QTO - Sau nhiều tháng triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, xã biên giới Dân Hóa mới đạt 72% số người thuộc diện rà soát. Địa bàn cách trở, mưa lũ, người dân đi làm xa và tâm lý e ngại khi đi khám là những nguyên nhân khiến tiến độ thực hiện chưa đạt mục tiêu.

Nhiều trở ngại

Ở xã biên giới Dân Hóa, việc đến cơ sở y tế để khám sức khỏe không phải lúc nào cũng thuận lợi. Dân cư phân tán, nhiều bản cách xa trạm y tế, đường đi khó khăn; vào mùa mưa lũ, việc di chuyển càng trở ngại. Một số người dân đi làm trên rẫy, làm thuê tại các công trình hoặc đi làm ăn xa nên khó sắp xếp thời gian tham gia các đợt khám tập trung.

Tại bản La Trọng, bà Hồ Thị Nang cho biết, việc đi khám đôi khi phụ thuộc vào điều kiện của gia đình. Khi con cái đi làm xa, không có người đưa đón, việc đến trạm y tế trở nên khó khăn hơn. Với những hộ còn thiếu thốn, chi phí thuốc men và điều trị sau khi phát hiện bệnh cũng là điều phải cân nhắc.

Trạm Y tế xã Dân Hóa tổ chức khám sàng lọc tại nhà cho người dân - Ảnh: Q.N

Bà Nang chia sẻ: “Có những lúc muốn đi khám nhưng không có người đưa đón, con cái lại đi làm xa. Người dân còn khó khăn nên mong được bác sĩ thăm khám, phát hiện bệnh và hướng dẫn điều trị, cấp thuốc phù hợp”.

Không chỉ vướng mắc về đi lại, tâm lý của một bộ phận người dân cũng ảnh hưởng đến kết quả vận động. Chị Hồ Thị Hạnh, nhân viên y tế thôn bản ở La Trọng cho biết: “Còn một số người dân e ngại, đi khám xong không có thuốc mang về, lần sau đi kêu là họ không đi nữa. Rồi một số người do đường xa xôi vất vả, bà con ngại đi vì phương tiện khó khăn”.

Việc phối hợp tổ chức khám cũng gặp trở ngại khi Bệnh viện đa khoa khu vực Minh Hóa phải thực hiện nhiệm vụ tại nhiều địa phương, nên mới hỗ trợ được 1 đợt khám. Trong khi đó, tiến độ triển khai của trạm y tế có thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu, ảnh hưởng đến kết quả chung của chương trình.

Bác sĩ Đinh Nhật Huy, Giám đốc Trạm Y tế xã Dân Hóa cho biết: “Địa bàn xã đi lại rất khó khăn, một số khu dân cư cách trở với trạm y tế. Mưa lũ trong tháng 9 cũng ảnh hưởng đến công tác khám sức khỏe. Bên cạnh đó, một số người dân chưa hiểu đầy đủ mục đích của khám sức khỏe định kỳ, còn tâm lý phải có thuốc mới đi khám”.

Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên từ năm 2026. Thực hiện chủ trương này, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 2609/KH-UBND, ngày 29/5/2026; UBND xã Dân Hóa ban hành Kế hoạch số 145, ngày 8/7/2026 để triển khai trên địa bàn.

Tuy nhiên, với điều kiện đặc thù của một xã biên giới, việc đưa chủ trương vào thực tế đòi hỏi cách tổ chức phù hợp, nhất là khả năng tiếp cận những người chưa tham gia khám. Đây cũng là bài toán đặt ra đối với chính quyền và ngành y tế địa phương trong những tháng còn lại của năm 2026.

Gỡ khó để đẩy nhanh tiến độ

Theo số liệu cập nhật đến ngày 14/10/2026, xã Dân Hóa đã khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho 4.681 trong tổng số 6.489 người thuộc diện rà soát, đạt hơn 72%. Như vậy, vẫn còn hơn 1.800 người chưa được khám. Trong khi đó, địa phương đặt mục tiêu đạt tỉ lệ 70% trong tháng 10, 80% trong tháng 11 và trên 80% trong tháng 12/2026.

Bác sĩ Hồ Văn Khăm thăm khám tại nhà cho người dân bản La Trọng, xã Dân Hóa - Ảnh: Q.N

Để rút ngắn khoảng cách giữa kết quả thực hiện và mục tiêu đề ra, trạm y tế xã thành lập 4 tổ khám sàng lọc lưu động, trực tiếp đến các cụm bản xa và hộ gia đình, ưu tiên người cao tuổi, người không thể tự đi lại và người mắc bệnh mạn tính. Cách làm này nhằm giảm trở ngại về khoảng cách, đồng thời tạo điều kiện để cán bộ y tế tiếp cận những người khó tham gia các đợt khám tập trung.

Bác sĩ Hồ Văn Khăm, Trạm Y tế xã Dân Hóa cho biết: “Để thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh trên địa bàn, chúng tôi đã vượt dốc, băng suối đến các cụm bản xa như Lòm, Dộ-Tà Vờng, trực tiếp thăm khám và phát thuốc điều trị cho bà con tại nhà. Qua thăm khám, người dân chủ yếu mắc một số bệnh thường gặp như cảm cúm, tăng huyết áp, đau nhức xương khớp”.

Cùng với việc thăm khám, tư vấn sức khỏe, các tổ lưu động còn cấp phát thuốc từ nguồn quyên góp của các cơ quan, đơn vị đóng chân trên địa bàn. Trạm Y tế xã cũng sử dụng kinh phí hoạt động thường xuyên để mua thuốc và test đường huyết phục vụ một số đợt khám lưu động. Việc kết hợp các nguồn lực hỗ trợ góp phần giúp người dân, nhất là các hộ còn khó khăn, tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn.

Thời gian tới, xã Dân Hóa tiếp tục rà soát người chưa được khám, tổ chức các đợt khám phù hợp với điều kiện từng bản, tăng cường phối hợp giữa trạm y tế, chính quyền và nhân viên y tế thôn bản để vận động người dân tham gia. Sau khám, người dân cần được tư vấn kết quả, hướng dẫn điều trị hoặc chuyển tuyến khi cần thiết.

Để nâng tỉ lệ khám trong những tháng cuối năm 2026, bên cạnh khắc phục khó khăn về địa bàn và tổ chức, địa phương cần giúp người dân hiểu rõ lợi ích của việc phát hiện bệnh sớm, từng bước hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe.

Quang Ngọc