QTO - Hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới 26/9/2026 với chủ đề “Hãy chủ động sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp để không mang thai ngoài ý muốn”, thông điệp về quyền được tiếp cận thông tin, dịch vụ và phương tiện tránh thai an toàn, hiệu quả đang được cụ thể hóa bằng những hoạt động thiết thực tại cộng đồng. Tại Quảng Trị, cùng với mạng lưới y tế cơ sở, ngành Dân số và Phát triển đang từng bước đưa thông tin, tư vấn và dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS), kế hoạch hóa (KHH) gia đình đến gần người dân hơn.

Từ nhu cầu của người dân đến dịch vụ tại cơ sở

Thực tế cho thấy, tại nhiều địa phương, khoảng cách từ nhu cầu chăm sóc SKSS đến việc tiếp cận dịch vụ phù hợp vẫn là vấn đề cần được quan tâm. Vì vậy, thay vì chờ người dân tìm đến cơ sở y tế, các hoạt động truyền thông, tư vấn và cung cấp dịch vụ ngày càng được đưa về gần cộng đồng. Một trong những cách làm đó là phối hợp tổ chức các đợt cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS, KHH gia đình tại cơ sở.

Cán bộ dân số cơ sở tuyên truyền, tư vấn sử dụng phương tiện tránh thai tại hộ gia đình - Ảnh: L.A

Trong đợt 1/2026, Chi cục Dân số tỉnh Quảng Trị phối hợp với Hội KHH gia đình tỉnh đã triển khai Chiến dịch truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS, KHH gia đình tại Trạm Y tế các xã Quảng Trạch, Hiếu Giang, Vĩnh Định, Cửa Tùng, Diên Sanh, Nam Trạch và phường Đông Hà.

Tại các địa bàn được triển khai, chiến dịch không chỉ dừng ở hoạt động truyền thông mà còn được lồng ghép khám phụ khoa, siêu âm sản phụ khoa, tư vấn và cung cấp các dịch vụ KHH gia đình, cấp thuốc điều trị miễn phí đối với một số bệnh phụ khoa thông thường.

Tại xã Quảng Trạch, trong 2 ngày đầu triển khai, hoạt động truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ đã thu hút hơn 390 lượt người đến tư vấn, khám và sử dụng dịch vụ. Tại xã Vĩnh Định, riêng 1 điểm triển khai trong tháng 7 có 135 phụ nữ được khám phụ khoa, siêu âm; 30 trường hợp được điều trị bệnh phụ khoa; thực hiện 12 ca đặt dụng cụ tử cung, 1 ca cấy thuốc tránh thai, 1 ca tiêm thuốc tránh thai và cấp phát bao cao su cho người dân có nhu cầu…

Những con số ấy không chỉ phản ánh kết quả của một đợt khám. Quan trọng hơn, đó là những cơ hội để người dân được tiếp cận dịch vụ ngay tại địa bàn sinh sống, được tư vấn trước khi lựa chọn và được hướng dẫn sau khi sử dụng dịch vụ.

Hội Kế hoạch hóa gia đình tỉnh phối hợp đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình đến người dân các xã triển khai chiến dịch trong đợt 1/2026 - Ảnh: L.A

Ông Trương Hữu Thiện, Chi cục trưởng Chi cục Dân số tỉnh cho biết: “Trong điều kiện mới, chúng tôi xác định việc đưa dịch vụ dân số và phát triển đến gần người dân là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Chi cục sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị, trong đó có Hội KHH gia đình, Trạm Y tế và đội ngũ dân số cơ sở để tăng cường truyền thông, tư vấn và cung cấp dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế của từng địa bàn, từng bước chuyển đổi từ việc cung cấp dịch vụ sang bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ đến người dân”.

Theo báo cáo kết quả công tác dân số và phát triển 9 tháng đầu năm 2026 của Chi cục Dân số, toàn tỉnh có 30.094 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ mới sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại. Trong đó, 8.170 trường hợp sử dụng biện pháp tránh thai dài hạn và 21.924 trường hợp sử dụng biện pháp tránh thai ngắn hạn.

Cùng với KHH gia đình, chăm sóc SKSS đang được triển khai theo hướng toàn diện hơn. Trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh có 6.115 bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh, 4.007 trẻ được sàng lọc sơ sinh; 6.839 nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn. Toàn tỉnh duy trì 71 câu lạc bộ “Tiền hôn nhân”, thu hút 3.756 nam, nữ thanh niên tham gia.

Những hoạt động này cho thấy, công tác chăm sóc SKSS đang được đặt trong mối liên hệ với việc nâng cao chất lượng dân số. Từ tư vấn trước hôn nhân, chăm sóc SKSS, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn đến sàng lọc trước sinh, sơ sinh…, mục tiêu cuối cùng là giúp người dân có kiến thức và điều kiện để chủ động hơn trong những quyết định liên quan đến sức khỏe và việc sinh con.

Mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ

Nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc SKSS và cung cấp các dịch vụ dân số và phát triển đến các đối tượng, thông qua nguồn kinh phí của Nghị quyết số 14/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ công tác dân số và phát triển giai đoạn 2026-2030, trong năm 2026, Chi cục Dân số tiếp tục tham mưu triển khai Chiến dịch tăng cường truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS, KHH gia đình và nâng cao chất lượng dân số phù hợp với thực trạng mức sinh; đồng thời, xây dựng kế hoạch triển khai tại 14 xã có mức sinh cao được giao giảm sinh trong năm 2026, đều thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Việc triển khai các hoạt động trong chiến dịch sẽ góp phần đưa dịch vụ tại cơ sở gần hơn với người dân vùng khó khăn, cũng như quản lý, nắm bắt nhu cầu cung ứng phương tiện tránh thai tại các Trạm Y tế, rà soát nhu cầu và đối tượng sử dụng dịch vụ ngay từ cơ sở.

Buổi truyền thông, tư vấn sử dụng các biện pháp tránh thai cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ tại xã Quảng Ninh - Ảnh: L.A

Việt Nam cũng đang đặt mục tiêu mở rộng quyền tiếp cận các dịch vụ KHH gia đình và thực hiện các mục tiêu cam kết tham gia Chương trình KHH gia đình toàn cầu đến năm 2030 (FP2030) nhằm bảo đảm đầy đủ, an toàn, đa dạng, thuận tiện và cung cấp kịp thời các dịch vụ KHH gia đình có chất lượng và công bằng.

Trong đó, 100% phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được tiếp cận thuận tiện với các biện pháp tránh thai hiện đại; 100% cấp xã tiếp tục cung ứng các biện pháp tránh thai phi lâm sàng thông qua mạng lưới cộng tác viên dân số, nhân viên y tế thôn bản và 100% cấp xã có cơ sở y tế cung cấp dịch vụ KHH gia đình lâm sàng.

Tại Quảng Trị, những mục tiêu ấy đang được cụ thể hóa bằng các hoạt động từ tỉnh đến cơ sở. Hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới 26/9, điều quan trọng không chỉ là nhắc lại một thông điệp, mà là tạo thêm cơ hội để người dân được biết, được tư vấn, được lựa chọn và được tiếp cận dịch vụ phù hợp. Chủ động tránh thai là chủ động bảo vệ sức khỏe, chủ động kế hoạch sinh con và chủ động xây dựng tương lai cho mỗi gia đình.

Lê An