QTO - Các câu lạc bộ (CLB) văn hóa, văn nghệ ở cơ sở đang phát huy vai trò quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa. Không chỉ tạo sân chơi lành mạnh, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân, nhiều CLB còn góp phần bảo tồn các loại hình văn hóa truyền thống, tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Nghệ nhân Hồ In, Chủ nhiệm CLB cồng, chiêng Lúa Mới, xã Lìa cho biết, CLB hiện có 18 thành viên, thường xuyên tổ chức sinh hoạt tại nhà văn hóa thôn. Đây là dịp để các thành viên cùng luyện tập, diễn tấu và gìn giữ những thanh âm cồng, chiêng truyền thống, để tiếng cồng, chiêng ngân vang tưng bừng, rộn rã mà trầm hùng trong các nghi lễ, lễ hội truyền thống của đồng bào như: Lễ giữ rẫy, hội mùa, lễ Ariêu Piing (lễ bốc mả), lễ hoàn ân thổ thần…

Nghệ nhân Hồ In chỉnh âm thanh cồng, chiêng để chuẩn bị cho một buổi luyện tập - Ảnh: S.H

Mỗi dịp lễ, hội, các thành viên CLB lại cùng nhau luyện tập, chuẩn bị những tiết mục cồng, chiêng phục vụ bà con. Sự hưởng ứng, đón nhận của người dân chính là nguồn động viên để CLB cồng, chiêng Lúa Mới duy trì hoạt động thường xuyên, góp phần gìn giữ và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, các thành viên CLB còn cất công sưu tầm, biên soạn các làn điệu dân ca, dân vũ của đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô để dàn dựng thành những tiết mục văn nghệ không chỉ phục vụ các dịp lễ, hội tại xã Lìa mà còn được biểu diễn ở nhiều địa phương khác.

Đi vào hoạt động từ năm 2022 đến nay, CLB dân ca A Liêng, xã Tà Rụt luôn là “hạt nhân” trong việc nâng cao đời sống tinh thần cho người dân và thúc đẩy phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ngày càng phát triển. Anh Hồ Văn Niên, Chủ nhiệm CLB dân ca A Liêng chia sẻ, CLB hiện có 25 thành viên, duy trì sinh hoạt, luyện tập vào các ngày cuối tuần tại nhà văn hóa thôn. Bên cạnh việc chuẩn bị các tiết mục biểu diễn, CLB chú trọng  hướng dẫn, truyền dạy kỹ năng đánh cồng, chiêng cùng các làn điệu dân ca, dân vũ của đồng bào PaKô. Qua đó, góp phần gìn giữ, trao truyền và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào PaKô tại địa phương.

Bà Trần Thị Lý, Chủ nhiệm CLB Dân ca bài chòi Đơn Duệ, xã Vĩnh Hoàng chia sẻ, khoảng năm 2019, khi bắt đầu ấp ủ ý tưởng thành lập CLB, bà đã tham gia sinh hoạt ở CLB Dân ca Sông Hiền, xã Vĩnh Hoàng để học hỏi kinh nghiệm và tích lũy thêm kiến thức về loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Với niềm đam mê và mong muốn làm phong phú thêm các làn điệu bài chòi, bà Lý dành nhiều tâm huyết tìm hiểu, học hát dân ca Bình Trị Thiên, từng bước nghiên cứu cách đưa những làn điệu này vào nghệ thuật bài chòi. Gần 3 năm gắn bó với CLB Dân ca Sông Hiền, bà Trần Thị Lý đã học hỏi được từ các nghệ nhân nhiều làn điệu dân ca Bình Trị Thiên. Khi đã có “vốn”, bà bắt đầu tìm đến những người có giọng hát hay, múa dẻo ở trong thôn Đơn Duệ để vận động tham gia CLB. 

Đến nay, CLB Dân ca bài chòi Đơn Duệ đã thu hút 22 thành viên tham gia và có thêm 4 học sinh tham gia luyện tập. Từ khi thành lập đến nay, CLB đã nhiều lần tổ chức trình diễn bài chòi mừng Tết đến, xuân về hoặc các dịp lễ, hội. Bên cạnh đó, CLB cũng đã phối hợp với một số trường học tại địa phương để giới thiệu về nghệ thuật bài chòi cho các em học sinh.

Thông qua đó giúp các em biết trân trọng, yêu quý di sản nghệ thuật bài chòi. Việc duy trì biểu diễn trong các hoạt động cộng đồng cũng đã góp phần đưa nghệ thuật bài chòi hiện diện trong đời sống, tạo không gian để người dân gặp gỡ, giao lưu và thể hiện niềm tự hào về văn hóa quê hương.

Một buổi tập luyện của Câu lạc bộ Dân ca bài chòi Đơn Duệ - Ảnh: S.H

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Mai Xuân Thành cho biết, toàn tỉnh hiện có hàng nghìn CLB văn hóa, văn nghệ đang duy trì hoạt động. Các CLB được tổ chức phù hợp với điều kiện, nhu cầu sinh hoạt của từng địa bàn. Không chỉ tạo cơ hội để người dân gặp gỡ, giao lưu, luyện tập, các CLB còn trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi mỗi người cùng nâng cao ý thức trách nhiệm, vun đắp nếp sống văn hóa và thắt chặt tình đoàn kết.

Qua đó góp phần thúc đẩy các phong trào thi đua, xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Đặc biệt, nhiều CLB còn phát huy hiểu quả vai trò bảo tồn, trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân.

Để các CLB văn hóa, văn nghệ ở cơ sở phát triển bền vững, chính quyền và các ngành chức năng cần tiếp tục nghiên cứu xây dựng cơ chế hỗ trợ các CLB văn hóa, văn nghệ tiêu biểu, khuyến khích nghệ nhân và “hạt nhân” nòng cốt tích cực thực hành trình diễn, trao truyền di sản; mở rộng không gian biểu diễn nghệ thuật truyền thống; tăng cường kết nối CLB văn hóa, văn nghệ ở cơ sở với nhà trường và các tổ chức đoàn thể, tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận di sản thông qua hoạt động ngoại khóa, giao lưu và truyền dạy trực tiếp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để quảng bá dân ca, hoạt động của các CLB gắn với bảo tồn bản sắc, tôn trọng giá trị truyền thống, đồng thời phát huy sức sống của di sản trong xã hội hiện đại.

Hiện nay, các CLB văn hóa, văn nghệ ở cơ sở phát triển ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, trở thành một hình thức sinh hoạt quen thuộc trong cộng đồng. Với nội dung phong phú, hình thức tổ chức linh hoạt, Các CLB đang ngày càng thu hút đông đảo người dân tham gia, tạo môi trường thuận lợi để cộng đồng thực hành, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương.

                  Sỹ Hoàng