QTO - Khởi nghiệp với mô hình nuôi cá lồng và từng đối mặt với nhiều khó khăn, thậm chí trắng tay sau thiên tai, nhưng anh Trần Viết Tý ở xã Hiếu Giang đã kiên trì xây dựng hướng phát triển mới trên mặt hồ thủy lợi Đá Lả. Không chỉ nuôi thủy sản thương phẩm, anh còn từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, chế biến đến phục vụ thực khách tại chỗ theo mô hình “lồng nuôi đến bàn ăn”, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và mở ra hướng đi mới.

Khởi nghiệp từ mô hình nuôi cá đặc sản

Trên diện tích 22ha mặt nước đập thủy lợi Đá Lả, thuộc thôn Lâm Lang 3, xã Hiếu Giang, những lồng cá chép giòn trở thành sinh kế của gia đình anh Trần Viết Tý. Ít ai biết rằng, để có được cơ ngơi như hôm nay, anh đã trải qua không ít lần thất bại.

Nuôi cá lồng kết hợp phục vụ ẩm thực tại chỗ tạo thu nhập ổn định cho gia đình anh Trần Viết Tý, xã Hiếu Giang - Ảnh: L.T

Năm 2016, anh Tý cùng 2 người bạn góp vốn thuê mặt nước hồ Đá Lả để phát triển nghề nuôi cá lồng. Khi mô hình bắt đầu mang lại tín hiệu khả quan thì trận lũ lớn cuối năm đã cuốn trôi toàn bộ, mọi vốn liếng gần như mất trắng.

Không chấp nhận dừng bước, anh Tý quyết định vay vốn ngân hàng, thuê lại diện tích mặt nước để một mình bắt đầu hành trình khởi nghiệp mới. Từ những kiến thức tích lũy qua sách báo, internet cùng những chuyến đi học hỏi kinh nghiệm thực tế, anh mạnh dạn đầu tư nuôi các loại cá có giá trị kinh tế cao.

Đến nay, anh Tý duy trì 12 lồng nuôi, mỗi lồng có thể tích khoảng 100m³. Các lồng cá được bố trí khoa học, nuôi nhiều đối tượng thủy sản đặc sản như cá chép giòn, trắm đen giòn, cá chuỗi ngọc, cá lăng, cá bống tượng… với số lượng hàng nghìn con.

Trong đó, cá chép giòn và trắm đen giòn là những sản phẩm chủ lực. Theo anh Tý, đây không phải là giống cá mới nhưng được nuôi theo quy trình đặc biệt. Sau khi đạt trọng lượng khoảng 1,8kg/con, cá được chuyển sang giai đoạn “nuôi giòn” bằng hạt đậu tằm lên men.

“Do sử dụng thức ăn chuyên dùng nên thịt cá chép khi chế biến sẽ cho độ giòn, dai, săn chắc, ít mỡ, thơm ngon vượt trội, giá bán lại cao hơn. Hiện, 1kg cá chép giòn có giá dao động từ 250.000-280.000 đồng/kg, riêng với cá qua sơ chế có giá từ 300.000-320.000 đồng/kg, gấp 2-3 lần so với cá chép thường”, anh Tý chia sẻ.

Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, thường xuyên bảo vệ nguồn nước nuôi cùng quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, chất lượng cá ngày càng được nâng cao. Sản phẩm không chỉ được tiêu thụ tại địa phương mà còn có mặt ở nhiều nhà hàng trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận hơn cả là tư duy làm kinh tế của người nông dân này không dừng lại ở việc bán cá thương phẩm.

Hình thành chuỗi giá trị từ “lồng nuôi đến bàn ăn”

Nhận thấy nhu cầu của khách hàng không chỉ mua cá mà còn muốn trực tiếp trải nghiệm không gian nuôi, thưởng thức các món ăn ngay tại khu vực nuôi nên từ năm 2019, anh Trần Viết Tý đầu tư xây dựng các chòi nghỉ trên mặt hồ để phục vụ thực khách.

Việc nuôi nhiều loại cá trong lồng theo quy trình đặc biệt đã thu hút thực khách đến với mô hình "từ lồng nuôi đến bàn ăn" của anh Trần Viết Tý - Ảnh: L.T

Những ngày đầu, chỉ có 2 chòi nhỏ đơn sơ. Đến nay, đã phát triển thành 5 chòi nổi phục vụ du khách có thể tham quan khu nuôi cá, trực tiếp chọn cá để được chế biến tại chỗ. Điểm đặc biệt của mô hình là sản phẩm được tiêu thụ theo chuỗi khép kín. Từ những lồng cá trên mặt hồ, nguyên liệu được đưa trực tiếp vào khu chế biến, bảo đảm độ tươi ngon và nâng cao giá trị sản phẩm so với hình thức bán cá nguyên liệu thông thường.

“Thời gian tới, tôi muốn mở rộng thêm các lồng nuôi cá đặc sản, đầu tư hoàn thiện khu vực đón khách, xây dựng các điểm câu cá giải trí, trải nghiệm trên mặt hồ để du khách có thêm nhiều hoạt động khi đến đây. Tôi mong mô hình không chỉ là nơi bán cá mà trở thành một điểm đến theo hướng du lịch sinh thái của địa phương”, anh Tý chia sẻ.

Cùng với chồng, chị Nguyễn Thị Hiền-vợ anh Tý đã nghiên cứu nhiều cách chế biến phù hợp với đặc tính của cá giòn. Cá sau khi sơ chế được thái thành từng thớ để chế biến thành các món hấp, nướng, xào hay lẩu. Phần xương được tận dụng nấu cháo, tạo nên thực đơn đa dạng được nhiều thực khách yêu thích.

“Nhiều khách đến đây không chỉ để ăn cá mà muốn được tận mắt xem cách nuôi, chọn cá để thưởng thức tại chỗ. Đó là điều mà nhà hàng khác ít có được. Gia đình tôi đang cố gắng xây dựng các món ăn mang nét riêng từ cá giòn và các loại cá đặc sản của hồ để khi nhắc đến Đá Lả, du khách sẽ nhớ đến một điểm đến vừa có cảnh đẹp vừa có những món ăn đặc trưng”, chị Hiền hy vọng.

Thực khách sẽ được trải nghiệm quy trình nuôi cá và chọn trực tiếp để được chế biến các món ăn tại chỗ - Ảnh: L.T

Phó Chủ tịch UBND xã Hiếu Giang Phạm Viết Thanh cho biết, hồ Đá Lả có lợi thế về cảnh quan tự nhiên, diện tích mặt nước rộng và môi trường sinh thái trong lành. Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển các mô hình kinh tế gắn với du lịch trải nghiệm “từ sản xuất đến ẩm thực”.

Mô hình của anh Trần Viết Tý đã cho thấy hiệu quả rõ nét khi kết hợp giữa nuôi trồng thủy sản và dịch vụ ẩm thực tại chỗ. Địa phương xác định đây là hướng phát triển phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các hộ dân khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước, phát triển các mô hình sản xuất gắn với trải nghiệm sinh thái, phục vụ ẩm thực tại chỗ nhằm góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước hình thành các điểm đến hấp dẫn trên địa bàn.

“Nếu được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ và quảng bá, khu vực hồ Đá Lả hoàn toàn có thể trở thành điểm trải nghiệm du lịch đặc sắc của địa phương, vừa phát huy hiệu quả kinh tế mặt nước, vừa góp phần xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững”, ông Thanh khẳng định.

                                                                           Lê Trường