QTO - Ngay sau khi thu hoạch vụ đông-xuân, người dân xã Kim Phú đã bắt đầu cày ải, làm đất, khơi thông kênh mương để chuẩn bị xuống giống vụ hè-thu nhằm chủ động ứng phó với thời tiết bất lợi, bảo đảm một vụ mùa sản xuất an toàn và hiệu quả.

Năm nay, theo dự báo vụ hè-thu sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Đặc biệt, từ cuối tháng 8 đến tháng 9, nguy cơ bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng đến đất liền ở mức tương đối cao. Điều đó đồng nghĩa với việc ngành nông nghiệp địa phương phải chạy đua với thời gian để vừa tránh hạn đầu vụ, vừa tránh được mưa lũ cuối vụ.

Chính vì vậy, ngay từ đầu tháng 4, xã Kim Phú đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, ban hành thông báo về lịch thời vụ và cơ cấu giống cây trồng vụ hè-thu; đồng thời chỉ đạo các thôn, bản tập trung tuyên truyền, hướng dẫn bà con chuẩn bị đầy đủ các điều kiện sản xuất.

Ông Nguyễn Hữu Thọ, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú cho biết, xã đã yêu cầu các thôn, bản bám sát tình hình thực tế để bố trí lịch thời vụ linh hoạt, phù hợp với từng vùng sản xuất. Địa phương cũng khuyến khích bà con sử dụng các giống lúa ngắn ngày, giống có khả năng chống chịu tốt nhằm giảm thiểu thiệt hại do hạn hán, sâu bệnh và mưa bão cuối vụ.

Người dân xã Kim Phú tích cực chuẩn bị cho mùa vụ mới - Ảnh: X.P

Theo ông Thọ, ngoài yếu tố thời vụ, việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp đang được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Xã chỉ đạo không đưa vào gieo trồng các loại giống không rõ nguồn gốc, chưa được cơ quan chuyên môn công nhận; đồng thời khuyến khích sản xuất tập trung theo từng vùng để thuận lợi cho chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.

Tại các cánh đồng ở thôn Cổ Liêm, Kim Bảng, Thanh Liêm, nhiều hộ dân tranh thủ thời tiết thuận lợi để thu hoạch dứt điểm lúa đông-xuân và làm đất ngay sau đó. Những chiếc máy cày hoạt động liên tục trên đồng ruộng để kịp khung lịch thời vụ mà địa phương đã đề ra.

Đang tranh thủ thời tiết mát mẻ lúc sáng sớm, ông Trương Văn An, thôn Kim Bảng cho biết, vụ hè-thu năm nay, bà con chủ yếu sử dụng các giống chủ lực được đưa vào sản xuất đại trà, như: Khang dân 18, ĐD2, HG12, HG244, QC03, VNR20, SV181, LTh31, HN6… Đây đều là những giống đã được ngành nông nghiệp khuyến cáo phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương, có thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất ổn định, thực tế đã có năng suất cao ở các vụ trước.

Theo khung lịch thời vụ của xã Kim Phú, các diện tích ruộng chủ động nước tưới, đặc biệt ở vùng thấp trũng, phải hoàn thành gieo sạ sớm để bảo đảm thu hoạch trước ngày 25/8. Với các chân ruộng cao, thiếu nước, thời gian gieo sạ có thể muộn hơn nhưng phải kết thúc thu hoạch trước đầu tháng 9 nhằm tránh ngập lụt khi mưa lớn xảy ra.

Ngoài việc bố trí lịch thời vụ hợp lý, công tác thủy lợi cũng được địa phương đặc biệt quan tâm. Các thôn, bản đã huy động người dân nạo vét kênh mương nội đồng, khơi thông dòng chảy và kiểm tra hệ thống đập tạm nhằm bảo đảm nguồn nước tưới trong cao điểm nắng nóng. Những vùng thường xuyên thiếu nước được ưu tiên xuống giống sớm và sử dụng các giống có thời gian sinh trưởng dưới 90 ngày để hạn chế rủi ro.

Bên cạnh cây lúa, địa phương cũng khuyến khích phát triển các loại cây trồng cạn như ngô, lạc, đậu xanh, khoai lang nhằm tận dụng quỹ đất và đa dạng nguồn thu nhập cho người dân. Đối với diện tích đất không sản xuất lúa vụ hè-thu, UBND xã hướng dẫn bà con tranh thủ độ ẩm sau thu hoạch để gieo trồng lạc, đậu xanh và ngô trước ngày 10/6. Các loại cây này không chỉ phù hợp với điều kiện thời tiết mà còn góp phần cải tạo đất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Đáng chú ý, trong cơ cấu sản xuất năm nay, địa phương tiếp tục khuyến khích thử nghiệm nhiều giống cây trồng mới có triển vọng như ADI73, HG470, HG383 đối với cây lúa; các giống đậu xanh chín tập trung phục vụ cơ giới hóa thu hoạch; hay các giống cây ăn quả có giá trị kinh tế cao như bưởi da xanh, cam V2, thanh long ruột đỏ, bơ 034… Đây được xem là hướng đi nhằm từng bước nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu và nhu cầu thị trường.

Trên những cánh đồng đang vào mùa chuyển vụ, tiếng máy cày hòa cùng nhịp lao động hối hả của bà con nông dân báo hiệu một vụ sản xuất mới đang bắt đầu. Với sự chủ động trong chỉ đạo điều hành cùng tinh thần tích cực của người dân, xã Kim Phú đang kỳ vọng sẽ giành thắng lợi trong vụ hè-thu 2026.

X.Phú - T.Linh