QTO - Qua thanh tra chuyên đề Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn-Bảo Ninh, Thanh tra tỉnh đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế, vi phạm dẫn đến việc dự án này kéo dài thời gian thực hiện và phát sinh các vướng mắc pháp lý về thủ tục đầu tư, đất đai... Đồng thời, kiến nghị các giải pháp nhằm tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực tài chính, đất đai và bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước cũng như của nhà đầu tư (NĐT).

Không thực hiện đúng tiến độ phê duyệt

Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn-Bảo Ninh (gọi tắt là dự án) được UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) chấp nhận đầu tư từ năm 2009, nhằm khai thác tiềm năng phát triển du lịch khu vực xã Bảo Ninh (nay thuộc phường Đồng Hới), góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương, tạo công ăn việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và hình thành các sản phẩm du lịch chất lượng cao phục vụ phát triển du lịch biển.

Với mục tiêu đó, dự án có tổng diện tích xây dựng 42.483m2 và có tổng vốn đầu tư ban đầu 120 tỉ đồng, sau điều chỉnh nâng lên 424,831 tỉ đồng. Quy mô dự án gồm: Khối khách sạn 19 tầng với 229 phòng nghỉ đạt tiêu chuẩn 5 sao quốc tế; khu biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp gồm 64 căn; khu nhà hàng, beach club, pool bar; hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan, cây xanh, bể bơi và các công trình phụ trợ khác.

Trong giai đoạn từ năm 2009-2016, mặc dù đã được giao đất, cho thuê đất và cấp giấy phép xây dựng, Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình (chủ đầu tư) chậm triển khai thực hiện dự án, buộc phải gia hạn tiến độ thực hiện. Vào tháng 3/2019, NĐT mới tiến hành khởi công và theo tiến độ kế hoạch phê duyệt, dự án hoàn thành, đưa vào hoạt động tháng 9/2020.

Dự án Khu du lịch sinh thái Sài Gòn-Bảo Ninh chậm tiến độ so với phê duyệt và nhiều hạng mục của dự án dừng thi công nhiều năm - Ảnh: B.T

Tuy nhiên, sau khi san lấp mặt bằng, đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật, xây dựng một số hạng mục như nhà hàng, bungalow, sân tennis, hồ bơi và các công trình phụ trợ, nhất là công trình khách sạn 19 tầng được cất nóc vào tháng 12/2020, chủ đầu tư đã dừng thi công dự án. Đến nay, dự án vẫn dừng triển khai.

Tổng giá trị đầu tư đã thực hiện tại dự án khoảng 184 tỉ đồng (gồm công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thi công các hạng mục công trình nói trên), tương đương 43,39% tổng mức đầu tư của dự án.

Dự án chậm tiến độ do đâu?!

Qua thực hiện thanh tra chuyên đề, tập trung vào kiểm tra, xác minh các nội dung về khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, báo cáo do chủ đầu tư, doanh nghiệp dự án, các sở, ban, ngành, địa phương cung cấp, Thanh tra tỉnh đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế dẫn đến dự án chậm tiến độ kéo dài theo giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (CNĐKĐT).

Theo đó, chủ đầu tư với tư cách NĐT được cấp giấy CNĐKĐT; người sử dụng đất hợp pháp của dự án, nhưng chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo đảm nguồn lực tài chính để triển khai dự án theo cam kết. Việc định giá tài sản và quyết định góp vốn bằng tài sản của Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình để thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh được thực hiện trong khi UBND tỉnh đang xin chủ trương của Chính phủ về phương án thoái vốn nhà nước.

Do đó, việc chưa có sự tham gia, thống nhất của người đại diện phần vốn nhà nước tại Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình là một trong những nguyên nhân làm phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục điều chỉnh đầu tư.

Cùng đó, quá trình xử lý hồ sơ điều chỉnh NĐT (chuyển chủ đầu tư từ Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình sang Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh) và đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất của Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh không được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc kéo dài thời gian thực hiệnvà làm phát sinh các vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai đối với dự án.

Dự án dừng triển khai từ năm 2020 đến nay và chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước dù đã được UBND tỉnh yêu cầu. Việc này đã ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xem xét điều chỉnh dự án đầu tư, điều chỉnh chủ thể thực hiện dự án, giấy CNĐKĐT, thủ tục biến động đất đai và khả năng triển khai dự án theo quy định của pháp luật.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Đảng ủy UBND tỉnh về nội dung “kiên quyết xử lý các dự án NĐT chậm tiến độ thuộc trường hợp bị thu hồi theo quy định, không để tình trạng “treo dự án”, làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư của tỉnh”, ngày 18/3/2025, UBND tỉnh đã giao Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) thực hiện xử lý đối với dự án. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, các sở này vẫn chưa thực hiện các thủ tục để chấm dứt, thu hồi đối với dự án, kéo dài thời gian xử lý và chậm thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Đảng ủy UBND tỉnh và UBND tỉnh.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Từ kết luận trên, Thanh tra tỉnh xác định chủ đầu tư dự án chịu trách nhiệm chính đối với việc chậm tiến độ giai đoạn đầu thực hiện dự án (2009-2016); không chuẩn bị, bảo đảm đầy đủ nguồn lực tài chính theo cam kết đầu tư; không hoàn thành dự án đúng tiến độ đăng ký dù được gia hạn 24 tháng; chậm nộp hồ sơ đề nghị điều chỉnh khi hết hạn thực hiện tiến độ đầu tư tại giấy CNĐKĐT. Chủ đầu tư có khoản nợ đọng nghĩa vụ tài chính lớn kéo dài đối với ngân sách nhà nước. Cụ thể, tổng nợ tiền thuê đất và tiền chậm nộp đối với dự án đến ngày 10/11/2025 là hơn 39,543 tỉ đồng theo Thông báo số 7392/TB-QTR-KĐT của Thuế tỉnh Quảng Trị.

Công trình khách sạn 19 tầng của dự án bị bỏ hoang nhiều năm nay - Ảnh: B.T

Sở Tài chính, với vai trò đại diện phần vốn nhà nước tại Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình, nhưng đã không tham gia họp cổ đông để cho ý kiến đối với việc góp vốn của Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình thành lập Công ty TNHH Du lịch Bảo Ninh. Sở chịu trách nhiệm trong việc xử lý nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp, song chưa kịp thời trong việc đôn đốc NĐT thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, cũng như hướng dẫn NĐT thực hiện trình tự, thủ tục điều chỉnh NĐT.

Đối với Sở NN-MT, trong giai đoạn 2019-2020, mặc dù thủ tục đăng ký biến động đất đai không có vướng mắc về mặt pháp lý, nhưng sở chậm thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai theo đề nghị của NĐT, làm phát sinh các nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước về đất đai của NĐT. Sở chịu trách nhiệm trong việc tham mưu, phối hợp tháo gỡ các vướng mắc trong thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai, nhưng lại chậm tham mưu UBND tỉnh xử lý thu hồi đất khi đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai.

Kiến nghị xử lý

Qua thanh tra, xác định dự án đủ cơ sở để không tiếp tục điều chỉnh giấy CNĐKĐT; đủ điều kiện chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025, thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và theo Thông báo số 1521-TB/TU, ngày 6/3/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy với các lý do: Chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước; vi phạm pháp luật về đất đai; dự án hết thời hạn thực hiện theo giấy CNĐKĐT.

Tuy nhiên, qua xem xét nguyên nhân, trách nhiệm của các bên liên quan và thực tế triển khai dự án (đã hoàn thành 43,39% tổng mức đầu tư của dự án), để tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực tài chính, đất đai và bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước và NĐT, Thanh tra tỉnh đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành kiểm tra, rà soát, đồng thời đề xuất các giải pháp hiệu quả, bảo đảm lợi ích của các bên trong thực hiện dự án đầu tư trước khi xem xét chấm dứt hoạt động của dự án.

Cụ thể, giao Sở Tài chính, Sở NN-MT, các cơ quan, đơn vị có liên quan trên cơ sở thống nhất phương án với NĐT (sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước) để hướng dẫn, xử lý dứt điểm các vướng mắc trong thực hiện các thủ tục về đầu tư và đất đai liên quan đến dự án; xử lý các vi phạm nếu có theo quy định hiện hành về các lĩnh vực đầu tư, đất đai.

Tham mưu UBND tỉnh chấm dứt dự án, thu hồi đất khi NĐT không đáp ứng điều kiện về năng lực tài chính, nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước theo các quy định của pháp luật hiện hành về đầu tư và đất đai trong thời hạn quy định. Cụ thể, trong thời hạn 3 tháng kể từ khi ban hành kết luận thanh tra, Chủ tịch Hội đồng quản trị, các cổ đông cùng Ban điều hành Công ty CP Du lịch Sài Gòn-Quảng Bình tự rà soát, cơ cấu lại năng lực đầu tư, tổ chức họp, thống nhất phương án cụ thể gắn với phương án thực hiện nghĩa vụ về tài chính đối với Nhà nước.

Trên cơ sở đề xuất của NĐT, Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan làm việc với NĐT để thống nhất phương án thực hiện thủ tục đầu tư. Khi tiếp nhận đề xuất của NĐT, trong thời hạn 3 tháng, hướng dẫn NĐT thực hiện, hoàn thiện các thủ tục đầu tư, thẩm định năng lực tài chính của NĐT trước khi tham mưu UBND tỉnh xử lý đối với dự án theo quy định.

Bùi Thành