QTO - Tận dụng lợi thế về thổ nhưỡng, chính quyền địa phương xã A Dơi đã tích cực hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số chuyển đổi từ các loại cây trồng kém hiệu quả sang cây cao su theo phương thức “cầm tay chỉ việc”. Đến nay, mô hình không chỉ mang lại thu nhập cao, ổn định mà còn tạo bước đột phá trong công tác giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Những điển hình làm kinh tế giỏi

Anh Hồ Xuân Hang ở thôn A Dơi Cô là một trong những hộ tiên phong hưởng ứng chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở xã. Với 2,8ha cao su được trồng từ năm 2009, đến nay gia đình anh đã có 7 năm khai thác mủ.

Anh Hang chia sẻ: “Được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, tôi quyết định trồng cao su vì thấy loại cây này phù hợp với điều kiện thời tiết tại địa phương, ít bị ảnh hưởng bởi mưa bão hơn các loại cây khác. Hiệu quả kinh tế mang lại rõ rệt hơn hẳn so với trồng sắn hay lúa rẫy”.

Lãnh đạo Đảng ủy xã A Dơi thăm và động viên mô hình trồng cao su tiểu điền của anh Hồ Xuân Hang - Ảnh: K.S

Để tối ưu hóa nguồn thu, anh Hang thực hiện mô hình kinh tế tổng hợp. Dưới tán rừng cao su, anh nuôi thêm 4 con bò để tận dụng nguồn phân bón cho cây trồng, đồng thời canh tác thêm 1ha sắn và 1ha tràm. Tổng thu nhập của gia đình anh đạt trên 250 triệu đồng mỗi năm, trong đó riêng cây cao su đóng góp hơn 200 triệu đồng. Từ hiệu quả thực tế, anh Hang tích cực tuyên truyền, vận động bà con trong bản cùng làm theo.

Cùng chung hướng đi, anh Hồ Lăng ở thôn Proi Xy đã chuyển đổi những diện tích đất bạc màu, trũng thấp sang trồng cao su. Hiện gia đình anh có 2ha cao su đã khai thác mủ được 3 năm và 3ha sắn.

Anh Lăng cho biết: “Trước đây trồng sắn trên đất này thường bị thối củ do ngập úng, năng suất rất thấp. Sau khi tham quan các vườn cao su hiệu quả trong xã, tôi đã chuyển đổi sang trồng cao su và nuôi thêm 3 con bò để lấy phân bón. Nhờ nguồn thu nhập ổn định hơn 150 triệu đồng mỗi năm, gia đình tôi đã xây dựng được nhà sàn khang trang”.

Anh Hồ Lăng khai thác mủ cao su - Ảnh: K.S

Thành công của những hộ dân như anh Hang, anh Lăng đã góp phần thúc đẩy phong trào trồng cao su tiểu điền trong thôn, xã. Trưởng thôn A Dơi Cô Hồ Văn Planh cho biết, năm 2009 toàn thôn chỉ có 25ha cao su, nhưng đến nay con số này đã tăng lên 85ha. Người dân rất phấn khởi vì đã tìm thấy loại cây trồng mang lại nguồn thu dài hạn và ổn định.

Đột phá trong sản xuất nông nghiệp

Xã A Dơi có tổng diện tích tự nhiên 11.299,43ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 95,26%. Hiện nay, bên cạnh các cây trồng truyền thống như sắn (1.555ha) và cà phê (164ha), cây cao su đang khẳng định vị thế chủ lực. Tính đến thời điểm hiện tại, tổng diện tích cao su tiểu điền trên địa bàn xã đạt 603ha. Trong đó, diện tích đang khai thác mủ là 453ha và 150ha đang trong giai đoạn giai đoạn chờ khai thác.

Việc phát triển cây cao su đã tạo nên sự đột phá, thay thế các loại cây trồng truyền thống năng suất thấp như lúa rẫy, ngô. Loại cây này không chỉ giúp ổn định kinh tế hộ gia đình mà còn mang lại thu nhập cao gấp 3-4 lần so với trước đây. Quan trọng hơn, cây cao su đã làm thay đổi tư duy sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số từ canh tác tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa tập trung.

Với mật độ phổ biến từ 450-550 cây/ha, sản lượng mủ khô trung bình mỗi năm đạt từ 1-1,06 tấn/ha; những vườn chăm sóc tốt có thể đạt trên 1,6 tấn/ha. Hiện toàn xã có 275 hộ tham gia trồng cao su, trong đó có 102 hộ là đồng bào dân tộc thiểu số.

Đồng hành cùng người dân vượt khó

Để hỗ trợ người dân, chính quyền xã A Dơi đã triển khai nhiều chính sách cụ thể. Về giống và kỹ thuật, xã phối hợp với các chương trình, dự án hỗ trợ bà con tiếp cận nguồn giống chất lượng cao, chịu được gió bão và tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, khai thác mủ đúng quy trình để bảo đảm tuổi thọ cây.

Phương châm “cầm tay chỉ việc” được áp dụng triệt để, giúp người dân vùng sâu vùng xa nắm vững kiến thức khoa học kỹ thuật.

Cán bộ nông nghiệp xã A Dơi trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật cạo mủ cho người trồng cao su ở địa phương - Ảnh: K.S

Chủ tịch UBND xã A Dơi Trần Trọng Kim cho biết: “Xã xác định cao su là một trong ba cây trồng chủ lực. Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xã chủ trương duy trì và phát triển bền vững diện tích cây cao su hiện có. Để giải quyết “bài toán” đầu ra, xã đóng vai trò cầu nối thực hiện mô hình liên kết “4 nhà” (nhà nước-nhà khoa học-nhà doanh nghiệp-nhà nông). Xã điều phối, kết nối người dân với các công ty cao su và cơ sở thu mua trên địa bàn để bao tiêu sản phẩm, hạn chế rủi ro khi thị trường biến động. Đồng thời, các chính sách tín dụng, vốn vay ưu đãi cũng được triển khai để nông dân có nguồn lực đầu tư sản xuất”.

Định hướng trong thời gian tới, xã A Dơi sẽ thành lập các tổ thu mua liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng giao thông nội đồng để thuận tiện cho việc vận chuyển mủ cao su. Những nỗ lực này nhằm mục tiêu nâng cao giá trị gia tăng, giúp đồng bào dân tộc thiểu số ở địa phương thoát nghèo bền vững và vươn lên khá giả.

Kô Kăn Sương