QTO - Thông tin về 5 ca bệnh nhiễm não mô cầu nhóm B vừa ghi nhận tại TP. Hồ Chí Minh, trong đó có 1 trường hợp tử vong khiến không ít người dân lo lắng. Mức độ nguy hiểm của căn bệnh này ra sao? Cách nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo và chủ động phòng ngừa căn bệnh như thế nào cho hiệu quả? Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Ánh, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh về những nội dung này.

PV: Thưa ông, bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm có thể diễn biến nhanh, gây ra những biến chứng nghiêm trọng, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Cụ thể, mức độ nguy hiểm của căn bệnh truyền nhiễm này ra sao?

Bệnh do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) gây ra là một bệnh truyền nhiễm cấp tính vô cùng nguy hiểm. Bệnh diễn tiến cực kỳ nhanh, có thể khởi phát đột ngột chuyển nặng chỉ trong vòng vài giờ và có thể rơi vào tình trạng nguy kịch hoặc tử vong chỉ sau 24 giờ nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bệnh có tỉ lệ tử vong cao. Ngay cả khi được chẩn đoán sớm và điều trị tích cực bằng kháng sinh hiện đại, tỉ lệ tử vong vẫn dao động từ 10-15%. Nếu không được điều trị, tỉ lệ tử vong có thể lên tới 50%.

Bệnh do não mô cầu gây biến chứng nghiêm trọng. Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể có thể gây ra nhiều thể bệnh nặng, phổ biến nhất là Viêm màng não mủ (gây tổn thương hệ thần kinh trung ương) và nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu (Dạng nguy hiểm nhất, dẫn đến sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và tử vong rất nhanh).

Bệnh để lại di chứng nặng nề kéo dài. Khoảng 10-20% bệnh nhân may mắn sống sót phải gánh chịu những di chứng vĩnh viễn suốt đời như: Tổn thương não, động kinh, điếc, điếc một hoặc hai bên, giảm thị lực, suy thận hoặc hoại tử các chi dẫn đến phải cắt cụt tay, chân.

Gần đây, chùm 4 ca bệnh nhiễm não mô cầu nhóm B tại một trường THCS ở TP. Hồ Chí Minh, khiến 1 trường hợp tử vong là lời cảnh báo rõ ràng về sự nguy hiểm và độc tính cao của vi khuẩn này trong môi trường tập thể.

Nhận biết sớm các triệu chứng, nguồn lây và phương thức lây truyền giúp chủ động phòng bệnh và kịp thời điều trị - (Nguồn: TTXVN)

PV: Những dấu hiệu nào giúp người dân nhận biết sớm bệnh do não mô cầu? Và khi nào cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế, thưa ông?

Dấu hiệu nhận biết sớm của căn bệnh này dễ nhầm lẫn với bệnh cúm thông thường. Ở giai đoạn đầu (trong khoảng 4-12 giờ đầu), triệu chứng bệnh thường không đặc hiệu: Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, mệt mỏi, đau mỏi toàn thân (đặc biệt là đau cơ chân, cơ lưng), đau họng, ho, buồn nôn hoặc nôn dẫn đến hôn mê.

Khi có một trong những dấu hiệu trên hoặc có biểu hiện bất thường về sức khỏe, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị. Một lưu ý hết sức quan trọng, đó là tuyệt đối không tự ý mua thuốc hạ sốt, kháng sinh điều trị tại nhà hoặc chờ đợi tự khỏi. Thời gian vàng điều trị bệnh não mô cầu tính bằng từng giờ.

PV: Trước nguy cơ bệnh do não mô cầu xuất hiện và lây lan trong cộng đồng, CDC Quảng Trị đã triển khai những giải pháp gì để chủ động giám sát, phát hiện, xử lý ca bệnh?

Trước nguy cơ bệnh do não mô cầu có thể xuất hiện và lây lan, CDC Quảng Trị đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường giám sát, phát hiện sớm và kiểm soát dịch bệnh trên địa bàn. Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn tỉnh để theo dõi, phát hiện kịp thời những trường hợp nghi mắc viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết; đồng thời cập nhật sát diễn biến dịch tễ tại các địa phương trên toàn quốc để kịp thời đưa ra cảnh báo và kịch bản ứng phó phù hợp.

Theo khuyến cáo, tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh não mô cầu chủ động và hiệu quả nhất - Ảnh: H.L

Bên cạnh đó, CDC tỉnh củng cố các đội phản ứng nhanh phòng, chống dịch, dự trù đầy đủ hóa chất, vật tư, trang thiết bị bảo hộ và thuốc kháng sinh dự phòng theo hướng dẫn của Bộ Y tế, sẵn sàng ứng phó khoanh vùng, điều tra dịch tễ và xử lý ổ dịch ngay khi nhận tin báo.

Đối với trường học và những nơi tập trung đông người, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục và đào tạo: Hướng dẫn ban giám hiệu các trường học tăng cường công tác vệ sinh trường lớp như lau chùi bề mặt bàn ghế, tay nắm cửa, đồ dùng học tập bằng các dung dịch sát khuẩn thông thường hoặc Chloramine B; thực hiện việc theo dõi sức khỏe hàng ngày; tổ chức truyền thông trực quan, thông tin trong các buổi sinh hoạt lớp, họp phụ huynh để giáo viên, phụ huynh và học sinh chủ động nhận biết bệnh. Đồng thời, khuyến cáo các nhà trường, nếu phát hiện học sinh có biểu hiện sốt, ho, phát ban, cần cho học sinh nghỉ học, cách ly tạm thời tại phòng y tế nhà trường và thông báo ngay cho trạm y tế địa phương.

CDC tỉnh cũng đã gửi văn bản kèm tài liệu truyền thông về bệnh do não mô cầu đến các đơn vị y tế trên địa bàn, nhằm nâng cao nhận thức, giúp người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, không chủ quan nhưng cũng không hoang mang trước tình hình dịch bệnh.

PV: Ông có khuyến cáo gì đối với người dân để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng?

Các biện pháp phòng bệnh viêm màng não do não mô cầu - (Nguồn: TTXVN)

Để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, đặc biệt là trong môi trường trường học, khu nội trú và các nơi sinh hoạt chung, CDC Quảng Trị khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; súc miệng và họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng; đeo khẩu trang tại nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh.

Tăng cường thể trạng bằng cách ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, rèn luyện thể dục thể thao thường xuyên để nâng cao sức đề kháng cơ thể. Đặc biệt, người dân cần chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ, đúng lịch: Đây là biện pháp phòng bệnh chủ động, hiệu quả và an toàn nhất.  

Khi trong gia đình, lớp học hoặc khu tập thể có người nghi ngờ mắc bệnh, cần chủ động thông báo ngay cho trạm y tế địa phương để được hướng dẫn cách ly, theo dõi và điều trị kịp thời đúng chỉ định.

PV: Vâng, xin cảm ơn ông!

Hương Lê (thực hiện)