QTO - Xác định chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) là “đòn bẩy” để nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân, xã Lệ Ninh đang tập trung mọi nguồn lực chuẩn hóa các sản phẩm thế mạnh, gắn sản xuất với chuỗi giá trị nông nghiệp sạch và ứng dụng công nghệ cao, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

“Đánh thức” tiềm năng vùng đầm phá

Phá Hạc Hải từ lâu đã nổi tiếng với nguồn thủy sản phong phú. Tuy nhiên, để biến những sản vật tự nhiên thành hàng hóa có giá trị kinh tế cao, đòi hỏi phải có một tư duy sản xuất mới. Năm 2026, Hợp tác xã (HTX) Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp-thủy sản Lộc Phát (HTX Lộc Phát) đã chính thức đưa hai sản phẩm chủ lực là tôm càng xanh và gạo ST28 phá Hạc Hải tham gia đánh giá, phân hạng OCOP. Đây là quả ngọt sau một thời gian dài HTX nỗ lực tìm kiếm chỗ đứng trên thị trường bằng chất lượng và quy trình sản xuất sạch.

Lãnh đạo xã Lệ Ninh thăm mô hình nuôi tôm càng xanh trên ruộng lúa của Hợp tác xã Lộc Phát - Ảnh: L.Chi

Dẫn chúng tôi đi thăm mô hình nuôi tôm kết hợp trồng lúa trên diện tích 5ha, chị Châu Thị Mai, Giám đốc HTX Lộc Phát phấn khởi chia sẻ: “Năm nay, chúng tôi quyết định đưa tôm càng xanh và gạo ST28 phá Hạc Hải tham gia OCOP bởi đây là những sản phẩm có chất lượng và hàm lượng dinh dưỡng cao song còn ít người biết đến. HTX mong muốn đây sẽ là cơ hội để quảng bá rộng rãi, đưa đặc sản quê hương đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh”.

Điểm tạo nên sự khác biệt cho thương hiệu của HTX Lộc Phát chính là tiêu chuẩn sản xuất khắt khe, với quy trình chăm sóc “thuận tự nhiên”. Chị Mai cho biết, tôm ở đầm phá được nuôi trong vòng 5 tháng thì xuất bán. Thức ăn chính của tôm là lúa gạo nấu cùng cá tươi và các phụ phẩm nông nghiệp sạch tại địa phương. Nhờ vậy, thịt tôm không chỉ thơm, chắc mà phần gạch còn béo ngậy, mang hương vị đặc trưng của vùng phá Hạc Hải.

Phá Hạc Hải từ lâu đã nổi tiếng với nguồn thủy sản phong phú - Ảnh: L.Chi

Dù chưa quảng bá rầm rộ, sản phẩm tôm càng xanh của HTX Lộc Phát từ lâu đã được nhiều “khách quen” tin tưởng lựa chọn. Tuy nhiên, quy mô sản xuất hiện tại vẫn chưa đủ cung ứng rộng rãi ra thị trường. Với diện tích 5ha nuôi tôm sẽ cho sản lượng đạt từ 3-3,5 tấn. Bên cạnh đó, HTX cũng đang canh tác 20ha lúa trên vùng đầm phá Hạc Hải, trong đó có 2ha giống ST28 chất lượng cao với năng suất đạt khoảng 8 tấn/ha.

Chị Mai cho biết, trước đây gạo của HTX chủ yếu bán theo kiểu bình dân, chưa có thương hiệu nên giá trị chưa cao. Sau khi trồng thử nghiệm cho thấy giống ST28 rất phù hợp với thổ dưỡng vùng này, chất lượng gạo đẹp và ngon không kém gạo ST25. Mong muốn lớn nhất của HTX lúc này là xây dựng thành công thương hiệu gạo ST28 phá Hạc Hải, từ đó mở rộng vùng nguyên liệu để liên kết với các doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp sạch cho người dân. Tập đoàn Thái Bình Seed đang xây dựng nhà máy sản xuất gạo chất lượng cao để xuất khẩu và muốn liên kết với HTX phát triển vùng nguyên liệu tại phá Hạc Hải.

Hiện, HTX đã gửi các mẫu nước, tôm và gạo đi kiểm định chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm. Đồng thời, HTX đang phối hợp với các đối tác để thiết kế bao bì, nhãn mác, đăng ký mã vạch và hệ thống truy xuất nguồn gốc trong thời gian tới.

“HTX kỳ vọng sản phẩm tôm càng xanh và gạo ST28 phá Hạc Hải sẽ có nhiều cơ hội kết nối với các doanh nghiệp, siêu thị để xúc tiến tiêu thụ sản phẩm, nâng cao giá trị, tăng thu nhập cho người dân”, chị Mai chia sẻ.

Mục tiêu phát triển bền vững

Tại xã Lệ Ninh, OCOP không dừng lại ở một danh hiệu, mà được xác định là “kim chỉ nam” trong chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Lệ Ninh Nguyễn Đình Hòa, việc xây dựng sản phẩm OCOP đã được xác định trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã, các chương trình hành động và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. Trong năm 2026, xã Lệ Ninh đặt mục tiêu phấn đấu có 3 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên, gồm: Sản phẩm tôm càng xanh và gạo ST28 phá Hạc Hải của HTX Lộc Phát và sản phẩm trứng gà VietGAHP của Công ty TNHH Thương mại-Xây dựng tổng hợp Hoàng Văn. Các sản phẩm được chọn tham gia chương trình OCOP lần này là những sản phẩm chủ lực của địa phương và có khả năng phát triển thành hàng hóa.

Lúa ST28 sinh trưởng và phát triển tốt trên vùng phá Hạc Hải - Ảnh: L.Chi

Để hiện thực hóa mục tiêu này, chính quyền xã đã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp sát sao hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện hồ sơ, kiểm tra chặt chẽ quy trình sản xuất.

Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Lệ Ninh Nguyễn Thị Thắm cho biết, trung tâm đã cử cán bộ phối hợp, hướng dẫn các chủ thể hoàn thiện các tiêu chí theo Bộ tiêu chí phát triển sản phẩm, xây dựng hồ sơ đề nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Đồng thời, cán bộ của trung tâm thường xuyên bám sát, kiểm tra đồng ruộng, mặt nước nuôi tôm để kịp thời nắm tình hình dịch hại trên lúa, tiến độ phát triển của tôm.

Hiện, các chủ thể đã hoàn thiện việc đưa các mẫu sản phẩm đi kiểm định, chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm... Dự kiến, cuối tháng 5/2026, sẽ nộp hồ sơ gửi tỉnh đánh giá sản phẩm theo quy định.

Tôm càng xanh ở phá Hạc Hải được nuôi theo quy trình “thuận tự nhiên”, được nhiều khách hàng ưa chuộng- Ảnh: L.Chi

Xây dựng thương hiệu OCOP không chỉ mang ý nghĩa về phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn là “chìa khóa” để giải quyết “bài toán” giảm nghèo, tạo việc làm, góp phần tích cực trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tạo bước tiến mới trong việc phát triển kinh tế địa phương.

Trong giai đoạn 2026-2030, xã Lệ Ninh tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, khuyến khích, hướng dẫn các doanh nghiệp, HTX, hộ sản xuất, kinh doanh tham gia chương trình OCOP; tăng cường mở các lớp tập huấn xây dựng các sản phẩm OCOP; xây dựng điểm giới thiệu và bán sản phẩm địa phương, sản phẩm liên kết sản xuất hữu cơ, sản phẩm OCOP đã được công nhận trên địa bàn; đẩy mạnh chuyển đổi số và xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm OCOP tiếp cận các hệ thống phân phối lớn.

Lan Chi