QTO - Mùa xuân đầu tiên sau ngày hợp nhất mở ra cho Quảng Trị một khí thế mới với không gian phát triển rộng lớn và tầm nhìn xa hơn. Từ nền tảng lợi thế của 3 trục giao thông kết nối các chuỗi kinh tế chiến lược hình thành từ tuyến Quốc lộ (QL) 12A, QL 9 và 15D đang trở thành động lực mới, hứa hẹn đưa thương mại, logistics, công nghiệp và kinh tế cửa khẩu của tỉnh bước vào chu kỳ tăng trưởng bền vững.

Những “xương sống” mở lối cho phát triển

Sau hợp nhất, tỉnh Quảng Trị có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển theo mô hình kinh tế quy mô lớn. Trong đó, nổi bật là lợi thế về giao thông vì địa phương nằm trên trục Bắc-Nam, đồng thời là cửa ngõ quan trọng của Hành lang kinh tế Đông-Tây (EWEC) với các trục giao thông chiến lược: QL 1, cao tốc Bắc-Nam, đường Hồ Chí Minh, QL 9, 12A và 15D kết nối đến Cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, Hòn La; Cảng hàng không Đồng Hới và Quảng Trị; hệ thống đường ven biển, đường sắt Bắc-Nam và các cửa khẩu quốc tế: Cha Lo, Lao Bảo, La Lay…

Tất cả tạo nên mạng lưới kết nối liên vùng và quốc tế, thu hút đầu tư, giao thương, giao lưu văn hóa và khách du lịch trong nước, quốc tế. Trong tổng thể ấy, 3 trục giao thông chiến lược là QL 12A kết nối từ cảng Hòn La đến Cửa khẩu quốc tế Cha Lo; QL 9 kết nối từ cảng Cửa Việt đến Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và trục QL 15D nối từ Cảng biển nước sâu Mỹ Thủy đến Cửa khẩu quốc tế La Lay đóng vai trò như “khung xương sống” định hình cho tiềm năng phát triển kinh tế logistics của tỉnh.

Xã Lao Bảo có nhiều đổi thay nhờ trục giao thông huyết mạch Quốc lộ 9 đi qua - Ảnh: L.T

Với trục giao thông QL 12A kết nối từ cảng Hòn La đến Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, mở ra dư địa mới cho phát triển công nghiệp và logistics ở phía Bắc Quảng Trị. Tuyến đường này cùng Cảng biển nước sâu Hòn La tạo thành tam giác vận tải biển, đường bộ và cửa khẩu hoàn chỉnh, rất thuận lợi cho trung chuyển hàng hóa với các nước Lào, Thái Lan. Đây cũng là tuyến liên kết quan trọng với Khu kinh tế Hòn La và các khu công nghiệp mới đang được nghiên cứu mở rộng trên địa bàn tỉnh.

Cảng Cửa Việt được kết nối đến Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo thông qua trục chiến lược QL 9 từ lâu đã trở thành con đường “huyết mạch” của Hành lang EWEC. QL 9 giữ vai trò then chốt trong giao thương quốc tế, đặc biệt với thị trường Lào và Thái Lan, đồng thời mở ra cơ hội hình thành các trung tâm logistics quy mô vùng, khu công nghiệp, dịch vụ thương mại dọc tuyến từ phường Nam Đông Hà đến xã Lao Bảo. Bằng các nguồn lực, QL 9 đang được sửa chữa trên phần lớn chiều dài 82,66km với 5 công trình do Khu Quản lý đường bộ II làm chủ đầu tư với kinh phí 217,043 tỉ đồng từ nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Một trục giao thông đang được đầu tư nâng cấp và giữ vai trò quan trọng kết nối từ Cảng nước sâu Mỹ Thủy đang được xây dựng đến Cửa khẩu quốc tế La Lay đó là QL 15D. Trục giao thông này được ví như “trục phát triển đang lên” của phía Nam tỉnh. Với cảng nước sâu Mỹ Thủy đang được đầu tư, đẩy nhanh tiến độ, trục hành lang QL 15D hứa hẹn trở thành con đường đưa hàng hóa từ Lào, Đông Bắc Thái Lan ra quốc tế. Khi hoàn thiện, hành lang này sẽ hình thành chuỗi phát triển công nghiệp, logistics và dịch vụ tại khu vực phía Nam Quảng Trị, tạo bước đột phá quan trọng cho kinh tế cửa khẩu La Lay.

Tạo nền tảng để Quảng Trị bứt phá

Với lợi thế từ các trục giao thông trên Hành lang EWEC, Quảng Trị đang tập trung nguồn lực đầu tư phát triển, hoàn thiện hệ thống hạ tầng, nhằm khai thác hiệu quả tối đa 3 trục giao thông kết nối các hành lang kinh tế chiến lược để làm nền tảng quan trọng đưa địa phương sớm trở thành cực tăng trưởng mới về dịch vụ logistics, tạo sức bật cho thương mại, công nghiệp và du lịch khu vực miền Trung.

Để hiện thực hóa, trong giai đoạn 2025-2030, Quảng Trị sẽ ưu tiên nguồn lực phát triển và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông theo hướng đồng bộ, hiện đại. Trong đó, chú trọng thực hiện tốt công tác phối hợp triển khai các dự án trọng điểm quốc gia như: Đường sắt tốc độ cao; mở rộng cao tốc Cam Lộ-La Sơn…

Đặc biệt, ưu tiên xây dựng, nâng cấp các tuyến giao thông kết nối liên vùng với công trình đầu mối hạ tầng trọng yếu là: Trục QL 15D từ cảng nước sâu Mỹ Thủy đi Cửa khẩu quốc tế La Lay; QL 12A kết nối cảng Hòn La với Cửa khẩu quốc tế Cha Lo và trục QL 9 nối cảng Cửa Việt với Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo... Đồng thời, tiếp tục lồng ghép, đa dạng các nguồn lực, đẩy mạnh hợp tác công tư, nâng cao hiệu quả đầu tư, quản lý, vận hành và bảo trì hạ tầng.

Quốc lộ 12A đóng vai trò quan trọng kết nối giao thương từ Cửa khẩu quốc tế Cha Lo về cảng Hòn La - Ảnh: L.T

Bằng nguồn lực của tỉnh và nguồn ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, không ít công trình hạ tầng giao thông trọng điểm đã được khởi động. Trong đó, Dự án QL 15D có điểm đầu là Km0+00 tại cảng Mỹ Thủy và điểm cuối Km20+500 giao với đường dẫn vào cao tốc Cam Lộ-La Sơn đang được triển khai với tổng mức đầu tư là 1.940 tỉ đồng.

Ngoài ra, mới đây, 12 vị trí mất an toàn giao thông trên tuyến QL 15D từ Km0+760 đến Km11+060 cũng đã được sửa chữa bằng việc mở rộng các đường cong, thảm, tăng cường mặt đường bằng bê tông nhựa, bổ sung tường chắn, gia cố mái taluy, cải thiện tầm nhìn và bổ sung hệ thống an toàn giao thông…

Việc nâng cấp 3 trục giao thông kết nối liên vùng sẽ là tiền đề quan trọng để Quảng Trị xây dựng các mối quan hệ liên kết vùng hiệu quả với các tỉnh Bắc Trung bộ, Lào, Thái Lan và Myanmar trên Hành lang EWEC nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Bên cạnh đó, Quảng Trị đang từng bước hoàn thiện quy hoạch và đầu tư hạ tầng giao thông chiến lược khác như đường ven biển, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp, logistics; hạ tầng số phục vụ quản lý vận tải, thương mại, thủ tục cửa khẩu… nhằm hình thành các chuỗi không gian chức năng gắn với các trục phát triển dựa trên lợi thế 3 tuyến giao thông huyết mạch.

Những ngày đầu năm mới, dòng xe trên QL 12A, 9 và 15D vẫn nhộn nhịp. Hình ảnh này mang đến dự cảm về một tương lai sinh động hơn khi những công trình trọng điểm ở vùng biển Hòn La, Mỹ Thủy được hoàn thành. Khi đó, từng dòng hàng xuất nhập khẩu thông qua các cửa khẩu quốc tế: Cha Lo, Lao Bảo và La Lay càng sôi động hơn với một nhịp sống kinh tế mới. Từ 3 trục giao thông này sẽ mở lối thông qua “tam giác phát triển” đưa Quảng Trị trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa và dịch vụ quan trọng của khu vực miền Trung và là cửa ngõ kết nối ra thế giới.

Lê Trường