QTO - Trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản là việc làm cần thiết nhằm giúp các hợp tác xã (HTX) mở rộng sản xuất, kinh doanh và phát triển bền vững.

Liên kết chuỗi tại các hợp tác xã

Nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương, hướng đến phát triển ngành nông nghiệp hiện đại, bền vững, nhiều HTX đã chú trọng xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Lĩnh vực sản xuất nông nghiệp là nơi có 700/895 HTX đang hoạt động trong toàn tỉnh.

Sản phẩm gạo Vĩnh Lâm của HTX dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Đặng Xá đạt OCOP 3 sao - Ảnh: N.T

Việc hình thành chuỗi liên kết tại các HTX nông nghiệp khiến công việc đồng áng của người nông dân, thành viên của các HTX trở nên nhẹ nhàng và chủ động hơn. Đầu mỗi mùa vụ, HTX cung cấp con giống, vật tư nông nghiệp; đến cuối vụ, HTX đưa máy móc vào tận ruộng để thu hoạch, người nông dân có thể bán lúa và các loại nông sản khác ngay tại ruộng mà không cần các khâu phơi khô, đóng bao, cất giữ tại nhà như trước đây.

HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Đặng Xá, xã Vĩnh Thủy (HTX Đặng Xá) có 114 thành viên. Trong những năm lại đây, HTX đã xây dựng mô hình liên kết sản xuất lúa rất hiệu quả. HTX để cho các hộ dân đăng ký trồng lúa hữu cơ và hướng dẫn kỹ thuật, cam kết thu mua, bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho bà con nông dân.

Phương thức canh tác lúa hữu cơ đòi hỏi quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, sử dụng phân bón hữu cơ, giảm tối đa thuốc bảo vệ thực vật trong canh tác. Sau 2 mùa sản xuất, năng suất lúa của HTX Đặng Xá tăng đáng kể, đạt bình quân 80 tạ/ha, cao hơn 20 tạ/ha so với trước đây.

Ứng dụng máy móc vào sản xuất nông nghiệp - Ảnh: N.T

Chị Nguyễn Thị Bảo Trâm, thành viên HTX Đặng Xá cho biết: “Tôi làm 1 mẫu lúa, HTX cung cấp con giống, vật tư và thu mua lúa tại ruộng nên thuận lợi cho nông dân. Tôi rất tự hào vì mình đã góp phần xây dựng gạo Vĩnh Thủy, mang thương hiệu Vĩnh Lâm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, được khách hàng gần xa đón nhận”.

Quy trình sản xuất ra hạt gạo của HTX Đặng Xá được tổ chức chặt chẽ từ đồng ruộng cho đến khâu thu hoạch, xay xát, đóng gói theo đúng tiêu chuẩn, nên hạt gạo giữ được chất lượng, độ dẻo thơm. Ông Hoàng Quang Lâm, Giám đốc HTX Đặng Xá chia sẻ: “Khâu chọn giống lúa rất quan trọng, HTX thống nhất chọn giống lúa HN6, năng suất cao, chất lượng gạo ngon và thực tế cho thấy phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng tại địa bàn”.

Tại xã Cam Lộ, HTX Dược liệu Trường Sơn đã liên kết các hộ nông dân trên địa bàn trồng nguyên liệu tràm, sả, gừng, nghệ. Vùng nguyên liệu ban đầu hình thành 10ha, đến nay mở rộng lên 30ha với 120 hộ nông dân tham gia. HTX đã thực hiện “cầm tay chỉ việc”, chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch nguyên liệu theo tiêu chuẩn cao, bảo đảm chất lượng đầu vào cho sản xuất tinh dầu và các sản phẩm dược liệu.

Vùng trồng nguyên liệu tại HTX Dược liệu Trường Sơn - Ảnh: N.T

Mỗi năm, HTX đưa ra thị trường khoảng 10.000 sản phẩm, trong đó nhiều mặt hàng như tinh dầu tràm Mộc San, tinh chất dưỡng da mẹ và bé đã đạt chuẩn OCOP 4 sao và được phân phối trên các kệ hàng siêu thị, cửa hàng đặc sản trong tỉnh. Ông Lê Thanh Huệ, Giám đốc HTX Dược liệu Trường Sơn cho biết: “Sở dĩ HTX có thành quả như ngày hôm nay là nhờ ngay từ khi thành lập, HTX đã liên kết các hộ nông dân, tạo ra giá trị chuỗi, nhờ vậy mà nguồn nguyên liệu ổn định, giúp HTX mở rộng quy mô sản xuất”.

Xây dựng chuỗi liên kết sẽ đưa HTX trở thành tâm điểm trong việc tổ chức sản xuất cho các hộ nông dân là thành viên của HTX, xuyên suốt từ khâu cung ứng vật tư, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát chất lượng cho đến chế biến, đóng gói và tiêu thụ sản phẩm. Qua đó, gia tăng giá trị sản phẩm, đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường.  

Xây dựng chuỗi liên kết với doanh nghiệp

Xây dựng chuỗi liên kết giữa các HTX là sự hợp tác chiến lược từ sản xuất đến tiêu thụ, dựa trên nguyên tắc "muốn đi xa phải đi cùng nhau". Mô hình này khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, tạo ra quy mô sản xuất lớn, tiêu chuẩn hóa chất lượng để mở rộng thị trường, vươn ra thị trường quốc tế.

Tại Quảng Trị, một số HTX đã xây dựng chuỗi liên kết ổn định với các doanh nghiệp thương mại, các tổ chức kinh tế khác để ký kết hợp đồng, bao tiêu sản phẩm, giúp người dân yên tâm đầu tư mở rộng sản xuất và ổn định đầu ra. Có thể kể đến việc liên kết quảng bá, bao tiêu sản phẩm cà phê Khe Sanh, liên kết trồng nấm và các sản phẩm từ nấm của HTX sản xuất nấm sạch và kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh, liên kết và bao tiêu sản phẩm hải sản cho ngư dân của HTX sản xuất, mua bán và chế biến thủy hải sản Vương Đoàn...

Quy trình sản xuất, đóng gói sản phẩm tại HTX Dược liệu Trường Sơn - Ảnh: N.T

Góp sức nâng tầm nông sản địa phương, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã phối hợp với các ngành, địa phương để các HTX không đứt gãy chuỗi sản xuất; chỉ đạo các HTX có phương án sản xuất phù hợp với xu thế tiêu dùng, gắn với nhu cầu của thị trường. 

Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: “Trong cơ chế thị trường như hiện nay, các HTX phải liên kết với nhau, liên kết giữa các thành viên với HTX, liên kết giữa HTX với doanh nghiệp để nâng quy mô sản lượng, chất lượng sản phẩm. Liên minh HTX tỉnh luôn hỗ trợ các HTX trong công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị, tạo điều kiện cho các HTX tiếp cận các nguồn lực tài chính, ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất và phân tích dữ liệu thị trường nhằm tối ưu chuỗi giá trị.

Liên minh HTX tỉnh cũng rất quan tâm hỗ trợ các HTX xây dựng thương hiệu, thúc đẩy chuyển đổi số, quảng bá sản phẩm địa phương trên nền tảng số và mở rộng liên kết tiêu thụ sản phẩm, giúp các HTX từng bước chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp hiện đại, tạo ra những sản phẩm đặc trưng có giá trị gia cao”.

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị đi thăm các mô hình sản xuất - Ảnh: N.T

Quan tâm xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm tại các HTX là việc làm cần thiết trong bối cảnh thị trường cạnh tranh như hiện nay. Với sự nỗ lực cố gắng của các HTX, nhiều sản phẩm nông nghiệp do các HTX Quảng Trị sản xuất đã có mặt tại các siêu thị, hệ thống phân phối hàng hóa trong nước. Một số sản phẩm như cà phê Khe Sanh, thủy hải sản Long Tám, dược liệu An Xuân… đã tiếp cận với thị trường nước ngoài. Với đà phát triển ấy, trong tương lai không xa, nông sản Quảng Trị sẽ vươn tới các thị trường lớn đầy tiềm năng.

                                                               Ngọc Trang