QTO - Mùa mưa lũ đang đến gần, nguy cơ sạt lở bờ sông, bờ biển và hư hỏng các công trình thủy lợi luôn tiềm ẩn, đe dọa an toàn tính mạng, tài sản của người dân. Trước thực tế này, các địa phương, ngành chức năng trong tỉnh đang chủ động rà soát, kiểm tra những khu vực xung yếu, triển khai các giải pháp ứng phó trước mắt, đồng thời xây dựng phương án sửa chữa, nâng cấp công trình nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tích cực xử lý các điểm sạt lở xung yếu

Đập tràn Rẫy Họ, thuộc tổ dân phố Nghĩa Ninh, phường Đồng Sơn có nhiều hạng mục bị sạt lở, hư hỏng sau các đợt mưa lũ. Trên đoạn bờ dài khoảng 100m đã xuất hiện nhiều vị trí sạt lở, trong đó điểm lớn nhất dài hơn 10m, bị nước cuốn trôi, xói mòn, khoét sâu vào thành đập khoảng 5m, chiều cao khoảng 6m. Không chỉ ảnh hưởng đến an toàn công trình, tình trạng xuống cấp của đập Rẫy Họ còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân.

Công trình hiện cung cấp nước tưới cho khoảng 60ha lúa và diện tích sản xuất nông nghiệp tại khu vực Nghĩa Ninh, Bắc Nghĩa. Trong khi đó, nhiều mảng bê tông đã bị vỡ, lộ cốt thép, trượt và đổ về phía hạ lưu, khiến nguy cơ hư hỏng tiếp diễn nếu không được xử lý kịp thời, bà Trần Thị Dung, tổ dân phố Nghĩa Ninh, phường Đồng Sơn cho biết.

Trước tình trạng này, UBND phường Đồng Sơn đã chủ động bố trí 400 triệu đồng từ nguồn dự phòng hụt thu năm 2026 và nguồn tăng thu, tiết kiệm chi năm 2025 để khắc phục các vị trí hư hỏng, xung yếu. Hiện công trình đang được triển khai thi công, tập trung xếp rọ đá gia cố những vị trí sạt lở, hạn chế xói lở khi có mưa lớn, góp phần bảo đảm an toàn công trình trong mùa mưa lũ.

Xếp rọ đá gia cố những vị trí sạt lở tại đập Rẫy Họ - Ảnh: B.C

Theo ông Bùi Xuân Thường, Phó Chủ tịch UBND phường Đồng Sơn, do ngân sách địa phương còn khó khăn nên việc khắc phục trước mắt chủ yếu tập trung vào những vị trí xung yếu. Về lâu dài, địa phương đề nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn vốn sửa chữa, nâng cấp đồng bộ đập Rẫy Họ, bảo đảm an toàn tích nước, thoát lũ, bảo vệ khu vực hạ lưu và tuyến đường Hồ Chí Minh, đồng thời duy trì nguồn nước tưới cho sản xuất nông nghiệp.

Nguy cơ sạt lở bờ sông cũng đang đặt ra yêu cầu chủ động ứng phó tại nhiều địa phương. Qua rà soát, UBND xã Quảng Ninh xác định trên địa bàn có 7 điểm sạt lở bờ sông, với tổng chiều dài khoảng 11km, ảnh hưởng đến 4.800 hộ dân. Đáng chú ý, các khu vực này chưa được đầu tư hệ thống kè bê tông cốt thép kiên cố, khi mưa lũ diễn ra có thể khiến tình trạng sạt lở trở nên nghiêm trọng.

Trước thực tế đó, ông Lê Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Ninh cho biết: Chính quyền địa phương đã tăng cường kiểm tra, theo dõi diễn biến tại các điểm sạt lở, cắm biển cảnh báo ở những khu vực có nguy cơ mất an toàn và chủ động khắc phục các vị trí hư hỏng nhỏ. Đối với những điểm sạt lở lớn vượt quá khả năng xử lý, địa phương đề nghị tỉnh quan tâm bố trí kinh phí để có giải pháp khắc phục lâu dài. Đây cũng là cách để các địa phương chủ động ứng phó từ sớm, hạn chế nguy cơ phát sinh thiệt hại khi mưa lũ diễn biến bất thường.

Tăng cường theo dõi diễn biến tại các điểm sạt lở ở sông Nhật Lệ đoạn qua xã Quảng Ninh - Ảnh: B.C

Rà soát, cảnh báo và xây dựng phương án ứng phó từ sớm

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 37 vị trí sạt lở bờ sông, với tổng chiều dài khoảng 46km và 9 vị trí sạt lở bờ biển, với tổng chiều dài khoảng 12km. Mặc dù chưa có điểm sạt lở bờ sông, bờ biển hoặc công trình phòng, chống sạt lở nào được xác định thuộc diện trọng điểm xung yếu, nhưng nhiều khu vực vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa lũ.

Trước tình hình đó, việc theo dõi chặt chẽ diễn biến sạt lở, kiểm tra hiện trạng công trình và chủ động triển khai các biện pháp ứng phó được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Đối với các công trình phòng, chống sạt lở đang thi công, chủ đầu tư và đơn vị thi công được yêu cầu thực hiện theo tiến độ được phê duyệt, đồng thời xây dựng phương án bảo đảm an toàn trong mùa mưa lũ, hạn chế những rủi ro có thể phát sinh.

Cùng với các giải pháp tại cơ sở, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1756/QĐ-UBND, ngày 13/5/2026 về phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Trong đó, các phương án bảo vệ khu vực sạt lở có nguy cơ cao được xây dựng phù hợp với tình hình thực tế, gắn với phương châm “4 tại chỗ”. Đây là cơ sở để các địa phương chủ động bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư và tổ chức ứng phó khi có tình huống thiên tai xảy ra.

Lãnh đạo tỉnh và các ngành chức năng kiểm tra, đánh giá mức độ an toàn hồ đập tại hồ Thác Chuối - Ảnh: B.C

Đối với hệ thống hồ, đập, việc rà soát, đánh giá mức độ an toàn và xây dựng kế hoạch sửa chữa, nâng cấp cũng đang được ngành chức năng quan tâm. Ông Lê Quang Lam, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo Kế hoạch số 4569, ngày 21/9/2026 của UBND tỉnh, có 55 công trình dự kiến được xem xét sửa chữa, nâng cấp trong giai đoạn 2026-2030, ưu tiên các công trình mất an toàn, có nguy cơ ảnh hưởng đến vùng hạ du.

Trong thời gian chờ bố trí nguồn vốn để sửa chữa, nâng cấp, công tác kiểm tra, theo dõi hiện trạng các công trình tiếp tục được chú trọng. Việc chủ động phương án vận hành, cảnh báo và ứng phó khi có tình huống xảy ra có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với những công trình có nguy cơ mất an toàn, nằm ở khu vực có dân cư và diện tích sản xuất phía hạ du.

Mục tiêu đến năm 2030, tỉnh Quảng Trị từng bước xử lý cơ bản các công trình hồ, đập có nguy cơ mất an toàn, ưu tiên những công trình xung yếu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến vùng hạ du. Qua đó, nâng cao khả năng phục vụ sản xuất, điều tiết nguồn nước và phòng, chống thiên tai trên địa bàn.

                                                                                                                                                               Biên Cương