QTO - Ngày 1/7/2026, tại hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu bộ máy mới phải phục vụ người dân tốt hơn. Sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Trị đang đổi mới phương thức phục vụ, tháo gỡ những điểm nghẽn từ cơ sở và tạo thêm động lực cho phát triển. Những đổi thay ấy không chỉ thể hiện ở việc chính quyền gần dân, sát việc hơn, mà còn ở khả năng mở ra những cơ hội để người dân chủ động vươn lên, làm chủ cuộc sống.

>>> Bài 1: 'Đường' đến chính quyền ngắn lại

>>> Bài 2: Khoảng cách không còn giới hạn

>>> Bài 3: Sinh kế bền vững không còn là khát vọng 'xa xôi'

>>> Bài 4: Bản làng bừng sáng nơi biên viễn

Trao điểm tựa, mở cơ hội

Một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng là thời gian Quảng Trị lắng nghe, nắm bắt thực tiễn, điều chỉnh cách làm, tháo gỡ những vấn đề phát sinh và đưa chủ trương vào cuộc sống. Những chuyển động đó thể hiện từ giải quyết thủ tục, tháo gỡ vướng mắc cho người dân đến hỗ trợ sản xuất, chăm lo giáo dục và an sinh xã hội.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương phát biểu tại buổi khảo sát mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại xã Nam Trạch - Ảnh: N.M

Tại kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa IX (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026), những kết quả bước đầu và vấn đề đặt ra sau một năm vận hành mô hình mới được cụ thể hóa thành các quyết sách, giải pháp cho chặng đường tiếp theo. Trong số 38 nghị quyết được thông qua, nhiều nội dung gắn trực tiếp với đời sống người dân, từ cải cách hành chính, đất đai, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đến khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, việc làm và an sinh xã hội.

Những quyết sách được hình thành từ các vấn đề đặt ra trong cuộc sống, từ ý kiến của cử tri và Nhân dân. Ở cơ sở, nhiều cách làm thiết thực ra đời. Tiêu biểu là mô hình “Ngày thứ 7: Chính quyền tận tâm-Người dân thuận tiện” ở phường Bắc Gianh và “Chính quyền lưu động vì Nhân dân phục vụ” ở xã Tuyên Hóa. Từ đó, nhiều “điểm nghẽn” được tháo gỡ, hiệu quả phục vụ Nhân dân từng bước được nâng lên.

Từ những chuyển động ở cơ sở, điều kiện phát triển sinh kế của người dân cũng từng bước được mở rộng. Với những hộ làm du lịch cộng đồng, việc địa phương quan tâm phát triển điểm đến sẽ mở thêm cơ hội nâng cao chất lượng dịch vụ, thu hút du khách. Năm 2026, Kim Phú và Phong Nha - Kẻ Bàng lần lượt được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh, tạo thêm cơ sở để quản lý hoạt động du lịch, thu hút đầu tư hạ tầng và phát triển sản phẩm gắn với bảo tồn cảnh quan, từng bước nâng cao đời sống người dân trong khu vực.

Làng du lịch Tân Hóa thuộc Khu du lịch Kim Phú có thêm điều kiện phát triển du lịch cộng đồng - Ảnh: N.M

Kim Phú là điểm đến còn mới, còn Phong Nha - Kẻ Bàng có lợi thế từ thương hiệu du lịch đã được biết đến rộng rãi. Mỗi nơi có một hướng phát triển riêng, nhưng đều cần dịch vụ tốt hơn và sự tham gia chủ động của cộng đồng để cơ hội từ du lịch trở thành sinh kế bền vững.

Ở những bản làng xa hơn, điện lưới, sóng điện thoại và internet cũng đang mở thêm điều kiện học tập, sản xuất và kết nối. Trưởng bản Ploang Rìn Rìn Trần Văn Hải, xã Trường Sơn cho biết, từ khi có điện và mạng internet, việc học của con em thuận lợi hơn, bà con dễ tiếp cận kiến thức sản xuất và liên lạc với bên ngoài khi cần. “Bản làng nay thay đổi nhiều lắm, bà con phấn khởi và yên tâm nhiều”, ông Hải chia sẻ.

Gỡ “điểm nghẽn”, tạo đà phát triển

Đối với thầy cô giáo, học sinh và phụ huynh ở các xã Hướng Phùng, Đakrông, Dân Hóa và Thượng Trạch, khai giảng năm học 2026-2027 là dấu mốc đáng nhớ khi 4 trường nội trú tiểu học và THCS với tổng mức đầu tư hơn 1.060 tỉ đồng được khánh thành, đưa vào sử dụng. Những ngôi trường mới mở thêm cơ hội học tập, giúp học sinh vùng khó được học tập, sinh hoạt trong điều kiện tốt hơn.

Nhưng phía sau niềm vui ấy vẫn còn những việc phải tiếp tục giải quyết. Thầy giáo Hoàng Đức Hòa, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú tiểu học và THCS Thượng Trạch, vẫn trăn trở về chế độ, chính sách đối với cô nuôi; việc vận hành trường, chăm lo học sinh ở các điểm lẻ và duy trì sĩ số. Mỗi cuối tuần, thầy cô vẫn vượt đường xa vào bản đón học sinh; giáo viên các môn chuyên biệt dạy cả điểm chính và điểm lẻ; các cô nuôi nỗ lực để mỗi bữa cơm của học sinh thêm tươm tất…

Học sinh Trường Phổ thông nội trú tiểu học và THCS Thượng Trạch hân hoan đón chào năm học mới - Ảnh: N.M

Những trăn trở ấy không chỉ có ở giáo dục. Trong sản xuất, kinh doanh và đời sống, người dân vẫn đối mặt với những khó khăn mới. Giá nông sản biến động, du lịch còn phụ thuộc mùa vụ; một bộ phận người dân còn tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ... là những rào cản cần được tháo gỡ.

Trong cải cách hành chính, dù những cách làm mới đang giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công vẫn chịu áp lực về thời gian, tranh thủ ngoài giờ để đến với người cao tuổi, người khuyết tật, người ở vùng sâu, vùng xa.

Để bộ máy mới thực sự phục vụ người dân tốt hơn, Quảng Trị tiếp tục đẩy mạnh các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; tăng cường xúc tiến thương mại, đối thoại với người dân và doanh nghiệp; nâng cao năng lực cán bộ cơ sở; đầu tư phát triển sản xuất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Những giải pháp ấy tạo thêm điều kiện để người dân tiếp cận chính sách, mở rộng cơ hội sinh kế và nâng cao đời sống.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bắc Gianh tư vấn, hỗ trợ người dân - Ảnh: N.M

Từ những điểm tựa ấy, sự chủ động của người dân cũng được khơi dậy. Khi nông sản xuống giá, người dân tìm cách thích ứng bằng việc liên kết sản xuất, tham gia chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh thương mại điện tử để giảm chi phí, hạ giá thành. Ở các bản làng, những con đường, vườn rau sau khi được cán bộ hỗ trợ làm mới được người dân giữ gìn, chăm chút, từng bước tạo nên diện mạo khang trang hơn.

Điểm đến của sự hỗ trợ không phải là để người dân tiếp tục chờ đợi, mà là tạo thêm năng lực để họ chủ động quyết định hướng đi của mình. Khi những “điểm nghẽn” về hạ tầng, thủ tục, vốn, kỹ thuật hay thị trường từng bước được tháo gỡ, người dân có thêm điều kiện liên kết sản xuất, tìm đầu ra, nâng cao chất lượng sản phẩm và thích ứng với những biến động mới.

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điều đáng chú ý ở Quảng Trị không chỉ là thủ tục được giải quyết thuận lợi hơn, dịch vụ công đến gần hơn hay có thêm những chính sách hỗ trợ người dân. Quan trọng hơn, phương thức phục vụ đang từng bước thay đổi: Từ chờ người dân tìm đến sang chủ động tìm đến; từ giải quyết từng thủ tục sang tháo gỡ từng điểm nghẽn; từ hỗ trợ trước mắt sang tạo điều kiện để người dân tự chủ phát triển.

Nhưng gần dân không phải là đích đến, mà là cách để chính quyền nhận diện đúng vấn đề và hành động đúng hơn. Những yêu cầu mới từ sản xuất, giáo dục, chuyển đổi số, giảm nghèo và đời sống tiếp tục đặt ra đòi hỏi bộ máy phải lắng nghe, sát thực tế và linh hoạt hơn. Khi chính quyền tạo được điểm tựa và người dân phát huy được nội lực, những thay đổi từ cơ sở sẽ không chỉ dừng ở những kết quả trước mắt, mà có thể trở thành nền tảng cho một chặng đường phát triển bền vững hơn.

Nhóm Phóng viên Thời sự