QTO - Quảng Trị-mảnh đất miền Trung đầy nắng, gió, nơi được thiên nhiên ưu đãi với nhiều địa danh du lịch nổi tiếng và những giá trị về văn hóa, lịch sử đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo bất tận của các văn nghệ sĩ, nhất là lĩnh vực sáng tác thơ. Bằng ngôn ngữ nghệ thuật và những rung cảm sâu sắc, các tác giả đã tái hiện một miền quê anh hùng trong chiến tranh và chuyển mình mạnh mẽ trong công cuộc đổi mới qua những vần thơ giàu cảm xúc.

Cảm nhận Đồng Hới bằng một góc nhìn mới mẻ, trẻ trung và giàu chất thơ, nhà thơ Võ Văn Luyến (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Trị) đã sáng tác bài thơ “Thoáng chốc Đồng Hới” để gửi gắm tình cảm của mình với vùng đất bên dòng Nhật Lệ.

Mở đầu bài thơ, tác giả viết: "Đồng Hới bây giờ đã khác/Phố xưa như má em hồng/Nắng sớm dát vàng, dát bạc/Lấp lóa con thuyền cuối sông”. Chỉ bằng bốn câu thơ ngắn, nhà thơ đã khéo léo phác họa nên một bức tranh Đồng Hới bình dị, thân thương và tràn đầy sức sống. Câu thơ “Đồng Hới bây giờ đã khác” như một lời tự sự, thể hiện cảm nhận rõ nét về sự đổi thay của phố phường sau bao thăng trầm lịch sử.

Một thoáng Đồng Hới - Ảnh: Nh.V

Đặc biệt, hình ảnh so sánh “Phố xưa như má em hồng” gợi lên vẻ trẻ trung, duyên dáng của một đô thị đang đổi mới từng ngày. Trong ánh nắng ban mai, những sắc màu vàng, bạc đan xen, hòa cùng hình ảnh con thuyền lấp lóa nơi cuối sông, tạo nên khung cảnh sông nước lung linh, thơ mộng.

Mạch cảm xúc tiếp tục được mở rộng qua những câu thơ: “Em hóa vào cây xõa tóc/Nghiêng mùa thu xuống dịu dàng/Tuổi nõn đơm hương trổ lộc/Ngày xanh mở lối thênh thang”, không chỉ diễn tả sức sống căng tràn của thiên nhiên mà ẩn trong đó là sự sinh sôi và những khởi đầu tốt đẹp. Đặc biệt, câu thơ “Ngày xanh mở lối thênh thang” mở ra một không gian rộng mở, gửi gắm niềm tin và hy vọng về tương lai tươi sáng.

Nếu “Thoáng chốc Đồng Hới” mang đến những rung động trước vẻ đẹp trẻ trung, thơ mộng của đô thị hôm nay thì bài thơ “Lời yêu Quảng Trị” của nhà thơ Đỗ Thành Đồng (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Trị) lại đưa người đọc trở về với những miền ký ức sâu nặng nghĩa tình.

Qua từng vần thơ, tác giả gửi gắm nỗi nhớ, niềm thương về một thời tuổi trẻ, những năm tháng quân ngũ khi ông được sống, gắn bó và sẻ chia trong tình quân dân ấm áp: “Tôi về Quảng Trị hôm nay/Tìm trong cát trắng dấu tay lặng thầm/Đan chen từng ngón em cầm/Bao nhiêu sỏi đá tan dần trong tôi". 

Những địa danh La Vang, Ái Tử, Ba Lòng, đập Trấm, sông Thạch Hãn, Thành Cổ, Đông Hà… được nhắc đến trong thơ như những dấu mốc của ký ức, chứa đựng bao câu chuyện về chiến tranh, tình người và sự hy sinh. Đặc biệt, câu thơ “Vết thương Thành Cổ cứ quay quắt lòng” gợi lên nỗi đau chiến tranh vẫn còn âm ỉ trong tâm khảm người trở lại.

Nhà thơ Đỗ Thành Đồng chia sẻ: Bài thơ được khơi nguồn từ những kỷ niệm sâu sắc của ông trong những năm tháng tuổi trẻ, khi mới 21 tuổi, còn là người lính gắn bó với vùng đất Triệu Hải. Những ngày được nghỉ, ông cùng đồng đội vào các làng quê thăm hỏi người dân, được bà con đón tiếp chân tình, sẻ chia từng củ khoai, củ sắn. Đó còn là kỷ niệm đẹp, trong trẻo với cô gái quê mộc mạc, duyên dáng.

Chính những trải nghiệm giản dị mà chân thực ấy đã nuôi dưỡng mạch cảm xúc, trở thành chất liệu quý giá để nhà thơ gửi gắm vào từng câu chữ. Để rồi, sau bao năm tháng, khi có dịp trở về, những ký ức xưa vẫn vẹn nguyên, lắng đọng và ngân lên da diết trong nỗi nhớ thương về một miền quê giàu nghĩa, nặng tình.

Thơ viết về Quảng Trị hôm nay còn mở ra những khát vọng mới, hướng đến tương lai phát triển của quê hương. Điều đó được thể hiện rõ trong hai tác phẩm “Khúc ca mới giữa đại ngàn” và “Trăm năm đượm vị cà phê” của tác giả Kim Cương (hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Trị). Được viết nhân dịp khởi công quần thể du lịch U Bò-Thác Chuối, bài thơ “Khúc ca mới giữa đại ngàn” là khúc hát tự hào về vẻ đẹp thiên nhiên, lịch sử và tiềm năng phát triển của du lịch Quảng Trị.

Cà phê Khe Sanh-nguồn cảm hứng trong thơ Kim Cương - Ảnh: Nguyễn Hải

Bằng những hình ảnh giàu sức gợi, tác giả đưa người đọc đến với không gian đại ngàn hùng vĩ, nơi núi rừng, sông suối hòa quyện trong vẻ đẹp nguyên sơ. U Bò, Thác Chuối trong thơ không chỉ có cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng mà còn là vùng đất ghi dấu những năm tháng chiến tranh, nơi núi rừng từng chở che, nuôi dưỡng những đoàn quân trên hành trình đấu tranh giải phóng dân tộc: “Thuở ấy đường xa in dấu lửa/ Đại ngàn che chở những đoàn quân/Một tiếng chim rừng lay bóng núi/Một câu thơ thắm nghĩa tình thân”.

Quá khứ hào hùng được nhắc lại như một lời tri ân đối với lịch sử, đồng thời tạo nên chiều sâu cho bức tranh quê với một diện mạo đầy triển vọng: “Đường lên mở giữa tầng mây biếc/Đánh thức tiềm năng, rạng đất đai”. Qua thơ, tác giả gửi gắm niềm tin rằng vẻ đẹp thiên nhiên, giá trị lịch sử và bản sắc văn hóa sẽ trở thành nguồn lực quan trọng để Quảng Trị phát triển bền vững.

Cũng với tình yêu và niềm tự hào ấy, trong bài thơ “Trăm năm đượm vị cà phê” tác giả Kim Cương lại chọn một hình ảnh rất đỗi thân thuộc để khắc họa vẻ đẹp của vùng đất Khe Sanh, đó là hạt cà phê: “Trăm năm hạt ngủ trong lòng đất/Thức giấc cùng mây trắng Trường Sơn/Đất đỏ quặn mình qua mưa lửa/Chắt thơm từng giọt nắng cao nguyên”. Hương vị cà phê được chắt lọc từ đất đỏ, từ nắng gió và bao nhọc nhằn của người lao động.

Những câu thơ: “Hương cà phê nghiêng qua khe núi/Quyện tiếng Đakrông gọi đại ngàn/Tà Puồng thả mái tóc dòng nước/Mây Chênh Vênh đậu cánh chim ngang” khiến người đọc hình dung đến bức tranh thiên nhiên đặc trưng của miền Tây Quảng Trị, nơi núi rừng, thác nước, mây trời và những nương cà phê hòa quyện tạo nên một không gian giàu sức sống. Đặc biệt, tác giả không chỉ ngợi ca sản vật mà còn dành nhiều tình cảm để khắc họa con người nơi đây bởi chính họ đã bền bỉ gìn giữ bản sắc văn hóa trên mảnh đất này.

Mỗi tác giả, mỗi tác phẩm có cách thể hiện riêng, song đều gặp gỡ ở tình yêu sâu nặng dành cho quê hương Quảng Trị. Bằng ngôn ngữ nghệ thuật giàu cảm xúc, các văn nghệ sĩ đã góp phần khắc họa hình ảnh một Quảng Trị kiên cường trong chiến tranh, nghĩa tình trong cuộc sống, năng động trên hành trình đổi mới và phát triển. Qua từng trang viết, tác phẩm, họ không chỉ tái hiện những giá trị lịch sử, văn hóa và con người của vùng đất này, mà còn gửi gắm niềm tin, khát vọng về một Quảng Trị ngày càng giàu đẹp, văn minh trong tương lai.

                                                                                            Nh.V