QTO - Những năm qua, họ Trương ở xã Đồng Lê trở thành điểm sáng tiêu biểu trong phong trào khuyến học tại địa phương. Nhờ làm tốt công tác này, nhiều con em trong họ đã vươn lên trong học tập, đỗ đạt vào các trường đại học trong cả nước.

Họ Trương ở xã Đồng Lê có 151 hộ, trên 500 nhân khẩu. Theo các cụ cao niên trong họ, trước năm 1990, do điều kiện kinh tế khó khăn nên một số bà con họ Trương ở thôn Tân Lý, xã Kim Phú, ra tiểu khu Lưu Thuận, xã Đồng Lê lập nghiệp. Ngày đó, vùng đất này còn rất hoang vu. Đa số người dân trong họ đều thuộc diện hộ nghèo.

Để phát triển kinh tế, bà con họ Trương đã khai khẩn đất đai trồng sắn, ngô, lúa. Khi cái đói, cái nghèo được đẩy lùi, những người họ Trương nơi đây tiếp tục gọi thêm bà con ra định cư, lập nghiệp.

Tuy đời sống từng bước được nâng cao, nhưng nhiều con em họ Trương ở Đồng Lê bỏ học giữa chừng, trong họ rất ít người đỗ đạt hay làm việc trong các cơ quan nhà nước. Để khích lệ con cháu học tập, năm 2008, bà con họ Trương đã thành lập ban khuyến học dòng họ.

Ông Trương Văn Duyên (64 tuổi), từng 17 năm làm trưởng họ, nguyên Trưởng ban khuyến học họ Trương xã Đồng Lê, cho biết: “Từ khi thành lập, Ban khuyến học dòng họ tập trung tuyên truyền, động viên con cháu chăm lo học tập; vận động các cháu học giỏi kèm cặp các cháu học kém, tổ chức các nhóm tự quản trong giờ tự học tại nhà. Hằng năm, đến ngày giỗ họ, con cháu sẽ tập trung lại báo công kết quả học tập với ông bà, tổ tiên. Sau đó, Ban khuyến học dòng họ Trương sẽ tổ chức lễ tổng kết, tuyên dương, khen thưởng cho con cháu đạt thành tích cao trong học tập”.

Các gia đình họ Trương ở Đồng Lê thường xuyên quan tâm đến việc học tập của con cháu - Ảnh: X.V

Ngày mới thành lập, Ban khuyến học họ Trương thu mỗi hộ gia đình 20 nghìn đồng/năm và hiện nay là 100 nghìn đồng/năm. Ngoài ra, một số gia đình, con em khá giả, thành đạt trong họ đã tự nguyện đóng góp thêm vào chân quỹ. Đến nay, quỹ khuyến học họ Trương ở Đồng Lê có 69 triệu đồng. Trong đó, 60 triệu đồng cho các hộ trong họ vay lãi suất thấp để phát triển kinh tế và 9 triệu còn lại dùng vào việc khen thưởng cho con em đạt thành tích cao trong học tập, làm kinh tế giỏi.

Hằng năm, họ Trương ở Đồng Lê tổ chức khen thưởng vào dịp giỗ họ (ngày 14/11 âm lịch). Theo đó, mỗi con em trong họ đạt học sinh xuất sắc, học sinh giỏi cấp tiểu học được thưởng 50 nghìn đồng, học sinh THCS thưởng 70 nghìn đồng, học sinh THPT thưởng 100 nghìn đồng, học sinh đỗ đại học thưởng 200 nghìn đồng, hộ chăm chỉ làm kinh tế giỏi thưởng 200 nghìn đồng. Ngoài ra, bà con các chi, hộ gia đình trong họ còn tổ chức khen thưởng riêng.

“Dù điều kiện một số gia đình còn khó khăn, nhưng chúng tôi luôn xác định phải ưu tiên cho việc học tập của con cháu. Theo chúng tôi, có học thì các cháu mới có cơ hội thoát nghèo, xây dựng quê hương. Cách khen thưởng cũng giúp con cháu nhớ về nguồn cội, tích cực tham gia học tập, chăm lo sản xuất cũng như việc họ hàng”, ông Trương Quang Thiết, Trưởng họ, Trưởng ban khuyến học họ Trương ở Đồng Lê chia sẻ.

Cháu Trương Thị Quỳnh Trang, đang học tại Trường THPT Tuyên Hóa, bộc bạch: “Nhờ các bác, các chú trong họ khuyến khích, động viên nên năm nào cháu cũng được học sinh giỏi và được khen thưởng từ quỹ khuyến học của dòng họ. Cháu sẽ cố gắng học giỏi hơn nữa để trở thành người có ích cho xã hội và làm rạng danh thêm cho dòng họ”.

Từ chỗ không có người học đại học, đến nay, họ Trương ở xã Đồng Lê đã có 30 người có trình độ đại học. Trong đó, 1 người có học vị tiến sĩ, 1 bác sĩ chuyên khoa II, 3 thạc sĩ và nhiều con em đang học đại học. Trong họ không có người thất học, không có hộ nghèo hay vi phạm pháp luật.

Ông Nguyễn Đức Khánh, nguyên Chủ tịch Hội Khuyến học huyện Tuyên Hóa (cũ) đánh giá: “Mô hình dòng họ khuyến học của họ Trương ở Đồng Lê không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực trong phạm vi gia đình, dòng tộc mà còn góp phần lan tỏa phong trào xây dựng xã hội học tập trong cộng đồng. Đây là một trong những điển hình tiêu biểu cần được nhân rộng, góp phần thúc đẩy sự nghiệp giáo dục ở những vùng còn nhiều khó khăn”.

Với những nỗ lực, cách làm hiệu quả, họ Trương ở Đồng Lê và nhiều con em trong họ đã nhận được bằng khen, giấy khen của các cấp hội khuyến học trao tặng. Năm 2023, ông Trương Văn Duyên, nguyên trưởng họ, nguyên Trưởng ban khuyến học họ Trương ở Đồng Lê được Hội Khuyến học Việt Nam tặng kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp khuyến học”…

Xuân Vương