Công nghệ sấy lạnh đa năng thông minh Sasaki giúp giữ nguyên màu sắc, hương vị và giá trị dinh dưỡng của nông sản, khắc phục tình trạng biến đổi màu hay mất mùi thường gặp ở các phương pháp sấy nhiệt.

Phân loại, đóng gói quả vải thiều xuất khẩu sang thị trường châu Âu. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện nay, vẫn còn tới 90% nông sản của Việt Nam xuất khẩu dưới dạng thô. Đây là một bất lợi khiến nông sản Việt bị ép giá, bấp bênh tại nhiều thị trường khó tính.

Ngành nông nghiệp đang nỗ lực đầu tư công nghệ chế biến sâu, nhằm gia tăng giá trị nông sản và giải bài toán “được mùa, mất giá;" trong đó ứng dụng công nghệ sấy thông minh đang mở ra hướng đi mới cho nông sản Việt Nam, giúp nâng cao giá trị gia tăng, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường toàn cầu.

Hướng tới các thị trường "khó tính"

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị, chế biến sâu đang trở thành khâu then chốt quyết định sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Thay vì xuất khẩu nguyên liệu thô với giá trị thấp, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư vào công nghệ hiện đại nhằm cải thiện chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian bảo quản và gia tăng giá trị kinh tế.

Xu hướng này được thể hiện rõ qua việc các sản phẩm nông sản chế biến bằng công nghệ sấy thông minh “made by Vietnam” nhận được sự quan tâm của nhiều đối tác quốc tế tại FOODEX Japan 2026 tổ chức tại Tokyo (Nhật Bản).

Một trong những sản phẩm tiêu biểu là máy sấy lạnh đa năng thông minh Sasaki, sản phẩm do Công ty cổ phần HanelPT nghiên cứu, sản xuất và phát triển. Doanh nghiệp này có gần 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất, gia công và xuất khẩu linh kiện điện tử sang các thị trường như Nhật Bản và châu Âu, đồng thời mở rộng sang các giải pháp công nghệ phục vụ chế biến nông sản.

Trong đó, công nghệ cấp đông sâu hai giai đoạn cho phép nguyên liệu được làm đông ở mức sâu trước khi đưa vào sấy, giúp bảo toàn cấu trúc tế bào, giữ nguyên hình dạng và chất lượng nguyên liệu. Cùng với đó, hệ thống sấy lạnh kín khí giúp giữ trọn hương thơm, màu sắc và hàm lượng dinh dưỡng tự nhiên của sản phẩm. Hệ thống điều khiển thông minh được tích hợp hàng nghìn chương trình sấy tự động, cho phép tối ưu quy trình theo từng loại nguyên liệu, đảm bảo độ ổn định và đồng nhất của sản phẩm.

Theo ông Trần Đức Tùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần HanelPT, công nghệ sấy lạnh giúp giữ nguyên màu sắc, hương vị và giá trị dinh dưỡng của nông sản, khắc phục tình trạng biến đổi màu hay mất mùi thường gặp ở các phương pháp sấy nhiệt. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm, đặc biệt khi hướng tới các thị trường "khó tính" như Nhật Bản.

Toàn bộ quy trình được xây dựng và kiểm soát theo tiêu chuẩn quản lý chất lượng của Nhật Bản, giúp sản phẩm đầu ra có độ đồng đều cao, đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Hệ thống cũng tích hợp công nghệ quản lý thông minh cho phép theo dõi, điều chỉnh quá trình sấy chính xác, góp phần tối ưu hiệu suất, giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm vận hành thủ công.

Ngoài ra, giải pháp này còn giúp tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí sản xuất và được thiết kế theo định hướng tiêu chuẩn ESG, hướng tới phát triển bền vững.

Hồng sấy. (Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN)

Mở rộng cơ hội xuất khẩu

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh: "Ứng dụng khoa học công nghệ và đẩy mạnh chế biến sâu chính là dư địa để ngành đạt mức tăng trưởng cao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều biến động, khoa học công nghệ không chỉ là giải pháp mà còn quyết định vị thế của ngành nông nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế."

Thực tế, trong bối cảnh diện tích sản xuất không thể mở rộng thêm, năng suất và chất lượng trở thành yếu tố sống còn. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, đầu tư vào khoa học công nghệ sẽ giúp ngành vượt qua giới hạn tự nhiên, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu. Từ nền tảng công nghệ sấy hiện đại, nhiều dòng sản phẩm nông sản chế biến của Việt Nam đã được phát triển với chất lượng cải thiện rõ rệt, đáp ứng yêu cầu của các thị trường "khó tính."

Các sản phẩm như macca, càphê hay các loại hạt đặc sản sau khi sấy vẫn giữ được độ giòn, hàm lượng tinh dầu và hương vị tự nhiên. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao giá trị thương mại so với sản phẩm chưa qua chế biến. Đối với các sản phẩm thuộc hệ tinh bột và bột gia vị, công nghệ kiểm soát nhiệt ẩm chính xác giúp thành phẩm đạt độ mịn cao, màu sắc ổn định và giữ được dưỡng chất nguyên bản. Điều này đáp ứng tốt yêu cầu của ngành chế biến thực phẩm, nơi nguyên liệu đầu vào cần đảm bảo tính đồng nhất và chất lượng cao.

Các sản phẩm trà hoa và dược liệu cũng ghi nhận nhiều cải thiện đáng kể. Hoa sau khi sấy giữ nguyên hình dạng, không bị dập nát, đồng thời bảo tồn tối đa dược tính và hương thơm tự nhiên, phù hợp với xu hướng tiêu dùng các sản phẩm có lợi cho sức khỏe.

Theo ông Trần Đức Tùng, các sản phẩm nông sản chế biến bằng công nghệ này hiện đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực thực phẩm như HACCP và ISO 22000. Nhờ giữ được “nguyên màu, nguyên mùi, nguyên vị," sản phẩm có chất lượng cảm quan cao, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường nước ngoài.

Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần HanelPT cho biết thêm, các dòng máy sấy lạnh thông minh Sasaki đã được cung cấp cho nhiều doanh nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu, góp phần tạo ra các sản phẩm đạt chuẩn để đưa ra thị trường quốc tế. Tại thị trường Nhật Bản, các sản phẩm sử dụng công nghệ này được đối tác đánh giá cao về chất lượng, tính ổn định và độ đồng đều giữa các lô hàng.

Về định hướng dài hạn, doanh nghiệp xác định công nghệ sấy lạnh thông minh không chỉ là thiết bị mà là giải pháp tổng thể nhằm nâng cao giá trị nông sản. Theo đó, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đầu tư nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ theo hướng thông minh hơn, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng cao.

Việc mở rộng hệ sinh thái đối tác, cung cấp công nghệ cho các doanh nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu được kỳ vọng sẽ hình thành các chuỗi sản xuất có chất lượng đồng đều, có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Mục tiêu là đưa công nghệ “made by Vietnam” ra thị trường quốc tế, không những xuất khẩu sản phẩm mà còn xuất khẩu giải pháp công nghệ, qua đó góp phần giúp đưa nông sản Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu một cách bền vững.

Theo TTXVN/Vietnam+