QTO - Những năm gần đây, ngành Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương trong tỉnh đã đẩy mạnh công tác khảo nghiệm một số giống lúa mới nhằm thay thế dần những giống cũ đã thoái hóa, năng suất thấp, dễ nhiễm sâu bệnh. Qua khảo sát, nhiều mô hình khảo nghiệm giống lúa mới trên địa bàn tỉnh đã cho kết quả hết sức khả quan, mở ra triển vọng nhân rộng trong thời gian tới.

Giống lúa ĐT68 cho năng suất thu hoạch vượt trội, lên đến 84 tạ/ha - Ảnh: L.A

Vụ đông-xuân năm nay, ông Lê Công Dũng ở Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Bích La (HTX Bích La), xã Triệu Phong mạnh dạn đưa vào trồng khảo nghiệm giống lúa ĐT68 trên diện tích 0,5ha. Đây là giống lúa thuần do Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm nghiên cứu, chọn tạo và phát triển, với nhiều ưu điểm nổi bật như khả năng thích nghi rộng, thời gian sinh trưởng ngắn, chỉ khoảng 110 ngày; cứng cây, chống đổ ngã tốt và chống chịu khá tốt với một số đối tượng sâu bệnh hại chính.

Ông Dũng cho biết, qua theo dõi quá trình sinh trưởng, giống lúa ĐT68 có bộ lá đẹp, cứng cây, trổ bông tập trung trong khoảng 4-5 ngày, bông dài với số hạt chắc/bông cao. Qua thu hoạch, sản lượng lúa tươi đạt trên 4 tạ/sào, nổi trội hơn hẳn so với các giống còn lại đang canh tác trên cùng cánh đồng. Đặc biệt, ruộng lúa ĐT68 gần như sạch sâu bệnh trong suốt vụ sản xuất, giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư thuốc bảo vệ thực vật.

Giám đốc HTX Bích La Nguyễn Thọ Hữu cho biết, vụ đông-xuân năm nay được đánh giá là một vụ mùa thắng lợi. Tuy nhiên, điều đặc biệt là giống lúa ĐT68 cho năng suất và sản lượng nổi trội hơn hẳn so với các bộ giống chủ lực mà HTX đang canh tác; đồng thời cho thấy độ thích nghi rất tốt với điều kiện thổ nhưỡng của vùng đất Bích La nói riêng và xã Triệu Phong nói chung. Năng suất thực thu đạt gần 84 tạ/ha, cao hơn giống đối chứng HG12 đến 20 tạ/ha; những hộ đầu tư thâm canh tốt, bón phân cân đối năng suất còn đạt trên 90 tạ/ha.

“Với kết quả khảo nghiệm khá nổi trội trong vụ đầu tiên, HTX dự kiến sẽ tiếp tục đưa giống ĐT68 vào khảo nghiệm trong vụ hè-thu để kiểm chứng thêm khả năng chịu đựng trong điều kiện thời tiết khác nhau. Nếu kết quả tiếp tục khả quan, HTX sẽ nhân rộng diện tích canh tác giống lúa này thành vùng sản xuất tập trung trong những năm tới”, ông Hữu cho hay.

Mô hình trình diễn giống lúa chất lượng cao TH998 gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại Hợp tác xã Mỹ Lộc Thượng, xã Lệ Thủy - Ảnh: L.A

Còn tại HTX Mỹ Lộc Thượng, xã Lệ Thủy, những ngày này không khí trên đồng ruộng đang hết sức rộn ràng khi nông dân hối hả thu hoạch giống lúa TH998. Ông Nguyễn Thanh Quang cho biết, đây là lần đầu tiên ông canh tác giống TH998 trên diện tích 3,5 sào nhưng kết quả thu được vượt kỳ vọng. Năng suất đạt khoảng 3,75 tạ/sào, ruộng lúa sinh trưởng đều, cây cứng, ít đổ ngã, bông dài và hạt chắc.

“Giống TH998 dễ chăm sóc, ít sâu bệnh hơn so với các giống tôi trồng trước đây, lại có công ty bao tiêu nên tôi rất yên tâm. Vụ mùa tới, tôi sẽ tiếp tục đăng ký trồng giống lúa này”, ông Quang chia sẻ.

Giám đốc HTX Mỹ Lộc Thượng Võ Thành Đạt thông tin, được sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông tỉnh, HTX đã đưa giống lúa TH998 vào sản xuất trên diện tích 5ha với 31 hộ tham gia. Đây là giống lúa thuần do Công ty CP Nông nghiệp và Thương mại Quốc tế nghiên cứu, chọn tạo và đã được Cục Trồng trọt cấp quyết định lưu hành năm 2023.

Qua vụ đầu triển khai, giống lúa TH998 thể hiện khả năng thích nghi tốt với điều kiện đồng đất tại đơn vị. Thời gian sinh trưởng khoảng 120 ngày; không xuất hiện bệnh đạo ôn, khô vằn; tỉ lệ sâu cuốn lá rất thấp, giúp giảm đáng kể chi phí thuốc bảo vệ thực vật.

Năng suất thực thu đạt khoảng 75 tạ/ha, cao hơn từ 3-5 tạ/ha so với các giống lúa đang sản xuất phổ biến tại địa phương. Đặc biệt, toàn bộ sản phẩm được Công ty TNHH Đầu tư phát triển nông nghiệp Bắc Miền Trung thu mua tại ruộng với giá 5.300 đồng/kg lúa tươi, trừ chi phí lợi nhuận đạt hơn 18 triệu đồng/ha.

“HTX sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá kết quả qua các vụ tiếp theo và kiến nghị cơ quan chuyên môn xem xét bổ sung TH998 vào cơ cấu giống lúa chất lượng của địa phương trong thời gian tới”, ông Đạt cho hay.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bùi Phước Trang, để có cơ sở tham mưu, đề xuất các giống lúa mới phù hợp, có năng suất, chất lượng cao vào cơ cấu bộ giống đưa vào sản xuất trên địa bàn tỉnh, vụ đông-xuân năm nay, chi cục đã phối hợp với 15 đơn vị sản xuất, kinh doanh giống cây trồng trong và ngoài tỉnh quản lý, theo dõi sản xuất thử nghiệm 31 giống lúa mới, gồm 23 giống lúa thuần và 8 giống lúa lai. Qua sản xuất cho thấy, hầu hết các giống lúa này đều có chiều cao cây, khả năng đẻ nhánh, chống chịu sâu bệnh, chống đổ ngã… khá tốt.

Năng suất thu hoạch các giống lúa thuần đạt từ 65-80 tạ/ha, điển hình như giống lúa ĐT68, VNR88 cao hơn các giống sản xuất đại trà từ 5-15 tạ/ha; các giống lúa lai đạt bình quân từ 75-85 tạ/ha, cao hơn các giống lúa lai sản xuất trên địa bàn từ 5-10 tạ/ha, điển hình như giống lúa Bội Ưu 9, KH805. Chất lượng gạo của hầu hết các giống thử nghiệm đều được đánh giá cao, cơm ngon, dẻo, mềm, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường. Giá bán dao động từ 6.800-7.000 đồng/kg, tương đương các giống lúa hiện đang được trồng đại trà.

“Trên cơ sở này, chi cục sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan mở rộng thử nghiệm các giống có hiệu quả trên nhiều chân đất và điều kiện canh tác khác nhau trong các vụ tới, nhằm đánh giá toàn diện hơn, trước khi đề xuất bổ sung vào cơ cấu bộ giống sản xuất đại trà trên địa bàn tỉnh. Về phía các đơn vị sản xuất, kinh doanh giống, đề nghị cần có kế hoạch liên kết với các địa phương, HTX xây dựng cánh đồng lớn theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ để nông dân yên tâm mở rộng sản xuất”, ông Bùi Phước Trang cho biết thêm.

Lê An