QTO - Tận dụng lợi thế về thổ nhưỡng gò đồi, người dân xã Lệ Ninh đã đưa cây nén trở thành cây trồng chủ lực. Với thu nhập cao gấp 4-5 lần so với các loại cây truyền thống, nén Thượng Vinh đang dần khẳng định vị thế và hướng tới mục tiêu trở thành sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.

Hiệu quả kinh tế vượt trội trên đất gò đồi

Những năm gần đây, những triền đồi vốn khô cằn tại xã Lệ Ninh đã “thay da đổi thịt” bởi màu xanh ngát của những cánh đồng nén. Tận dụng diện tích vườn đồi rộng lớn, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, biến loại gia vị dân dã này thành nguồn thu nhập chính.

Gia đình chị Võ Thị Ty, thôn Phước Vinh là một trong những hộ trồng nén diện tích lớn tại địa phương. Theo chị Ty, nén là loại cây “dễ tính”, rất phù hợp với khí hậu và thổ nhưỡng địa phương. Tuy nhiên, để đạt năng suất cao, người trồng phải chú trọng từ khâu làm đất, bón phân chuồng đến phòng trừ sâu bệnh.

“Cây nén bắt đầu xuống giống từ tháng 7 âm lịch. Chỉ sau 2 tháng là có thể thu hoạch lá và sau 6 tháng sẽ cho thu hoạch củ. Hiện tại, nén lá tại vườn có giá từ 10.000-15.000 đồng/kg”, chị Ty chia sẻ.

Người dân thôn Thượng Xá, xã Lệ Ninh thu hoạch nén - Ảnh: L.C

Những ngày này, trên các triền đồi ở xã Lệ Ninh, người dân tập trung thu hoạch nén lá để kịp bán cho thương lái. Đang nhanh tay thu hoạch nén, chị Phạm Thị Tám, thôn Thượng Xá cho biết, cái hay của cây nén là tính thời vụ linh hoạt, có thể tranh thủ trồng lúc nông nhàn và cho thu hoạch quanh năm. Nếu thời tiết thuận lợi, chỉ sau 2 tháng gieo hạt là đã có nén lá để bán. Theo hình thức nhổ tỉa, gia đình chị Tám duy trì chăm sóc và bán nén lá từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau.

“Vào đầu tháng 4, nắng lên, lá nén bắt đầu vàng và rụi dần thì gia đình tôi mới thu hoạch nén củ. Lúc cao điểm, mỗi kg nén củ có giá từ 70.000-80.000 đồng, còn bình quân thì 50.000-60.000 đồng/kg. Trồng nén đem lại thu nhập cao hơn nhiều so với các loại cây trồng khác”, chị Tám cho hay.

Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao giá trị, thời gian qua, xã Lệ Ninh đã tập trung tuyên truyền, vận động, khuyến khích người dân đưa các loại cây có giá trị kinh tế cao vào trồng trên các diện tích đất đồi của địa phương. Hiện toàn xã có 35ha trồng nén, chủ yếu tập trung ở thôn Thượng Xá và Phước Vinh. Bình quân mỗi sào nén cho sản lượng từ 6-8 tạ nén lá, mang lại thu nhập khoảng 12-15 triệu đồng/sào, cao gấp 4-5 lần so với các loại cây trồng khác.

Hướng tới xây dựng thương hiệu

Để không còn tình trạng sản xuất nhỏ lẻ và bấp bênh về đầu ra, Tổ hợp tác (THT) trồng nén Thượng Vinh đã chính thức được thành lập. Đây là bước ngoặt quan trọng giúp các hộ nông dân liên kết, hỗ trợ nhau về kỹ thuật và quy trình sản xuất an toàn.

THT hiện có 45 thành viên với tổng diện tích sản xuất khoảng 35ha, tập trung chủ yếu tại 2 thôn Thượng Xá và Phước Vinh. Trong đó, có hơn 30 hộ thành viên duy trì diện tích canh tác lớn (khoảng 1 mẫu/hộ).

Tổ trưởng THT trồng nén Thượng Vinh Phạm Thị Tám cho biết, THT thường xuyên hướng dẫn và giám sát chặt chẽ quy trình sản xuất của các thành viên. Từ khâu làm đất, chăm sóc, thu hoạch cho đến phân loại, phơi khô và bảo quản đều phải thực hiện đúng quy chuẩn để bảo đảm chất lượng củ nén tốt nhất khi ra thị trường.

Xác định cây nén là mũi nhọn trong chiến lược chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chính quyền xã Lệ Ninh đang tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng để xây dựng nhãn hiệu tập thể và nâng cấp thành sản phẩm OCOP.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Lệ Ninh Nguyễn Văn Hiếu cho biết, với lợi thế diện tích đất gò đồi lớn, những năm gần đây xã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các loại cây vụ đông phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vào sản xuất, trong đó cây nén đang mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Hiện, xã đang hướng tới xây dựng thương hiệu cho cây nén, trở thành sản phẩm OCOP của địa phương.

Tuy nhiên, để cây nén thực sự vươn xa, địa phương rất mong nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ các cấp, ngành chức năng trong việc xây dựng thương hiệu, hỗ trợ công nghệ chế biến và tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định. Việc chuyên nghiệp hóa từ khâu sản xuất đến xây dựng thương hiệu sẽ là "chìa khóa" để nén Lệ Ninh tăng giá trị và khẳng định vị thế trên thị trường nông sản.

Lan Chi