Những nhà giáo quanh tôi

  • 10:23, 20/11/2026
  • icon facebook
  • icon youtube
  • icon titok

QTO - Nghề giáo là một nghề cao quý thiêng liêng. Vì thế, được làm con của nhà giáo, tôi rất đỗi tự hào. Những năm 1980 của thế kỷ 20, nhà giáo rất nghèo. Không ai có thể hình dung, một thầy giáo chỉn chu, sạch sẽ bước ra khỏi nhà với áo trắng, quần xanh, sáng chỉ ăn vội bát cơm vợ nấu, thêm mấy hạt muối rang cho đỡ nhạt, rồi đạp chiếc xe đạp cà rọc cà tang đến trường. Cũng thầy giáo ấy, vài phút sau đĩnh đạc đứng trên bục giảng, hứng khởi giảng về truyện Kiều của Nguyễn Du cho học sinh, về cuộc đời tài hoa xinh đẹp nhưng đầy thăng trầm của nàng Kiều…Rồi thầy sang sảng giảng về thơ mới, với những nhà thơ tên tuổi như Thế Lữ, Hoàng Cầm, Chế Lan Viên…, những chàng thi sĩ hào hoa, mang chút tư tưởng “tiểu tư sản” nhưng tràn đầy tình yêu quê hương đất nước.  Bao thế hệ học trò lớn lên mang theo con chữ thầy dạy, những kiến thức thầy truyền đạt, để rồi tự tin vươn tới chân trời rộng mở đầy khát vọng của tuổi trẻ.

Một góc sân trường, nơi lưu giữ ký ức của bao thế hệ học sinh
Một góc sân trường, nơi lưu giữ ký ức của bao thế hệ học sinh - Ảnh: N.T

Những năm 1980, mọi người thường nói đùa: “Nhà giáo+ Nhà báo+ Nhà văn = Nhà nghèo”. Nhà văn và nhà báo thì tôi không biết có nghèo không, vì lúc ấy tôi còn quá nhỏ để hiểu về thế giới quan xung quanh, chứ nhà giáo đúng là nghèo thật. Lúc tôi học lớp 6, lớp tôi có gia đình một bạn làm nghề sửa xe đạp, gặp tôi bạn kể: “Bố bạn ngày nào cũng đến nhà tớ để sửa xe đạp”. Xe cũ, tróc sơn lại còn thường xuyên bị trật xích, xẹp lốp, ấy vậy mà ba tôi đã đi chiếc xe ấy gần cả chục năm trời. Mãi sau này, khi kinh tế gia đình khá giả hơn, cả nhà chắt chiu, dành dụm mua cho ba chiếc xe máy Honda Cub 78. Chiếc xe đạp cũ kỹ ấy đã hoàn thành sứ mệnh cao cả của nó, đưa ba tôi đến trường mỗi ngày để truyền đạt kiến thức cho học trò thân yêu của ông.

Không chỉ có ba tôi là nhà giáo sống trong cảnh “nghèo mà thanh cao”, cạnh nhà tôi thời ấy có một nhà giáo làng đáng kính vô cùng. Ông dạy lớp 1 nhiều năm liền. Sau này, ông được bầu làm hiệu trưởng và nhận  danh hiệu Nhà giáo ưu tú trước khi về hưu. Trong trí nhớ của tôi, ngày đó cứ đặt chân đến trường là ông đi một vòng kiểm tra các lớp học, thấy rác là ông nhặt, thấy lá rơi là ông quét dọn, không nề hà bất cứ điều gì. Học sinh nghịch ngợm, ông gọi lại nhẹ nhàng khuyên bảo ân cần. Ông vô cùng thân thiện với lũ trẻ chúng tôi. Gia đình ông ở trong ngôi nhà nhỏ nhưng sạch sẽ, có tủ để sách, không gian tràn ngập màu sắc hoa lá. Không biết có phải ảnh hưởng từ nếp nhà hay không mà sau này 4 người con của ông đều theo nghề giáo viên và dạy học tại quê nhà.

  Tặng hoa cho thầy cô giáo nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20 tháng 11.
Tặng hoa cho thầy cô giáo nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 - Ảnh: N.T

Trở lại câu chuyện của nhà tôi, ba tôi về hưu, em trai tôi nối tiếp truyền thống gia đình làm nghề dạy học. Có điều, nghề giáo bây giờ khác xưa nhiều lắm. Trong một lần đàm đạo về chuyện nhà giáo thời nay, em tôi nói nghề giáo bây giờ nhiều áp lực bởi sự kỳ vọng của xã hội, thách thức từ công nghệ AI, nhận thức một bộ phận nhà giáo còn hạn chế…Nghe một nhà giáo trẻ phàn nàn, nhà giáo già là ba tôi chậm rãi nói: “Nghề giáo là nghề cao quý, nghề dạy chữ, dạy người. Vì thế, không có gì thay thế được truyền thống “Tôn sự trọng đạo”, “ Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy” của dân tộc Việt Nam ta. Nếu con đã chọn nhà giáo, nghĩa là con phải có trách nhiệm với nghề. Nếu muốn giàu có hay làm doanh nhân, muốn thành đạt thì hãy làm chính khách, còn nghề giáo lấy đạo đức, chữ nghĩa làm trọng”.

Có lẽ do tôi sinh ra trong gia đình nhà giáo, chứng kiến sự gieo chữ đầy trách nhiệm của ba tôi, ông giáo già làng tôi khi cuộc sống khó khăn, đồng lương nhà giáo không đủ sống, vậy mà, họ thành công, thành danh với nghề dạy học của mình nên tôi rất trân trọng và biết ơn nghề giáo.

Sau này, làm nghề phóng viên, tôi từng gặp gỡ và viết rất nhiều bài về các tấm gương nhà giáo xung quanh mình. Từ người Macoong đầu tiên  làm thầy giáo đến những giáo viên phố thị sẵn sàng lên miền biên viễn, nơi chưa có điện, đường, trường trạm để dạy chữ cho trẻ em vùng cao…

Tôi thường tự hỏi, thành quả lớn nhất của người giáo viên là gì? Là sự trưởng thành, tiến bộ của học trò mỗi ngày hay là đã “tròn vai” làm người lái đò vượt qua bao khó khăn, mưa nắng để đưa từng thế hệ học trò cập bến tương lai? Có lẽ, món quà có giá trị nhất của các thầy cô nhận được là khi các em yêu thương gọi cô giáo như mẹ và những thầy giáo được học trò trân trọng như cha.

Một mùa Hiến chương Nhà giáo lại về. Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 là dịp để toàn xã hội hướng về thầy cô, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với “sự nghiệp trồng người” cao quý. Với mỗi người Việt Nam chúng ta, dù ai đi đâu, làm gì, vào mỗi dịp Hiến chương Nhà giáo lòng cũng lắng lại, thao thiết nhớ về những người thầy, người cô đã dạy dỗ chúng ta thời thơ bé…

                                                                     Ngọc Trang

tin liên quan

 Từ mạch nguồn lịch sử đến khát vọng vươn mình
 Từ mạch nguồn lịch sử đến khát vọng vươn mình
QTO - Thuở nhỏ, tôi thường nghe người lớn ngâm câu hò cũ: "Tham công lên cắt trên Cùa/Một ngày ba bữa cũng thua ở làng". Xứ Cùa thuộc xã Cam Chính và xã Cam Nghĩa trước đây, nay là xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị. Ngày ấy, đường lên vùng đất này chỉ là lối mòn đất đỏ quanh co, vắt vẻo qua đèo Cùa hiểm trở, đi lại cách trở vô cùng. Nay, con đèo dài chừng 8 cây số đã được trải nhựa phẳng lỳ, tạo thuận lợi cho việc đi lại, giao thương và mở ra diện mạo mới cho cả vùng bán sơn địa giàu truyền thống.
Mưu sinh theo con nước Hạc Hải
Mưu sinh theo con nước Hạc Hải
QTO - Bao đời nay, người dân ven phá Hạc Hải vẫn bám theo nhịp lên xuống của con nước để đánh bắt cá tôm. Qua thời gian, nguồn lợi thủy sản không còn dồi dào, phương thức đánh bắt cũng thay đổi, nhưng trên mặt phá hôm nay, nhịp mưu sinh vẫn diễn ra mỗi ngày, nối dài ký ức về một thời cá tôm trù phú.
Đồng hành cùng thanh niên
Đồng hành cùng thanh niên
QTO - Bằng những giải pháp thiết thực từ định hướng nghề nghiệp, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi đến thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, Đoàn xã Lệ Ninh đang trở thành “điểm tựa” vững chắc cho đoàn viên, thanh niên (ĐVTN) trên hành trình lập thân, lập nghiệp, góp phần xây dựng nông thôn mới tại địa phương.