QTO - Gắn bó với nghề làm nước mắm gần trọn một đời người, bà Nguyễn Thị Duế, thôn Cửa Thôn, xã Ninh Châu, không chỉ gìn giữ bí quyết đặc sản của quê hương mà còn đưa thương hiệu nước mắm Xuân Hồng vươn xa, tạo sinh kế bền vững cho hàng chục lao động địa phương.

Xây dựng thương hiệu Xuân Hồng

Bén duyên với nghề làm nước mắm từ khi mới đôi mươi, ban đầu bà Nguyễn Thị Duế chỉ xem đây là công việc nội trợ, phục vụ bữa cơm gia đình. Tận dụng nguồn cá tươi ngon từ những chuyến đi biển của chồng, bà cẩn thận chọn lựa, ủ chượp để tạo ra những vại mắm đậm đà. “Tiếng lành đồn xa”, hương vị mắm của bà dần trở thành địa chỉ tin cậy của bà con lối xóm.

Tuy nhiên, trước thực trạng nghề chế biến thủy sản thủ công tại địa phương còn manh mún, bà Duế luôn ấp ủ dự định đưa sản phẩm quê hương đi xa hơn. Năm 2010, với sự quyết tâm và đồng lòng của những chị em có cùng đam mê, Hợp tác xã (HTX) Mua bán và chế biến thủy sản Xuân Hồng (HTX Xuân Hồng) chính thức được thành lập. Đây là bước ngoặt quan trọng, chuyển đổi từ mô hình hộ gia đình nhỏ lẻ sang sản xuất tập trung, bài bản.

“Lúc mới thành lập, khó khăn bủa vây từ vốn liếng đến quản trị. Nhưng nhờ sự đồng lòng của chị em và sự hỗ trợ kịp thời từ các cấp chính quyền, HTX đã từng bước đi vào ổn định”, bà Duế chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Duế đã có hàng chục năm gắn bó với nghề làm nước mắm truyền thống - Ảnh: L.L

Điểm khác biệt giúp HTX Xuân Hồng đứng vững trên thị trường là nguyên tắc “mùa nào thức nấy, 100% tự nhiên”. Nguồn nguyên liệu được thu mua trực tiếp từ những chuyến tàu của ngư dân địa phương. Quy trình sản xuất tại HTX vẫn giữ trọn nét thủ công truyền thống. Cá tươi vừa đưa lên bờ, được phân loại, rửa sạch, trộn đều với muối sạch rồi cho vào chum ủ. Trong thời gian đó, phải theo dõi sát sao, bảo đảm phơi nắng đều. Khi tiến hành đảo cá, phải làm vào thời điểm trời nắng nhất để cá nhanh chín và bảo đảm vệ sinh.

Quá trình lên men hoàn toàn tự nhiên, tuyệt đối không sử dụng chất phụ gia hay chất bảo quản. Để làm ra những chai nước mắm chất lượng, nguyên liệu nhập vào phải tươi và quy trình chế biến phải nghiêm ngặt, tuân thủ tuyệt đối vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ngoài việc chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX còn quan tâm đầu tư cải tiến mẫu mã, nhãn mác để sản phẩm thu hút người tiêu dùng, tạo sức cạnh tranh trên thị trường.

Nỗ lực tiếp cận thị trường số

Hiện nay, HTX Xuân Hồng không chỉ là nơi lưu giữ nghề truyền thống mà còn là “mái nhà chung” của nhiều lao động địa phương. Trung bình mỗi năm, HTX sản xuất khoảng 50.000 lít nước mắm, 20 tấn mắm ruốc; thu mua hàng chục tấn nguyên liệu cho ngư dân địa phương.

Dù chất lượng sản phẩm đã được khẳng định qua các chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm, bà Duế vẫn không khỏi trăn trở trước những thách thức mới. Trước đây, đầu ra tương đối ổn định thông qua các đại lý và nhà hàng. Nhưng từ khi xu hướng mua sắm online bùng nổ, nhiều người tiêu dùng tự làm tại nhà hoặc chuyển sang các kênh thương mại điện tử, khiến việc tiêu thụ gặp khó khăn.

Để thích nghi, các thành viên HTX đang tích cực tìm kiếm sự hỗ trợ để mở rộng kênh phân phối, đưa đặc sản làng biển tiếp cận các thị trường lớn hơn thông qua thương mại điện tử và mạng xã hội.

Theo Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Châu Nguyễn Hữu Hải, HTX Xuân Hồng là một trong những cơ sở sản xuất tiêu biểu ở địa phương. Mỗi năm, HTX tiêu thụ hàng chục tấn ruốc, cá các loại cho người dân trên địa bàn. Không chỉ đóng góp về mặt kinh tế và tạo việc làm, HTX còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng cho vùng đất Ninh Châu.

Dẫu phía trước còn nhiều thách thức trong việc tiếp cận thị trường số, nhưng với nền tảng chất lượng đã được khẳng định, bà Nguyễn Thị Duế và HTX Xuân Hồng vẫn đang miệt mài gắn bó với nghề sản xuất nước mắm truyền thống. Sự tận tụy của bà không chỉ “giữ lửa” cho đặc sản của địa phương, mà còn góp phần truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về niềm tự hào nghề truyền thống.

Linh Lan