QTO - Nhằm đưa pháp luật đến gần hơn với ngư dân, Bộ Tư lệnh (BTL) Vùng Cảnh sát biển 2 vừa phối hợp với chính quyền địa phương, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) và lực lượng liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại 12 cảng cá trên địa bàn Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Gia Lai. Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) được tích hợp trên mã QR, giúp ngư dân thuận tiện tra cứu, tìm hiểu thông tin pháp luật khi hoạt động trên biển.

Đưa pháp luật đến gần ngư dân

Tại Cảng cá Cửa Việt, cán bộ Cảnh sát biển đã phối hợp với Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Cửa Việt tổ chức buổi tuyên truyền về chống khai thác IUU. Chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân được trao đổi trực tiếp về những quy định cần lưu ý khi khai thác trên biển, từ các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng đến việc duy trì thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký và khai thác đúng vùng biển.

Cảnh sát biển hướng dẫn ngư dân tại Cảng cá Cửa Việt quét mã QR để tra cứu thông tin, quy định pháp luật về chống khai thác IUU - Ảnh: Q.N

Cùng với đó, ngư dân được hướng dẫn sử dụng mã QR để tra cứu các quy định pháp luật về thủy sản, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và thông tin hỗ trợ khi cần thiết. Ông Lê Phú, chủ tàu cá QT-90223-TS, tỉnh Quảng Trị, cho biết: “Tôi thấy những nội dung tuyên truyền rất thiết thực, nhất là những quy định mà ngư dân phải thực hiện trong quá trình khai thác. Cán bộ giải thích cụ thể nên bà con rất dễ hiểu, dễ nhớ và biết mình cần phải làm gì để không vi phạm”.

Ông Trương Thanh Định, chủ tàu cá QT-99001-TS, tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: “Trước đây, khi chưa ứng dụng số hóa, việc tiếp cận thông tin khi hoạt động trên biển đối với chúng tôi rất khó khăn. Từ nay, chúng tôi chỉ cần dùng điện thoại thông minh quét mã QR, những thông tin liên quan đến hoạt động trên biển đều được cập nhật kịp thời. Đây là điều thuận lợi cho ngư dân vươn khơi bám biển”.

Từ Cửa Việt, các tổ công tác tiếp tục tuyên truyền tại Cảng cá Nhật Lệ, Cửa Gianh và Hòn La. Tại 4 cảng cá, BTL Vùng Cảnh sát biển 2 phối hợp với Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh; các Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Cửa Việt, cửa khẩu cảng Gianh, Nhật Lệ, Roòn và UBND phường Bắc Gianh tổ chức phổ biến pháp luật cho ngư dân, chủ tàu và các chủ hộ thu mua hải sản. Nội dung tập trung vào các quy định chống khai thác IUU, hành vi vi phạm thường gặp, chế tài xử lý và những vấn đề cần lưu ý trước, trong và sau mỗi chuyến biển. 

Cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển và Bộ đội Biên phòng trao tặng cờ Tổ quốc, quà và tuyên truyền pháp luật cho ngư dân tại Cảng cá Cửa Gianh - Ảnh: Q.N

Tại đây, 78 tàu cá với 540 ngư dân cùng 100 người mua bán thủy sản, lao động tại các cảng đã được tuyên truyền. Lực lượng chức năng phát 640 tờ rơi, 400 cuốn Luật Cảnh sát biển Việt Nam, hơn 100 lá cờ Tổ quốc; gắn hơn 100 tờ áp phích có mã QR cho tàu cá và khu vực cảng cá; treo 4 pano lớn có mã QR và trao 16 suất quà cho ngư dân có hoàn cảnh khó khăn.

Từ tuyên truyền trực tiếp đến tuyên truyền số

Mã QR được BTL Vùng Cảnh sát biển 2 đưa vào hoạt động tuyên truyền nhằm tạo thêm kênh tra cứu pháp luật cho ngư dân. Thông qua điện thoại, chủ tàu và thuyền viên có thể tiếp cận các quy định về khai thác thủy sản, những hành vi bị nghiêm cấm, chế tài xử phạt; đồng thời gửi phản ánh, kiến nghị và đề nghị hỗ trợ khi hoạt động trên biển.

Thiếu tá Nguyễn Xuân Tuệ, Trạm trưởng Trạm kiểm soát Biên phòng Tân Lợi, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Cửa Việt, BĐBP tỉnh Quảng Trị nhìn nhận: “Việc tích hợp mã QR giúp người dân dễ tiếp cận thông tin về chống khai thác IUU. Chỉ cần thao tác trên điện thoại là có thể nắm được các thông tin liên quan đến IUU. Đây là một điểm mới, giúp ngư dân tiếp cận thông tin thuận tiện hơn”.

Trong 2 ngày 9 và 10/9/2026, các tổ công tác của BTL Vùng Cảnh sát biển 2 đã đến 12 cảng cá trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Gia Lai. Tại mỗi cảng, cán bộ Cảnh sát biển trực tiếp gặp chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân và các hộ kinh doanh thu mua hải sản để tuyên truyền, hướng dẫn và giải đáp những vấn đề liên quan đến hoạt động khai thác.

Hơn 323 tàu cá với 2.077 ngư dân được phổ biến pháp luật; hơn 400 lá cờ Tổ quốc, hơn 2.100 tờ áp phích có mã QR và gần 1.200 cuốn Luật Cảnh sát biển Việt Nam được trao tới ngư dân. 12 pano lớn có mã QR được lắp đặt tại các cảng cá, hơn 300 mã QR được gắn trên tàu.

Cảnh sát biển và Bộ đội Biên phòng trao tặng cờ Tổ quốc, quà và tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân tại Cảng cá Nhật Lệ - Ảnh: Q.N

Công tác tuyên truyền được triển khai trong bối cảnh tình trạng vi phạm IUU vẫn còn xảy ra. Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, BTL Vùng Cảnh sát biển 2 đã xử lý 45 vụ với 51 tàu cá Việt Nam vi phạm quy định về IUU; trong đó xử phạt 42 vụ với 44 tàu, tổng số tiền 1,245 tỉ đồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến thiết bị giám sát hành trình, khai thác sai vùng, nhật ký khai thác và vượt ranh giới được phép khai thác.

Thiếu tá Lưu Thành Chung, Đội trưởng Đội nghiệp vụ số 2, Phòng Pháp luật, BTL Vùng Cảnh sát biển 2, cho biết: “Trọng tâm tuyên truyền là giúp ngư dân nắm chắc các quy định trong khai thác thủy sản, nhất là không khai thác trái phép, không xâm phạm vùng biển nước ngoài, thực hiện đầy đủ việc ghi chép, báo cáo và các quy định về truy xuất nguồn gốc hải sản.

Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, chúng tôi phát tờ rơi, tặng cờ Tổ quốc và dán mã QR trên tàu để bà con có thể thuận tiện tra cứu các thông tin cần thiết. Mục tiêu là để mỗi ngư dân không chỉ biết quy định mà còn hiểu rõ trách nhiệm của mình khi vươn khơi bám biển”.

Qua hoạt động tuyên truyền, các tổ công tác không chỉ phổ biến những quy định cần chấp hành, mà còn trực tiếp lắng nghe, giải đáp những khó khăn, vướng mắc của chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân trong phạm vi thẩm quyền. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng nghề cá có trách nhiệm, cùng cả nước nỗ lực khắc phục các khuyến nghị của EC, hướng tới mục tiêu gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.

Quang Ngọc