QTO - Tối 4/11, tại xã Vĩnh Hoàng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT& DL) phối hợp với UBND xã Vĩnh Hoàng tổ chức lễ đón nhận quyết định và bằng ghi danh Nghệ thuật trình diễn dân gian Hò Giã gạo vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tham dự có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương, nghệ nhân các câu lạc bộ có tham gia trình diễn, thực hành và lưu truyền nghệ thuật dân gian Hò Giã gạo trên địa bàn tỉnh.

Trao quyết định và bằng ghi danh Hò Giã gạo vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Ảnh: M.T

Hò Giã gạo là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian gắn bó mật thiết với đời sống lao động, sinh hoạt văn hóa và tinh thần của người dân Quảng Trị. Bắt nguồn từ hoạt động giã gạo trong đời sống sản xuất nông nghiệp, những câu hò ban đầu được cất lên nhằm tạo không khí vui tươi, giảm bớt sự nhọc nhằn trong lao động.

Qua thời gian, Hò Giã gạo dần vượt ra khỏi không gian lao động, trở thành hình thức sinh hoạt văn nghệ cộng đồng đặc sắc, là dịp để người dân giao lưu, đối đáp, kết nối tình làng nghĩa xóm và thể hiện tâm tư, tình cảm trong cuộc sống. Cùng với những nét chung của dân ca miền Trung, Hò Giã gạo Quảng Trị còn có những đặc trưng riêng về ngôn ngữ, giai điệu, cách thức diễn xướng và nội dung lời ca. Đây là kết quả của quá trình kế thừa, giao lưu và tiếp biến văn hóa lâu dài, gắn với lịch sử hình thành, phát triển của cộng đồng cư dân Việt Nam trên vùng đất Quảng Trị.

Đặc biệt, qua các thời kỳ lịch sử, Hò Giã gạo không chỉ phục vụ lao động, vui chơi, giao duyên mà còn trở thành phương tiện tuyên truyền, cổ động, động viên tinh thần Nhân dân trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và trong công cuộc xây dựng quê hương. Những câu hò mộc mạc mà sâu sắc đã góp phần phản ánh đời sống xã hội, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và tạo nên bản sắc văn hóa riêng của người dân Quảng Trị.

Đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khái quát những nét đặc trưng của nghệ thuật trình diễn dân gian HòGgiã gạo - Ảnh: M.T

Việc nghệ thuật trình diễn dân gian Hò Giã gạo được Bộ VH, TT&DL đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đặc sắc của di sản; đồng thời khẳng định những đóng góp bền bỉ của cộng đồng trong quá trình gìn giữ, thực hành và trao truyền loại hình nghệ thuật dân gian này.

Đây không chỉ là niềm vinh dự, tự hào của các nghệ nhân, các câu lạc bộ và cộng đồng chủ thể mà còn là trách nhiệm của các cấp, ngành và toàn xã hội trong việc bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di sản. Việc ghi danh cũng tạo thêm cơ sở và động lực để tỉnh Quảng Trị quan tâm hơn đến công tác bảo tồn, nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích các thế hệ tiếp nối thực hành và trao truyền di sản.

Các nghệ nhân Câu lạc bộ Dân ca xã Vĩnh Hoàng trình diễn Hò Giã gạo - Ảnh: M.T

Tại buổi lễ, đại diện lãnh đạo Sở VH-TT& DL đã trao quyết định và bằng ghi danh nghệ thuật trình diễn dân gian Hò Giã gạo (tỉnh Quảng Trị)  vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia do Bộ VH-TT&DL công nhận cho các địa phương có thực hành, trình diễn và lưu truyền Hò giã gạo. 

Dịp này, các nghệ nhân đến từ các câu lạc bộ dân ca ở các xã: Vĩnh Hoàng, Cam Lộ, Hiếu Giang, Hải Lăng, Bến Quan cũng đã trình diễn các tiết mục Hò Giã gạo, giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm thực hành di sản; đồng thời giới thiệu những nét đặc sắc của Hò Giã gạo đến với các đại biểu và đông đảo Nhân dân dự lễ.

Mai Trang - Hồng Quân