QTO - Với lợi thế diện tích đất lâm nghiệp rộng lớn, nghề trồng rừng từ lâu đã trở thành nguồn sinh kế quan trọng của nhiều hộ dân ở xã Ba Lòng. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, người dân vẫn chủ yếu khai thác rừng trồng theo hướng ngắn ngày, bán cây nguyên liệu sau 3-4 năm tuổi để nhanh thu hồi vốn nên giá trị kinh tế mang lại chưa tương xứng với tiềm năng của đất rừng. Trước thực tế đó, xã Ba Lòng đang từng bước định hướng người dân chuyển sang phát triển rừng gỗ lớn nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo sinh kế bền vững.

Hiệu quả từ việc kéo dài chu kỳ khai thác

Giữa những cánh rừng keo xanh ngút ngàn ở thôn Mai Sơn, gia đình ông Lê Văn Doãn là một trong những hộ dân áp dụng phương thức trồng rừng theo hướng kéo dài chu kỳ khai thác để nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Doãn cho biết, năm 2003, khi bắt tay vào trồng rừng, điều kiện kinh tế gia đình còn rất nhiều khó khăn. Với diện tích khoảng 10ha rừng trồng, gia đình ông đã trải qua nhiều chu kỳ sản xuất. Qua thực tế, ông Doãn nhận thấy việc khai thác cây quá sớm tuy giúp thu hồi vốn nhanh nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Vì vậy, ông quyết định kéo dài chu kỳ sinh trưởng của cây để nâng cao giá trị sản phẩm.

Ông Lê Văn Doãn (đứng giữa), xã Ba Lòng, chia sẻ kinh nghiệm phát triển rừng gỗ lớn - Ảnh: L.A

Theo ông Doãn, đối với rừng trồng thông thường, nếu khai thác sau khoảng 3-4 năm trồng thì mỗi ha chỉ mang lại lợi nhuận khoảng 50 triệu đồng. Trong khi đó, nếu kéo dài chu kỳ lên khoảng 6 năm, cây phát triển lớn hơn, tỉ lệ gỗ quy cách, gỗ tròn tăng lên đáng kể thì giá trị kinh tế cũng cao hơn nhiều.

“Muốn cây đạt năng suất cao thì phải chú ý kỹ thuật và mật độ trồng phù hợp. Nếu trồng quá dày thì cây phát triển không tốt, chỉ thích hợp khai thác ngắn ngày. Còn nếu có điều kiện để cây phát triển lâu hơn thì năng suất có thể tăng gần gấp đôi. Hiện nay, với chu kỳ khoảng 6 năm, mỗi ha gia đình tôi có thể thu được khoảng 100 triệu đồng sau khi trừ chi phí”, ông Doãn cho biết.

Hiệu quả kinh tế từ rừng đã giúp cuộc sống gia đình ông từng bước ổn định hơn. Từ chỗ thuộc diện khó khăn, nhờ kiên trì gắn bó với nghề rừng, gia đình ông đã có điều kiện tích lũy để xây dựng nhà cửa khang trang. “Năm 2022, gia đình tôi xây được căn nhà mới với kinh phí gần 1 tỉ đồng. Đó là thành quả từ nhiều năm làm rừng tích góp lại”, ông Doãn cho hay.

Hướng đi mới cho kinh tế lâm nghiệp

Ông Nguyễn Trường, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Ba Lòng cho biết, mô hình của gia đình ông Lê Văn Doãn là một trong những mô hình tiêu biểu đang phát huy hiệu quả trên địa bàn. Trong khi rừng của nhiều hộ dân thường khai thác sau 3-4 năm thì gia đình ông Doãn mạnh dạn kéo dài thời gian sinh trưởng của cây. Nhờ đó, khoảng 35% sản lượng là gỗ quy cách, gỗ lớn có giá trị cao hơn. Nếu khai thác sớm thì lợi nhuận chỉ khoảng 50 triệu đồng/ha, còn với cách làm của ông Doãn, lợi nhuận đạt trên 100 triệu đồng/ha. Thực tế này cho thấy tiềm năng rất lớn của việc phát triển rừng gỗ lớn trên địa bàn.

Cũng theo ông Trường, bên cạnh hiệu quả kinh tế mô, việc kéo dài chu kỳ, phát triển trồng rừng gỗ lớn còn góp phần nâng cao độ che phủ rừng, hạn chế xói mòn đất và tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho ngành chế biến gỗ.

Xã Ba Lòng hiện có khoảng 2.500ha rừng trồng sản xuất. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, phần lớn diện tích vẫn đang được khai thác theo hướng ngắn ngày nên giá trị mang lại chưa cao. Nhằm phát huy lợi thế sẵn có, địa phương đang triển khai các bước chuẩn bị để thúc đẩy phát triển rừng gỗ lớn trong thời gian tới. Hiện xã đang phối hợp với đơn vị tư vấn tiến hành rà soát, đo đạc, quy hoạch lại diện tích đất rừng nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý và phát triển sản xuất; đồng thời, đề xuất các nguồn kinh phí hỗ trợ người dân chuyển đổi sang mô hình trồng rừng gỗ lớn, nhất là đối với các hộ nghèo và hộ cận nghèo.

“Trước mắt, trong giai đoạn 2026-2030, xã Ba Lòng dự kiến triển khai trồng khoảng 300ha rừng gỗ lớn. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm từng bước thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất rừng”, ông Trường thông tin.

L.A