QTO - Thời tiết nắng nóng cực đoan kéo dài trong thời gian qua đang đặt ra thách thức rất lớn đối với sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Tại xã miền núi Tuyên Lâm, tình trạng nguồn nước tại các hồ đập sụt giảm nhanh khiến nhiều diện tích lúa đông-xuân đang trong giai đoạn trổ bông phải đối mặt với nguy cơ khô hạn nghiêm trọng.

Nguy cơ thiếu nước và nỗi lo của nông dân bản Cà Xen

Hạn hán xảy ra ngay giai đoạn lúa ở Tuyên Lâm đang trổ đòng - Ảnh: N.M.P

Vụ đông-xuân năm nay, xã miền núi Tuyên Lâm gieo cấy hơn 70ha lúa. Hiện tại, cây lúa trên các cánh đồng đang bước vào giai đoạn trổ bông. Đối với quá trình sinh trưởng của cây lúa, đây là giai đoạn quyết định trực tiếp đến năng suất của cả vụ mùa.

Thế nhưng, do ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng kéo dài, hiện tại, hơn 1/2 diện tích lúa tại địa phương có nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng. Nguyên nhân của tình trạng trên là do mực nước ở các ao, hồ, sông suối trên địa bàn đều đã cạn, không thể cung cấp cho đồng ruộng.

Ông Hồ Chí Thanh, người dân bản Cà Xen, xã Tuyên Lâm thực sự lo lắng khi vụ đông-xuân năm nay gặp rất nhiều khó khăn và khắc nghiệt do hạn hán. Theo ông Thanh, mặc dù từ đầu vụ, bà con đã được chính quyền quan tâm hỗ trợ từ khâu làm đất, cấp phát giống và phân bón, nhưng đến giai đoạn sinh trưởng quan trọng nhất thì nguồn nước lại bị thiếu hụt trầm trọng.

Đáng lo ngại hơn, một số diện tích lúa đã bắt đầu bị cháy và sẽ rất khó để khôi phục lại nếu trong những ngày tới trời tiếp tục không có mưa. Dù đã được UBND xã quan tâm đầu tư máy móc, bơm nước chống hạn cho bà con, tuy nhiên lượng nước hiện tại chỉ mới đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu thực tế.

Xã Tuyên Lâm bố trí thêm các máy bơm dự phòng nhằm hỗ trợ người dân cấp nước vào ruộng cứu lúa - Ảnh: N.M.P

Đội nắng để cứu lúa

Đối mặt với diễn biến bất lợi của thời tiết, lãnh đạo UBND xã Tuyên Lâm đã không quản ngại khó khăn, trực tiếp đi kiểm tra thực tế tại các khu vực sản xuất trọng điểm.

Ông Đinh Xuân Thương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tuyên Lâm cho biết, vụ đông-xuân năm nay thời tiết diễn ra cực đoan. Đây là năm đầu tiên hạn hán xảy ra vào đúng giai đoạn lúa đang trổ đòng. Trước tình hình cấp bách đó, xã Tuyên Lâm đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, các thôn bản khẩn trương triển khai các trạm bơm dã chiến ở bất cứ vùng nào có nước nhằm kịp thời cung cấp nước tưới cho đồng ruộng.

Trong hơn 10 ngày qua, địa phương đã đưa các máy bơm vào vận hành liên tục để cố gắng cứu những diện tích lúa bị khô hạn. Xã cũng chủ động bố trí thêm các máy bơm dự phòng nhằm tận dụng tối đa nguồn nước cạn kiệt còn sót lại. Không chỉ dùng máy móc, lực lượng tại các thôn, bản cũng được huy động để tiến hành nạo vét hệ thống kênh mương, khơi thông dòng chảy. Đây là biện pháp thiết thực nhằm hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng thất thoát nguồn nước.

Nhờ đó, đến thời điểm này, cơ bản các diện tích lúa trên địa bàn đều đã được tưới ẩm, qua đó kỳ vọng sẽ không ảnh hưởng nhiều đến năng suất và sản lượng cuối vụ. Tuy nhiên, dù đã tạm thời giữ được độ ẩm cho lúa, nhưng bài toán kinh tế vẫn là một gánh nặng lớn. Trong thời điểm giá dầu leo thang, chi phí nhiên liệu chạy máy bơm tăng cao khiến hiệu quả kinh tế của vụ đông-xuân không cao.

Để kịp thời phòng, chống hạn và bảo vệ sản xuất nông nghiệp trước diễn biến thời tiết cực đoan, chính quyền địa phương đang khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp ứng phó. Trước mắt, xã Tuyên Lâm tập trung vận động người dân áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm, đồng thời chủ động tích trữ và tận dụng tối đa nguồn nước còn lại tại các ao, hồ để tưới tiêu. 

Về lâu dài, xã tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quản lý và bảo vệ rừng nhằm duy trì nguồn sinh thủy tự nhiên một cách bền vững; đồng thời, đề xuất cấp có thẩm quyền triển khai dự án hồ, đập, để nâng cao năng lực ứng phó với hạn hán trong những năm tiếp theo.

Nguyễn Minh Phong