QTO - Ngày Quốc khánh 2/9/1945, giữa Quảng trường Ba Đình lịch sử, trong gió thu lồng lộng trên kỳ đài phấp phới tung bay lá cờ Tổ quốc với sắc màu đỏ tươi và ngôi sao vàng năm cánh rực rỡ đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của đất nước. Một dải đất hình chữ S mà nhà thơ Huy Cận đã đúc kết rất hay, hội tụ được hào khí thiêng liêng của trầm tích lịch sử và sự mềm mại uyển chuyển nhân văn của trầm tích văn hóa: “Sống vững chãi bốn ngàn năm sừng sững/Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa/Trong và thật sống hai bờ suy tưởng/Sống hiên ngang mà nhân ái chan hòa”.

Hình vẽ lá cờ đỏ sao vàng năm cánh của tác giả Nguyễn Hữu Tiến, một chiến sĩ cách mạng lần đầu tiên được in trên nhật báo “Tiến lên” và xuất hiện lần đầu cách đây 86 năm trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ vào tháng 11/1940. Lá cờ đỏ và ngôi sao vàng năm cánh tượng trưng cho ánh sáng và vai trò lãnh đạo của cách mạng còn là hình ảnh màu da vàng và năm cánh sao tượng trưng cho sự đoàn kết các tầng lớp nhân dân bao gồm: Sĩ, nông, công, thương, binh trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam.

Trong những ngày bị quân Tưởng bắt giam năm 1942, Bác Hồ kính yêu đã viết tập thơ “Nhật ký trong tù” trong đó có bài thơ “Không ngủ được” với hình ảnh: "Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh” như một khát vọng với lý tưởng cách mạng khi thao thức nghĩ về đất nước.

Tại kỳ họp thứ II, Quốc hội khóa I ngày 31/10/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lá cờ đỏ sao vàng đã nhuộm bao nhiêu máu chiến sĩ Việt Nam ở Nam bộ và Nam Trung bộ, đã đi từ Á sang Âu, lại từ Âu sang Á, tới đâu cũng được chào kính cẩn, bây giờ trừ khi cả 25 triệu đồng bào còn ra không ai có quyền gì mà đòi thay đổi nó”. Sau đó, Quốc hội Việt Nam chính thức công nhận lá cờ là Quốc kỳ Việt Nam trong Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thông qua ngày 9/11/1946.

Dưới lá cờ Tổ quốc - Ảnh: H.H

Trong niềm vui bất tận của ngày Quốc khánh 2/9/1945, với cảm hứng dâng trào, nhà thơ Xuân Diệu đã viết bài thơ “Ngọn Quốc kỳ”: "Cờ Việt Nam oanh liệt gió mừng bay/Vàng huy hoàng sinh giữa thắm hây hây/Thắm lộng lẫy nở quanh vàng rực rỡ”.

Và thật ngẫu nhiên, thi sĩ Xuân Diệu sau ngày giải phóng thủ đô đã về ở số nhà 24 (đường Cột cờ cũ, sau đổi thành đường Điện Biên Phủ). Có thể nói, hình ảnh lá cờ Tổ quốc tung bay trên Quảng trường Ba Đình ngày ấy là biểu tượng kết tinh cho một nền độc lập thống nhất tỏa rạng non sông với hình ảnh Bác Hồ: “Người đứng trên đài, lặng phút giây/Trông đàn con đó, vẫy hai tay/Cao cao vầng trán... ngời đôi mắt/Độc lập bây giờ mới thấy đây (Tố Hữu) đã long trọng công bố với quốc dân, với toàn thể thế giới rằng: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập và sự thật đã thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cái để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”.

Bỗng ngân vang trong ta giai điệu tha thiết của bài hát “Ba Đình nắng” (nhạc sĩ Bùi Công Ký phổ thơ Vũ Hoàng Địch) cùng với hình ảnh lá Quốc kỳ tung bay lồng lộng như hồn thiêng sông núi Tổ quốc bay lên: “Gió vút lên ngọn cờ trên kỳ đài phơi phới/Gió vút lên đây bao nguồn sống mới dạt dào/Tôi về đây lắng nghe trong tiếng gọi/Của mùa thu cách mạng, mùa vàng sao”. . .

81 năm trôi qua, trên Quảng trường Ba Đình lịch sử, mỗi sáng lại vang lên bài hát “Tiến quân ca”, với lễ thượng cờ bên lăng Bác dưới nắng thu Ba Đình lịch sử. Lá cờ-hồn thiêng sông núi tung bay dưới bầu trời hòa bình hôm nay rực sáng niềm tự hào dân tộc anh hùng suốt bốn nghìn năm lịch sử với ý chí quật cường, lòng yêu nước và tinh thần đại đoàn kết để giành độc lập tự chủ.

Tôi đã đến Lũng Cú-vùng cực Bắc của Tổ quốc, nơi có cột cờ cao lồng lộng với lá cờ rộng 54m2 tượng trưng cho 54 dân tộc anh em cùng kề vai sát cánh với các chiến sĩ biên phòng canh giữ biên cương Tổ quốc. Tôi đã ra đảo Trường Sa, chứng kiến buổi lễ chào cờ rất trọng thể khi lá cờ Tổ quốc bay lên trong gió khơi mặn mòi vị biển và nhớ lại hình ảnh các chiến sĩ lấy thân mình che chắn làn đạn quân thù bắn vào lá cờ Tổ quốc trên đảo Gạc Ma. Máu đào của các anh đã thấm vào sắc đỏ lá cờ, thấm vào cát san hô đất đai của Tổ quốc.

Tôi đã qua cầu Hiền Lương và hình dung lá cờ đỏ sao vàng trong những năm đất nước bị chia cắt bay lên với khát vọng hòa bình thống nhất. Lá cờ như một biểu tượng của niềm tin của lòng son sắt Bắc-Nam liền một dải thống nhất trọn vẹn non sông. Tôi đã đến đất mũi Cà Mau, nơi mà nhà thơ Xuân Diệu đã ví “Tổ quốc ta như một con tàu/Mũi thuyền ta đó mũi Cà Mau”.

Giữa bạt ngàn rừng đước là hình ảnh con thuyền có lá cờ đỏ sao vàng tung bay khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc bền vững. Thật xúc động biết bao khi những người ngư dân bám biển, mang theo lá cờ như hồn thiêng non nước treo lên đỉnh cột buồm, như vươn tầm khát vọng vươn xa. Lá cờ là cột mốc sống trong tim mỗi người. Và kỳ lạ thay, ngôi sao vàng năm cánh cho ta hình dung ngày giải phóng thủ đô năm 1954 năm cửa ô rực rỡ màu cờ. Và trong chiến dịch đại thắng mùa xuân 1975 năm cánh quân như năm cánh sao tiến về giải phóng Sài Gòn.

Đất nước Việt Nam ta ngày Tết Cổ truyền có hai loài hoa mang hai sắc màu ở hai miền là: Hoa đào (màu đỏ) ở phía Bắc và hoa mai (màu vàng) ở phương Nam. Hai sắc màu tươi thắm đó như màu cờ đỏ sao vàng. Màu cờ ấy cũng thể hiện “màu cờ sắc áo” trên các đấu trường thể thao trong nước và quốc tế. Màu cờ ấy bay lên ở các sân trường chào cờ đầu tuần, hun đúc cho thế hệ trẻ khát vọng dựng xây đất nước giàu mạnh và bảo vệ Tổ quốc vững bền.

Trong những ngày này, khi đất nước đang chuyển mình như lời cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tự hào khẳng định: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Một kỷ nguyên mới mở ra bao khát vọng mới, cơ hội và tiềm lực mới với một dáng hình đất nước mang thế rồng bay từ cội nguồn “Con Lạc, cháu Hồng” bay lên với thiêng liêng lá cờ Tổ quốc...

Nguyễn Ngọc Phú