QTO - Theo đánh giá của ngành y tế địa phương thì hệ thống khám chữa bệnh (KCB) ngoài công lập tại phía Nam tỉnh Quảng Trị có quy mô cơ sở khá lớn nhưng năng lực chủ yếu vẫn ở khám chữa bệnh ngoại trú với quy mô nhỏ và vừa. Hệ thống các cơ sở ngoài công lập này giữ vai trò bổ sung quan trọng cho y tế công lập trong khám ban đầu, điều trị các bệnh thông thường, nha khoa và y học cổ truyền; tuy nhiên chưa hình thành được năng lực điều trị nội trú, cấp cứu và kỹ thuật cao đủ mạnh.

Khu vực Nam Quảng Trị có 328 cơ sở KCB, chiếm khoảng 51,5% tổng số 637 cơ sở ngoài công lập của toàn tỉnh. Mạng lưới rộng nhưng “mỏng” về năng lực điều trị, chưa phát triển bệnh viện tư nhân quy mô lớn. Các cơ sở trên địa bàn Nam Quảng Trị chiếm hơn một nửa số cơ sở ngoài công lập toàn tỉnh, nhưng không có bệnh viện tư nhân nào tính đến thời điểm hiện tại.

Cơ cấu thiên về các dịch vụ có quy mô đầu tư vừa và nhỏ. Hai nhóm cơ sở y học cổ truyền có tổng cộng 103 cơ sở, chiếm 31,4%; răng hàm mặt chiếm 16,8%. Đây là các loại hình dễ tổ chức ở quy mô hộ kinh doanh hoặc phòng khám, vốn đầu tư không quá lớn và đáp ứng nhu cầu thường xuyên.

Ngược lại, phòng khám đa khoa chỉ có 14 cơ sở; các dịch vụ lọc máu, điều trị trong ngày, chăm sóc người cao tuổi, tâm thần, phục hồi chức năng chuyên sâu và chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật cao còn ít, phân bố không đồng đều. Địa bàn Đông Hà (cũ) có 116 cơ sở và Quảng Trị (cũ) có 30 cơ sở, tổng cộng chiếm khoảng 44,5% toàn khu vực.

Tiếp theo là Vĩnh Linh (cũ) 65 cơ sở và Hải Lăng (cũ) 39 cơ sở. Trong khi đó, Đakrông chỉ có 1 cơ sở và không ghi nhận cơ sở tại Cồn Cỏ. Các cơ sở tư nhân tập trung tại nơi đông dân, giao thông thuận lợi và có khả năng chi trả; vai trò tại miền núi, biên giới và hải đảo còn rất yếu.

Nhiều người dân lựa chọn đến phòng khám tư nhân để khám bệnh - Ảnh: X.D

Ông Võ Văn Luyến ở phường Đông Hà chia sẻ: “Tuyến bệnh viện công ngày càng được cải thiện. Tuy nhiên do một số bệnh viện quá tải, nhu cầu của người dân cũng ngày càng đa dạng, phong phú nên nhiều người vẫn tìm đến với y tế ngoài công lập, chi phí cao hơn nhưng thuận tiện hơn”.

Bác sĩ Hoàng Đức Dũng, chủ phòng khám Hoàng Đức Dũng ở khu vực Đông Hà, cho biết: “Phòng khám của chúng tôi đã có bề dày hơn 30 năm. Nay muốn nâng cấp, chúng tôi đã đầu tư 12 tỉ đồng để xây dựng cơ sở vật chất mới, với tiện nghi và trang thiết bị y tế mới nhằm phục vụ nhu cầu của bệnh nhân ngày càng tốt hơn”.

Đánh giá vai trò của y tế ngoài công lập phía Nam tỉnh Quảng Trị có thể thấy rằng, các cơ sở đã bổ sung năng lực khám ngoại trú, giúp người dân tiếp cận nhanh các dịch vụ nội khoa, sản phụ khoa, nhi, tai mũi họng, mắt, da liễu và nha khoa; chia sẻ một phần lượng bệnh nhân thông thường với y tế công lập, nhất là tại khu vực Đông Hà, thị xã Quảng Trị, Vĩnh Linh và Hải Lăng (cũ); tạo sự đa dạng và cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ, đặc biệt ở lĩnh vực răng hàm mặt, y học cổ truyền và các chuyên khoa ngoại trú, qua đó tăng lựa chọn và tính thuận tiện cho người dân; tạo nguồn lực có thể huy động khi cần thiết, như tham gia chăm sóc tại nhà, xét nghiệm, vận chuyển người bệnh, phòng chống dịch và các chương trình sức khỏe cộng đồng.

Nhìn tổng thể, khu vực y tế ngoài công lập phía Nam tỉnh hiện là lực lượng bổ trợ cho tuyến khám ngoại trú, chưa thể thay thế hoặc chia sẻ chức năng điều trị nội trú, cấp cứu và kỹ thuật cao của hệ thống bệnh viện công lập. Việc phụ thuộc nhiều vào nhân lực y tế công lập hành nghề ngoài giờ cũng làm hạn chế khả năng duy trì dịch vụ liên tục và mở rộng quy mô.

Qua đây có thể thấy rằng các cơ sở ở khu vực ngoài công lập phía Nam tỉnh có độ phủ tương đối lớn và đã trở thành một hợp phần thiết thực của mạng lưới khám ngoại trú. Điểm nghẽn lớn nhất không phải là số lượng cơ sở, mà là thiếu bệnh viện tư nhân, dịch vụ kỹ thuật cao và sự phân bố còn tập trung tại đô thị. 

Bác sĩ Nguyễn Xuân Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết: “Định hướng trong thời gian tới của ngành Y tế tỉnh là củng cố chất lượng các cơ sở hiện có, đồng thời ưu tiên thu hút đầu tư, xây dựng các bệnh viện đa khoa hoặc chuyên khoa, trung tâm chẩn đoán kỹ thuật cao, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi và các mô hình phục vụ khu vực miền núi phía Tây”.

 An Xuân