QTO - Trong khi chờ đợi có hướng dẫn cụ thể từ các đơn vị liên quan về Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026-2030, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã tập trung mọi nguồn lực đầu tư xây dựng các tiêu chí NTM, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, để tránh tình trạng “vừa làm vừa chờ”, các sở, ngành cần có hướng dẫn cụ thể để các địa phương triển khai xây dựng các tiêu chí hiệu quả.

Những kết quả khả quan

Cam Lộ là xã được xếp nhóm 2 theo Bộ tiêu chí xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030. Xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ xuyên suốt, không có điểm kết thúc, sau khi chính quyền mới đi vào hoạt động, phong trào xây dựng NTM tiếp tục được đẩy mạnh và đã đạt nhiều kết quả nổi bật.

Đến nay, toàn xã có 31/42 thôn đạt chuẩn NTM ở các mức độ (trong đó 17 thôn đạt mức 1, 12 thôn đạt mức 2 và 2 thôn đạt kiểu mẫu), góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng khang trang, hiện đại.

Chủ tịch UBND xã Cam Lộ Nguyễn Văn Ân cho biết: Những kết quả đạt được là minh chứng rõ nét cho sự đoàn kết, thống nhất, quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân trong việc triển khai thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, tạo tiền đề vững chắc để địa phương tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Thiếu văn bản hướng dẫn chi tiết khiến xã Bắc Trạch khó đánh giá và thực hiện các tiêu chí - Ảnh: Đ.N

Cũng là địa phương nằm trong nhóm 2, sau một năm vận hành chính quyền mới, trên cơ sở kế thừa và xây dựng các tiêu chí NTM, đến nay xã Trường Ninh đã đạt một số tiêu chí quan trọng. Bí thư Đảng ủy xã Trường Ninh Trần Quang Minh cho biết: Theo Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030, xã đạt 4/10 tiêu chí, gồm: Đào tạo nguồn nhân lực; giảm nghèo và an sinh xã hội; hệ thống chính trị, hành chính công; tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng.

Đối với các chỉ tiêu, xã đạt 35/47 chỉ tiêu. Nhiều nội dung của các chỉ tiêu địa phương đã đạt những kết quả tích cực, như: Thu nhập bình quân đầu người đạt 62 triệu đồng/người/năm; tỉ lệ hộ nghèo đa chiều còn 3,89%; tỉ lệ hộ sử dụng nước sạch và nhà ở kiên cố đều đạt trên 90%. Trong phát triển sản xuất, xã duy trì vùng lúa khoảng 4.000ha, trên 80% diện tích lúa có liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục xây dựng lộ trình NTM trong thời gian tới.

Còn đó những khó khăn

Mặc dù đạt được một số kết quả nhất định trong xây dựng NTM, tuy nhiên, sau khi rà soát các chỉ tiêu và tiêu chí theo bộ tiêu chí mới, xã Cam Lộ gặp không ít khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Ông Nguyễn Văn Ân, Chủ tịch UBND xã Cam Lộ cho biết: Để xã có cơ sở thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu một cách thực chất, không chạy theo thành tích số lượng, UBND xã mong muốn các sở, ngành cấp tỉnh quan tâm sớm ban hành Bộ tiêu chí xã đạt chuẩn NTM giai đoạn 2026-2030 áp dụng trên địa bàn toàn tỉnh. Đồng thời, sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết cho từng tiêu chí, chỉ tiêu, đặc biệt là các tiêu chí mới, như: Thương mại điện tử, thôn thông minh, số hóa dữ liệu...

Việc có căn cứ triển khai thống nhất sẽ giúp địa phương tránh được rủi ro “vừa làm vừa chờ”, qua đó bảo đảm tính chuẩn xác ngay từ khâu lập hồ sơ và đầu tư hạ tầng. Bên cạnh đó, Cam Lộ là xã thuộc nhóm 2 nên yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội rất cao. Để bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu một cách thực chất, bền vững, xã mong muốn tỉnh quan tâm, ưu tiên hỗ trợ nguồn vốn mục tiêu để tháo gỡ các “điểm nghẽn” hạ tầng trọng điểm.

Đối với xã Bắc Trạch, một trong những xã thuộc nhóm 3, việc xây dựng NTM gặp không ít khó khăn do thiếu hướng dẫn cụ thể. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến lộ trình về đích NTM trong thời gian tới. Ông Trần Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Trạch cho biết: Hiện nay, việc triển khai xây dựng NTM thiếu hướng dẫn chi tiết cho các tiêu chí mới. Ví dụ, đối với tiêu chí y tế, xã chưa có hướng dẫn cụ thể từ Bộ Y tế về tiêu chuẩn xây dựng, hoạt động của trạm y tế xã theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, dẫn đến không thể đánh giá và hoàn thành tiêu chí này.

Có thể nói, việc thiếu văn bản hướng dẫn liên quan trong thực hiện Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030 thời gian qua đã khiến nhiều xã lúng túng, khó khăn trong quá trình xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực để triển khai thực hiện theo lộ trình. Do vậy, việc hoàn thiện và ban hành hướng dẫn cụ thể, đồng bộ để các xã có cơ sở triển khai là rất cần thiết, qua đó góp phần bảo đảm tiến độ và nâng cao chất lượng xây dựng NTM cho các địa phương trong giai đoạn tới.

Đ.Nguyệt