Ánh Văn tuyệt bút, sáng trong muôn đời/Lời sau cuối ấm tình người/Ánh sáng chỉ lối xây đời ấm no/Hòa bình-Hạnh phúc-Tự do/Cuối cùng Người đã gửi cho bao người"...

Nhà thơ Nguyễn Văn Dùng (phải) chia sẻ về quá trình sáng tác - Ảnh: Ánh Tuyết

Năm 2019, ông ra mắt tập thơ “Tình Bác với miền quê Quảng Trị”. Trong tác phẩm này, nhà thơ Nguyễn Văn Dùng không chỉ đóng vai trò là một người sáng tác, mà còn là một “người kể chuyện lịch sử” bằng thơ. Những địa danh quen thuộc ở Quảng Trị như Vĩnh Linh, Cồn Cỏ hay đồng bào dân tộc thiểu số Pa Kô, Vân Kiều ở miền Tây Quảng Trị được nhắc đến trong tập thơ đều gắn với những ân tình của Bác, thể hiện qua các bài thơ : "Lời khen tặng của Bác Hồ", "Chùm bồ kết Bác Hồ", "Người chiến binh Vân Kiều làm theo lời Bác"...

Từ những bức điện khẩn Bác Hồ gửi động viên quân và dân Vĩnh Linh, Cồn Cỏ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt như: "Một ngày rơi sáu máy bay/Chiến công vang dội làm say lòng người/Niềm tin tràn ngập nơi nơi/Bác Hồ gửi tặng những lời ngợi khen"

hay: "Đảo nhỏ giữa trùng khơi/Bốn bề tàu chiến giặc/Trên trời bầy quạ sắt/Dội bão lửa đêm ngày", cho đến lời căn dặn ân cần về việc chăm lo đời sống bà con sau ngày hòa bình lập lại đều thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Bác Hồ đối với vùng đất “tuyến đầu” Quảng Trị.

Năm 2022, nhà thơ Nguyễn Văn Dùng tiếp tục cho ra mắt tập trường ca “Lời con sóng Bến Nhà Rồng”. Tác phẩm đưa người đọc trở về thời điểm Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước. Những vần thơ giản dị nhưng chân thực, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc về tấm lòng bao la trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đau đáu với nguồn cội, quê hương.

Tháng 10/2024, tập thơ “Ngang trời Nguyên tiêu” như một đóa hoa thơm ngát của nhà thơ Nguyễn Văn Dùng thành kính dâng lên Bác Hồ nhân dịp hướng đến kỷ niệm 135 năm ngày sinh của Người, với một số bài thơ tiêu biểu như: Ký ức thiêng liêng, Viếng Bác, Nước mắt Bác Hồ, Sáu mươi năm Bác trở về Tổ quốc, Hương làng sen, Nguyên tiêu đọc thơ Bác...Mỗi tác phẩm là một nấc thang cảm xúc, minh chứng cho một hành trình bền bỉ, nơi nhà thơ không ngừng miệt mài chắt lọc nhiều câu chuyện từ những tư liệu lịch sử quý giá để thắp lên ngọn lửa ấm áp về nhân cách và đạo đức Hồ Chí Minh trong lòng độc giả.

Chia sẻ cảm nhận của mình khi đọc những tác phẩm của nhà thơ Nguyễn Văn Dùng, nhà thơ Nguyễn Văn Trình, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị, cho biết: “Nhà thơ Nguyễn Văn Dùng viết về Bác bằng tất cả sự trải nghiệm và chiêm nghiệm của một người đã đi qua những thăng trầm của lịch sử. Tình cảm ấy không ồn ào mà sâu lắng, bền bỉ như dòng suối chảy mãi không thôi. Ông đã thay lời cho những người con đất Việt thể hiện nỗi nhớ thương và lòng biết ơn vô hạn đối với Bác Hồ”.

Với hành trình sáng tạo bền bỉ, được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng cao quý, nhà thơ Nguyễn Văn Dùng đã khẳng định vị thế của một người nghệ sĩ chân chính trên quê hương Quảng Trị. Những tác phẩm của ông như những nốt nhạc ngân vang, góp phần bồi đắp thêm sức mạnh tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn và lòng biết ơn của mỗi người dân Việt Nam dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ánh Tuyết