QTO - Nhìn lại hành trình hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và xây dựng chính quyền số, sự thay đổi không chỉ nằm ở những thiết bị công nghệ hiện đại được trang bị. Điều cốt lõi và sâu xa hơn chính là sự thay đổi trong tư duy và quyết tâm đổi mới của hệ thống chính trị ở địa phương. Khi có định hướng đúng và công nghệ được áp dụng đúng chỗ, đó chính là nền tảng vững chắc để các địa phương tạo được sự chuyển biến thực chất trong quá trình chuyển đổi số ở cơ sở.

“Trao” kỹ năng số cho cán bộ thôn

Với những người hoạt động không chuyên trách ở thôn Thanh Long, xã Minh Hóa, việc sử dụng các thiết bị công nghệ như điện thoại thông minh, máy tính… để giải quyết công việc hằng ngày, giờ đây không còn là chuyện lạ. Sau khi được sáp nhập từ 2 tổ dân phố, Thanh Long là một trong những thôn có dân số đông nhất trên địa bàn xã.

Nhìn những cán bộ thôn đã lớn tuổi vẫn sử dụng khá thành thạo các thiết bị công nghệ, ít ai nghĩ rằng, thời gian trước, họ từng gặp rất nhiều khó khăn khi tiếp cận và sử dụng các phần mềm để xử lý công việc. Thế nhưng, giờ đây, họ hiểu rằng, thời đại mới đòi hỏi phải đổi mới phương pháp, cách thức làm việc, chứ không chỉ là những người “vác tù và hàng tổng”.

Sự thay đổi đó sẽ giúp họ giảm áp lực trước bối cảnh yêu cầu công việc ngày càng cao, địa bàn rộng, dân cư đông. Trưởng thôn Thanh Long, xã Minh Hóa Cao Thị Hoa Nguyệt là người biết rõ hơn cả những lợi thế của ứng dụng chuyển đổi số vào công việc. Chị chia sẻ: “Trước đây, xã yêu cầu làm báo cáo, thống kê về tình hình trên địa bàn, chúng tôi mất vài ngày mới hoàn thành, vì làm thủ công. Từ khi có các thiết bị, máy móc hỗ trợ, chúng tôi chỉ mất vài giờ hoặc một buổi”.

Một góc xã miền núi Minh Hóa - Ảnh: C.H

Sau khi sắp xếp thôn, tổ dân phố, xã Minh Hóa giảm từ 32 thôn, tổ dân phố xuống còn 14 thôn. Việc sáp nhập tạo ra không gian phát triển mới, tuy nhiên yêu cầu quản lý, điều hành cũng tăng lên, gây áp lực lớn hơn đối với đội ngũ cán bộ thôn. Để tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình điều hành, chỉ đạo, xã Minh Hóa đã trang bị các thiết bị công nghệ thông tin, gồm: Máy tính, máy in và các thiết bị hỗ trợ khác phục vụ công tác chuyển đổi số cho 14 thôn trên địa bàn, từng bước đưa hạ tầng số đến gần cơ sở.

Không dừng lại ở đó, địa phương đã mời các chuyên gia công nghệ thông tin về trực tiếp “cầm tay, chỉ việc”, tập huấn, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận của các thôn.

Chủ tịch UBND xã Minh Hóa Đinh Duy Hòa cho biết, địa phương xác định trang bị công nghệ đến đâu, cán bộ được tập huấn đến đó. Điều đáng mừng là hình ảnh những cán bộ vốn quen với giấy tờ, sổ sách, nay đã tự tin điều hành công việc trên các phần mềm, ứng dụng số. Phương thức làm việc chuyển dần từ thủ công sang môi trường số không chỉ diễn ra ở cấp xã mà còn lan tỏa đến tận thôn, góp phần thu hẹp khoảng cách về kỹ năng số ở cơ sở.

Cán bộ “dạy”… cán bộ

Câu chuyện đồng nghiệp dìu dắt, học tập, giúp đỡ, động viên nhau trong công việc không phải là chuyện lạ. Bởi đó không chỉ là thái độ sống mà còn là đạo đức, văn hóa công vụ. Và, không gì nhanh bằng việc học hỏi lẫn nhau.

Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhằm nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho cán bộ, công chức, bên cạnh việc tổ chức tập huấn, đào tạo thường xuyên, xã miền núi Tân Thành đã có sáng kiến rất thiết thực. Đó là mô hình cán bộ “dạy”… cán bộ. Người am hiểu, sử dụng thành thạo công nghệ và thuần thục kỹ năng giải quyết công việc trên các nền tảng số hướng dẫn, giúp đỡ những người chưa có kinh nghiệm và người mới tiếp nhận công việc.

Một khóa tập huấn nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho những người hoạt động không chuyên trách ở xã Minh Hóa - Ảnh: C.H

Chuyên viên Văn phòng UBND xã Tân Thành Đinh Thanh Tùng vốn là một cán bộ Đoàn của xã cũ. Trước đây, Tùng chưa đảm nhiệm công việc văn phòng. Tùng chia sẻ, thời gian đầu tiếp nhận nhiệm vụ, anh gặp không ít khó khăn và lúng túng do chưa có kinh nghiệm làm việc trên các nền tảng số. Áp lực càng tăng khi khối lượng công việc lớn, lại trải dài trên nhiều ngành và lĩnh vực khác nhau.

Tuy nhiên, nhờ mô hình cán bộ “dạy”... cán bộ theo hình thức cầm tay chỉ việc, Tùng đã nhận được sự đồng hành, hỗ trợ nhiệt tình từ đồng nghiệp. Đến nay, anh đã làm chủ được công việc và hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Thành Cao Thị Hằng cho biết, trong điều kiện chính quyền địa phương mới đi vào hoạt động, nhân sự thay đổi nhiều, trong khi khối lượng công việc lớn, yêu cầu giải quyết nhanh, địa phương chủ trương cán bộ, công chức phải vừa học vừa làm, “vướng đâu gỡ đó, khó đến đâu giải quyết đến đó”, một người biết chia sẻ, hướng dẫn để nhiều người cùng biết.

Điều đó trở thành quy định bắt buộc. Trong các cuộc họp, hội nghị, lãnh đạo xã dành một khoảng thời gian nhỏ để các cán bộ, công chức hướng dẫn, giúp đỡ nhau các kỹ năng giải quyết công việc trên các nền tảng số. Hoạt động này được duy trì thường xuyên, không chỉ riêng trong giờ hành chính. Bởi, phần lớn cán bộ của xã đi làm xa, phải ở lại sinh hoạt chung trong nhà nội trú tập thể.

Không chỉ dừng ở câu chuyện cán bộ “dạy”… cán bộ, xã Tân Thành cũng đang khẩn trương xây dựng Hệ thống quản lý công việc theo tiến độ nội bộ địa phương. Các phần mềm quản lý hiện nay vẫn “mạnh ai nấy chạy”, thiếu tính liên thông. Để chữa cháy, cán bộ đành phải sử dụng thêm các ứng dụng khác, như dùng zalo để trao đổi, excel để tổng hợp và drive để lưu trữ. Nhưng đó chỉ là giải pháp tình thế. Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc thiếu công nghệ, mà là các hệ thống đang hoạt động riêng rẽ, xé lẻ dòng chảy công việc. Thiếu một nền tảng thống nhất, lãnh đạo rất khó theo dõi tiến độ và đánh giá chính xác hiệu quả làm việc của từng bộ phận.

Bí thư Đảng ủy xã Tân Thành Cao Thanh Hải cho biết: “Hệ thống quản lý công việc theo tiến độ được xây dựng như một giải pháp điều hành thống nhất, phù hợp với quy mô tổ chức, nhân sự và đặc điểm công việc của cấp xã hiện nay. Hệ thống này không thay thế các phần mềm quản lý văn bản hoặc phần mềm chuyên ngành của từng đơn vị, mà bổ sung một lớp quản lý nhiệm vụ liên thông, kết nối quá trình từ khi ban hành văn bản chỉ đạo đến giao việc, phối hợp thực hiện, báo cáo và đánh giá kết quả. Sau khi hoàn thiện và thử nghiệm thành công, hệ thống này sẽ được đưa vào hoạt động”.

Dương Công Hợp