Từ ngày 10/5/2026, Nghị định 85/2026/NĐ-CP của Chính phủ về bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực. Đây được xem là bước hoàn thiện thêm hệ thống an sinh xã hội đa tầng, tạo cơ chế để người lao động tích lũy thêm nguồn tài chính khi về hưu bên cạnh chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Điểm đáng chú ý của nghị định là quy định cụ thể về đối tượng tham gia, phương thức đóng góp, quản lý quỹ, cơ chế đầu tư cũng như điều kiện hưởng quyền lợi.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính chất tự nguyện, được vận hành theo nguyên tắc thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí trong bảo hiểm xã hội bắt buộc. Quỹ được hình thành từ phần đóng góp của người sử dụng lao động hoặc từ cả người sử dụng lao động và người lao động.

Tham gia trên cơ sở tự nguyện

Theo Nghị định 85, đối tượng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật.

Chi trả lương hưu cho đối tượng hưởng.

Các đối tượng này được tự nguyện tham gia chương trình do các doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí triển khai thông qua người sử dụng lao động. Mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện, phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu tích lũy của mỗi bên.

Căn cứ vào yêu cầu quản lý lao động và khả năng tài chính, người sử dụng lao động xây dựng văn bản thỏa thuận với người lao động về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, trong đó xác định rõ mức đóng, thời gian đóng, phương thức đóng và quyền, nghĩa vụ của các bên.

Nghị định cũng quy định, trường hợp doanh nghiệp đặt điều kiện về thời gian làm việc tối thiểu để người lao động được hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp thì thời gian này không được vượt quá 5 năm.

Doanh nghiệp có thể đóng thêm cho người lao động

Một trong những nội dung được người lao động quan tâm là doanh nghiệp có bắt buộc phải đóng thêm vào quỹ hưu trí bổ sung hay không.

Theo quy định mới, nguồn đóng góp vào quỹ có thể bao gồm phần đóng của người lao động, phần đóng của doanh nghiệp hoặc cả hai. Tuy nhiên, khoản đóng góp từ phía doanh nghiệp không mang tính bắt buộc mà được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận.

Điều này đồng nghĩa, việc người lao động có được hưởng thêm khoản tích lũy từ phía doanh nghiệp hay không sẽ phụ thuộc vào chính sách của từng đơn vị sử dụng lao động, cũng như các nội dung được ghi nhận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế nội bộ của doanh nghiệp.

Trong thực tế, với những doanh nghiệp có chính sách phúc lợi tốt, khoản đóng góp này có thể trở thành công cụ giữ chân nhân sự, nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút lao động chất lượng cao.

Tích lũy theo tài khoản cá nhân

Theo nghị định, toàn bộ khoản đóng góp vào quỹ được quản lý theo từng tài khoản hưu trí cá nhân.

Mỗi người lao động có thể có một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân tùy theo chương trình tham gia. Số tiền đóng góp không được giữ nguyên mà sẽ được đầu tư theo danh mục do pháp luật quy định nhằm gia tăng giá trị tài sản trong dài hạn.

Các kênh đầu tư gồm trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương, tiền gửi tại các tổ chức tín dụng và một số công cụ tài chính khác theo quy định.

Lợi nhuận từ hoạt động đầu tư không cố định mà phụ thuộc vào kết quả đầu tư thực tế của quỹ theo nguyên tắc thị trường.

Để bảo đảm an toàn cho người tham gia, nghị định yêu cầu tài sản của quỹ phải được quản lý tách biệt với tài sản của doanh nghiệp quản lý quỹ, đồng thời chịu sự giám sát của ngân hàng lưu ký và các tổ chức liên quan.

Chỉ được nhận khi đủ điều kiện

Khác với các khoản tiết kiệm thông thường, tiền tích lũy trong quỹ hưu trí bổ sung không thể rút tùy ý trong quá trình tham gia.

Người lao động chỉ được hưởng quyền lợi khi đáp ứng các điều kiện theo quy định, chủ yếu là khi đến tuổi nghỉ hưu.

Ngoài ra, trong một số trường hợp đặc biệt như suy giảm khả năng lao động hoặc mắc bệnh nghiêm trọng, người tham gia có thể được xem xét giải quyết quyền lợi trước thời điểm nghỉ hưu theo quy định.

Hình thức chi trả có thể là nhận một lần hoặc nhận định kỳ, tùy theo phương án của chương trình mà người lao động lựa chọn.

Mức hưởng được xác định trên cơ sở số dư thực tế của tài khoản hưu trí cá nhân tại thời điểm chi trả, bao gồm toàn bộ số tiền đã đóng cùng phần lợi nhuận tích lũy từ hoạt động đầu tư của quỹ.

Việc chính thức triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung từ ngày 10/5 được kỳ vọng sẽ tạo thêm “của để dành” cho người lao động khi về già, đồng thời giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách phúc lợi dài hạn, bền vững trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.

Theo TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc