QTO - Xã Ninh Châu sau sáp nhập có tổng diện tích tự nhiên hơn 86km2, trong đó diện tích rừng và đất lâm nghiệp là 3.307ha. Toàn bộ diện tích rừng chủ yếu trên cát, nguy cơ cháy rất cao vào mùa khô. Thực tế thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ cháy rừng, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh, cảnh quan, môi trường. Để đối phó với “giặc lửa”, Tổ thường trực ứng phó phòng cháy, chữa cháy (PCCC) rừng cấp xã ra đời.

Thường xuyên đối mặt với “hỏa tặc”

Trong hơn 3.307ha rừng và đất lâm nghiệp ở xã Ninh Châu có gần 768ha rừng trồng đã thành rừng và khoảng 2.539ha rừng trồng chưa thành rừng. Các loại cây chủ yếu gồm keo, tràm, phi lao, bạch đàn... Diện tích rừng, đất rừng phân bổ tại các xã Gia Ninh, Hải Ninh cũ. Một đặc điểm làm rừng Ninh Châu thường xuyên đối mặt với “hỏa tặc” vào mùa khô hạn là thảm thực bì dày, cây rười-một loại thực vật dễ bắt lửa phát triển mạnh trên cát.

Năm 2025, tại diện tích rừng xã Ninh Châu xảy ra 10 điểm phát lửa. Khi phát hiện các điểm phát lửa, UBND xã đã huy động lực lượng Công an, Quân sự, người dân kịp thời khống chế, dập tắt, không để đám cháy lan rộng, không gây thiệt hại lớn về rừng.

Các vụ cháy rừng xảy ra tại địa bàn xã Ninh Châu - Ảnh: T.L

Năm 2026, địa bàn xã Ninh Châu xảy ra 5 vụ cháy rừng tại các thôn Phú Lộc, Trường An, trong đó có 2 vụ cháy rừng trên diện rộng. Từ ngày 24-25/5, xảy ra vụ cháy rừng tại các khoảnh 2, 3, 4 thuộc tiểu khu 362, thiệt hại hơn 96ha rừng. Tiếp đó, ngày 7/6, xảy ra vụ cháy rừng ở các khoảnh 3, 4, 5, 6 thuộc tiểu khu 362 phía Bắc thôn Tân Định và khu vực quảng trường biển xã Ninh Châu, diện tích bị ảnh hưởng bởi đám cháy gần 179ha.

Ông Trần Văn Lai, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Châu cho biết: Nguy cơ cháy rừng trên địa bàn gia tăng vì phần lớn diện tích rừng do xã quản lý nằm trong các khu vực triển khai nhiều dự án, quy mô xây dựng lớn, lưu lượng người, phương tiện đông. Chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng dễ phát sinh điểm cháy. Bên cạnh đó, diện tích rừng tiếp giáp với các khu dân cư xã Gia Ninh, Hải Ninh cũ có nhiều khu lăng mộ nằm rải rác, chưa được quy tập vào nghĩa trang tập trung, việc thắp hương, đốt vàng mã cũng trở thành nguy cơ dẫn đến cháy rừng.

“Qua thực tế các vụ cháy rừng và quá trình tham gia chữa cháy cho thấy công tác PCCC rừng của xã vẫn gặp nhiều khó khăn, bất cập. Lực lượng tham gia chữa cháy tại chỗ chủ yếu được trang bị phương tiện thô sơ, thủ công như cuốc, xẻng, dao, rựa, dụng cụ chữa cháy đơn giản..., không có phương tiện cơ giới phục vụ chữa cháy rừng. Các vụ cháy lớn xảy ra tại thời điểm nắng nóng cực đoan, gió Tây Nam thổi mạnh, khu vực phát cháy có thảm thực bì và cây rười dày, cách xa nguồn nước, làm tăng nguy cơ cháy lan trên diện rộng”, ông Trần Văn Lai chia sẻ thêm.

Các lực lượng chức năng phối hợp triển khai chữa cháy tại một vụ cháy rừng trên địa bàn tỉnh - Ảnh: B.T

Phản ứng nhanh, canh “giặc lửa”

Sau sáp nhập, trên cơ sở phân cấp, phân quyền, UBND xã Ninh Châu nhanh chóng tập trung triển khai đồng bộ nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, PCCC rừng, trong đó đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, phổ biến, giáo dục pháp luật cho Nhân dân về công tác PCCC rừng.

Chủ tịch UBND xã Ninh Châu Lê Ngọc Huân cho biết: Xác định địa bàn xã có nguy cơ cháy rừng rất cao vào mùa khô nên ngay từ đầu năm, UBND xã đã chủ động triển khai nhiều giải pháp PCCC rừng theo phương châm “4 tại chỗ”. Địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo PCCC rừng cùng 12 tổ PCCC rừng tại các thôn có rừng; xây dựng và ban hành phương án PCCC rừng; rà soát các hộ dân, khu dân cư tiếp giáp với rừng nhằm di dời, sơ tán người, tài sản của Nhân dân kịp thời khi xảy ra cháy rừng.

Đặc biệt, xã Ninh Châu đã quyết định thành lập Tổ thường trực ứng phó PCCC rừng, bảo đảm công tác ứng trực PCCC rừng thường xuyên, mọi lúc, mọi nơi. Tổ thường trực ứng phó PCCC rừng bao gồm các lực lượng: Công an, Quân sự, các phòng, ban chuyên môn cấp xã; huy động thêm quân số từ Hạt Kiểm lâm Quảng Ninh, Ban quản lý rừng phòng hộ Đồng Hới và ven biển Quảng Trị... do Phó Chủ tịch UBND xã làm Tổ trưởng.

Các lực lượng tham gia chữa cháy rừng - Ảnh: T.L

Sau khi thành lập, Tổ thường trực ứng phó PCCC rừng xã Ninh Châu nhanh chóng triển khai nhiệm vụ trong công tác PCCC rừng. Theo đó, các thành viên trong tổ thực hiện nghiêm chế độ trực, tuần tra, kiểm tra PCCC rừng tại các khu vực trọng điểm 24/24 giờ; cắt cử người theo dõi, tiếp nhận thông tin cảnh báo, phản ánh từ cơ sở liên quan đến cháy rừng.

Khi xảy ra cháy rừng, Tổ thường trực nhanh chóng tham mưu cho Ban Chỉ đạo PCCC rừng xã huy động lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần, tổ chức chữa cháy theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các lực lượng tham gia chữa cháy.

Sau khi đám cháy được khống chế, Tổ thường trực ứng phó PCCC rừng tham gia trực canh, bảo vệ hiện trường, phối hợp cùng các đơn vị chức năng tìm hiểu, xác minh nguyên nhân gây cháy; thống kê thiệt hại và đề xuất những giải pháp khắc phục hậu quả, ổn định đời sống cho Nhân dân...

Theo ông Trần Văn Lai, Phó Chủ tịch UBND xã, Tổ trưởng Tổ thường trực ứng phó PCCC rừng xã Ninh Châu, thực tế qua quá trình triển khai công tác PCCC rừng trên địa bàn mùa khô năm 2026 đã chứng minh được tính hiệu quả của Tổ thường trực. Trước hết là công tác dự báo, địa phương xác định, khoanh vùng những địa bàn trọng điểm, khu vực rừng có nguy cơ xảy ra cháy cao để sớm có phương án phòng ngừa, cảnh báo.

Khi phát sinh điểm cháy, Tổ thường trực là lực lượng tiên phong cùng lực lượng tại chỗ triển khai các biện pháp chữa cháy, hạn chế cháy lan trên diện rộng trong khi chờ lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp đến. Sau khi đám cháy được dập tắt, các thành viên trong tổ còn phải bám hiện trường, bảo đảm đám cháy được dập tắt hoàn toàn.

“Qua các vụ cháy lớn, kéo dài, chúng tôi nhận thấy nguyên nhân là do thảm thực bì và cây rười mọc dày, cứ tưởng đã hết cháy nhưng chỉ cần một chút lửa âm ỉ cháy ngầm, gặp điều kiện thuận lợi sẽ bùng phát trở lại. Khi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp rút đi, chúng tôi vẫn phải ở lại, cố gắng “truy tìm” và dập tắt các điểm lửa cháy ngầm này”, ông Trần Văn Lai chia sẻ thêm.

Thanh Long