QTO - Nhằm góp phần sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với thủy sản Việt Nam, thời gian qua, Hội Nông dân các địa phương ven biển đã tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hội viên, ngư dân chấp hành nghiêm các quy định chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Qua đó, không chỉ nâng cao ý thức trách nhiệm của ngư dân khi vươn khơi bám biển mà còn hướng tới xây dựng một nghề cá phát triển an toàn, bền vững.

Tại xã Cửa Việt, ngư dân Võ Hồng Thanh, hội viên nông dân khu phố 5 từ lâu là một “đầu tàu” gương mẫu trong việc chấp hành các quy định chống khai thác IUU. Ông Thanh cho biết, trước mỗi chuyến biển, ông đều kiểm tra lại hệ thống giám sát hành trình, giấy phép khai thác, nhật ký khai thác và các thiết bị thông tin liên lạc. Đây đã trở thành công việc quen thuộc của ông cũng như nhiều ngư dân địa phương trong những năm gần đây.

Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở việc bản thân tuân thủ tốt, với vai trò là Tổ trưởng Tổ tự quản tàu thuyền khu phố 5 gồm 11 tàu cá xa bờ, ông Thanh còn chủ động nhắc nhở, đôn đốc các bạn thuyền trong tổ thực hiện đúng quy định pháp luật.

Theo đó, định kỳ hằng ngày, vào các khung giờ cố định 7 giờ, 13 giờ và 17 giờ, thông qua máy ICOM tầm xa, ông cùng các thuyền trưởng trong tổ kết nối thông tin để trao đổi tọa độ đánh bắt và cập nhật tình hình ngư trường. Trong những cuộc liên lạc này, ông Thanh luôn lồng ghép nhắc nhở các chủ tàu chú ý kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, tuyệt đối không vượt ranh giới khi đánh bắt trên biển, ghi chép nhật ký khai thác đầy đủ…

“Trước đây ngư dân chủ yếu quan tâm đến sản lượng đánh bắt, chưa thật sự hiểu hết những quy định về chống khai thác IUU. Tuy nhiên, thông qua các buổi tuyên truyền, tập huấn của Hội Nông dân, lực lượng biên phòng và ngành chuyên môn, tôi nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình. Bây giờ ra khơi tàu cá phải duy trì tín hiệu giám sát hành trình 24/24 giờ, khai thác đúng vùng biển quy định, ghi chép nhật ký đầy đủ và tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài. Đây không chỉ là trách nhiệm của mỗi chủ tàu mà còn góp phần xây dựng nghề cá bền vững”, ông Thanh chia sẻ.

Ông Võ Hồng Thanh, hội viên nông dân khu phố 5, xã Cửa Việt, chủ tàu cá QT.91019.TS, kiểm tra các thiết bị hàng hải trước chuyến vươn khơi - Ảnh: L.A

Chủ tịch Hội Nông dân xã Cửa Việt Hồ Xuân Thùy thông tin, toàn xã hiện có 1.857 hội viên nông dân, trong đó khoảng 950 hội viên làm nghề biển. Kinh tế biển từ lâu được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương với hơn 550 tàu cá các loại, trong đó có gần 160 tàu khai thác xa bờ có chiều dài từ 15m trở lên. Sản lượng khai thác thủy sản hằng năm đạt hơn 10.000 tấn.

Thời gian qua, Hội Nông dân xã đã tập trung chỉ đạo các chi hội thông báo sâu rộng đến từng hội viên, chủ tàu về Luật Thủy sản 2017, các văn bản pháp luật về chống khai thác IUU; phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Cửa Việt, Trạm kiểm soát Cửa Việt để kiểm tra nghiêm ngặt nhật ký khai thác, danh bạ thuyền viên, thiết bị giám sát hành trình; yêu cầu 100% tàu cá xa bờ ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài.

Đồng thời, phối hợp với Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh hướng dẫn hội viên, ngư dân làm thủ tục đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác và chứng nhận an toàn thực phẩm.

Cùng với đó, Hội Nông dân xã còn duy trì hiệu quả 9 tổ tự quản tàu thuyền an toàn và 8 tổ tự quản an ninh trật tự; xúc tiến thành lập các tổ hội nghề nghiệp khai thác xa bờ theo nguyên tắc “3 cùng”: Cùng địa bàn, cùng ngành nghề, cùng ngư trường để đánh bắt, tiêu thụ sản phẩm và bảo vệ nhau trước thiên tai. Thông qua các mô hình này, ngư dân không chỉ hỗ trợ nhau trong sản xuất mà còn phối hợp cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng, tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo, tìm kiếm cứu nạn trên biển.

“Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, nhận thức của hội viên, ngư dân ngày càng được nâng cao. Nhiều năm qua, trên địa bàn xã không có tàu cá vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài”, ông Thùy chia sẻ.

Không chỉ tại Cửa Việt, công tác tuyên truyền chống khai thác IUU cũng được Hội Nông dân các địa phương ven biển trong tỉnh triển khai sâu rộng bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế.

Ông Nguyễn Hữu Lân, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Cửa Việt cho biết, địa phương có đường bờ biển dài khoảng 17km, với 116 tàu thuyền đánh bắt thủy hải sản cùng nhiều phương tiện khai thác gần bờ. Xác định chống khai thác IUU là nhiệm vụ quan trọng gắn với phát triển bền vững nghề cá, Hội Nông dân xã đã đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng. Ngoài các hội nghị tập huấn pháp luật, sinh hoạt chi hội, tổ tàu thuyền, hội còn tận dụng các nền tảng số như nhóm zalo nghề cá để cập nhật nhanh các quy định mới, cảnh báo những khu vực biển nhạy cảm và thông tin cần thiết cho ngư dân.

“Chúng tôi phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Hải đội 202, các tổ tàu thuyền an toàn tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại bến bãi, cấp phát tài liệu về phân vùng khai thác thủy sản, hướng dẫn ghi nhật ký khai thác, duy trì thiết bị giám sát hành trình. Qua đó, nhận thức của ngư dân được nâng lên rõ rệt, nhiều mô hình như “Tổ tàu thuyền đoàn kết”, “Ngư dân nói không với khai thác IUU” phát huy hiệu quả tích cực”, ông Lân cho hay.

Từ những cách làm cụ thể ở Cửa Việt, Nam Cửa Việt có thể thấy, khi công tác tuyên truyền được triển khai thường xuyên, sát thực tế và gắn với trách nhiệm của từng hội viên, chủ tàu thì nhận thức của ngư dân về chống khai thác IUU đã có sự chuyển biến rõ nét. Không chỉ chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, nhiều ngư dân còn chủ động nhắc nhở, hỗ trợ nhau trong quá trình vươn khơi.

Đây cũng là cách làm đang được các cấp Hội Nông dân ở các địa phương ven biển trong tỉnh duy trì và nhân rộng, cùng với sự phối hợp của lực lượng biên phòng và ngành chức năng. Sự đồng hành ấy không chỉ góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" của EC mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng nghề cá phát triển bền vững, có trách nhiệm, gắn với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Lê An