QTO - Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng trên mảnh đất Quảng Trị, bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh vẫn gây ra những đau thương mất mát. Để đảm bảo an toàn cho cuộc sống của người dân, bên cạnh nỗ lực tìm kiếm, rà phá bom mìn, vật nổ, Trung tâm Phục hồi chức năng, hỗ trợ người khuyết tật RENEW (Trung tâm RENEW) đã ra mắt ứng dụng RENEW AR-Bước chân an toàn. Đây được xem là “chìa khóa” công nghệ, gỡ khó cho công tác giáo dục phòng tránh bom mìn trên địa bàn tỉnh.

“Soi tử thần” bằng điện thoại

Trong buổi ngoại khóa ở Trung tâm Trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn (thuộc Trung tâm RENEW), nhóm học sinh đến từ xã Cửa Tùng vây quanh một chiếc điện thoại. Không dán mắt vào trò chơi điện tử, các em đang tìm hiểu một quả bom bi hiển thị sắc nét trên màn hình.

“Nó thật như những quả bom được trưng bày ở đây. Sau khi trở về, em sẽ dùng ứng dụng này để giúp các bạn biết bom bi trông ra sao, đáng sợ như thế nào”, em Lê Ngân Thương, học sinh Trường THCS Hiền Thành chia sẻ.

Cũng như nhiều người dân Quảng Trị, lâu nay, bom mìn, vật nổ là nỗi ám ảnh đối với học sinh xã Cửa Tùng. Các em đều biết, đây là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn thương tâm. Dẫu vậy, vì nhiều lý do, không phải em nào cũng có thể nhận diện được các loại bom mìn, vật nổ. Ở độ tuổi tò mò, hiếu động, những vật thể lạ, tưởng chừng vô hại thường thu hút, khiến các em nhỏ phải trả giá bằng cả cuộc đời.

Các em học sinh được giới thiệu về ứng dụng RENEW AR-Bước chân an toàn - Ảnh: Q.H

Chia sẻ câu chuyện ấy, chị Nguyễn Đức Tú Anh, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Cửa Tùng khẳng định, đây chính là lý do thôi thúc Đoàn xã tổ chức nhiều chuyến tham quan, đưa học sinh đến Trung tâm Trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn. Từ đầu năm 2026 đến nay, từ sự hỗ trợ của RENEW, Đoàn Thanh niên xã đã tổ chức 17 tour trải nghiệm cho các em.

“Sau khi trở về, nhiều em đã trở thành những tuyên truyền viên về phòng tránh tai nạn bom mìn. Với ứng dụng RENEW AR-Bước chân an toàn vừa công bố, các tuyên truyền viên nhí của chúng tôi lại có thêm một trợ thủ công nghệ”, chị Tú Anh cho hay.

Đưa công nghệ vào truyền thông

Theo anh Nguyễn Thanh Phú, Quản lý Trung tâm Trưng bày hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn, RENEW AR-Bước chân an toàn là kết quả phối hợp giữa Trung tâm RENEW và Behalf Studio, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Ireland. Ứng dụng này sử dụng công nghệ thực tế tăng cường để đưa các mô hình bom mìn 3D vào không gian thực. Nhờ thế, người dùng có thể nhận diện bom mìn chỉ với một chiếc điện thoại hoặc máy tính bảng.

RENEW AR-Bước chân an toàn tập trung vào 3 loại bom chùm phổ biến, gây ra nỗi đau cho khoảng 21% nạn nhân bom mìn ở tỉnh Quảng Trị (cũ) nhưng lại thường bị nhầm là vô hại. Nhiều người dân đã tình cờ phát hiện loại bom này mà không nhận ra nguy hiểm.

“RENEW AR-Bước chân an toàn hiển thị mô hình 3 chiều chân thực của các loại bom chùm ngay trong không gian thực của người dùng. Vật thể phản hồi theo chuyển động, giữ nguyên vị trí và có thể được quan sát từ mọi góc độ”, anh Phú cho biết.

Anh Phú thông tin thêm, việc phát triển kỹ thuật ứng dụng RENEW AR-Bước chân an toàn do Behalf Studio thực hiện. Đội ngũ của Behalf đã làm việc chặt chẽ với cán bộ của Trung tâm RENEW để bảo đảm độ chính xác trong từng mô hình 3D với kích thước, kết cấu bề mặt đúng và mức độ hao mòn phù hợp với những vật nổ nằm trong lòng đất đã hàng thập kỷ.

Sáng tạo để gỡ khó

Từ năm 1975 đến nay, tỉnh Quảng Trị (cũ) ghi nhận hơn 8.600 nạn nhân bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh, trong đó khoảng 1/3 là trẻ em. Sau 3 năm im ắng, từ năm 2022-2024, các vụ tai nạn bom mìn lại xảy ra, gây thương vong cho 5 người dân. Điều đó cho thấy “cuộc chiến” với bom mìn, vật nổ vẫn chưa dừng lại.

Tính đến tháng 3/2026, các đội rà phá của NPA/RENEW, MAG và PTVN đã xử lý được 46,8% tổng diện tích đất được xác nhận ô nhiễm bom chùm tại khu vực phía Nam tỉnh Quảng Trị. Con số ấy là kết quả của sự nỗ lực lớn, lâu dài, nhưng nó cũng đồng nghĩa với việc còn hơn 1/2 diện tích đất ô nhiễm bom mìn vẫn đang chờ đợi để được “làm sạch”. Sau sáp nhập tỉnh, đơn vị hành chính mới rộng lớn hơn. Diện tích đất cần rà phá, xử lý bom mìn cũng gia tăng.

Trước thực tế ấy, cùng với nhiệm vụ rà phá, xử lý, công tác giáo dục phòng tránh bom mìn, vật liệu nổ cần được đẩy mạnh. Việc ứng dụng các công nghệ mới, đặc biệt là RENEW AR-Bước chân an toàn trở thành yêu cầu quan trọng. Với ứng dụng này, không chỉ các cán bộ, nhân viên trung tâm mà mỗi người dân đều có thể chung tay giáo dục phòng tránh bom mìn để ngăn ngừa hậu quả do chiến tranh để lại.

Quang Hiệp