QTO - Thực hiện phong trào thi đua “Vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau”, cấp ủy, chính quyền xã biên giới Thượng Trạch đã cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Từ những mái nhà kiên cố thay thế nhà tạm, nhà dột nát đến các mô hình tạo sinh kế, đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) nơi đây đang có thêm điểm tựa để ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Nghĩa tình từ thành phố mang tên Bác

Những ngày này, giữa đại ngàn Trường Sơn, tiếng máy thi công vẫn đều đều vang lên tại bản Arem. Những người thợ đang gấp rút hoàn thiện 42 căn nhà kiên cố bằng bê tông, tường gạch, mái lợp tôn. Cùng với nhà ở là hệ thống hạ tầng đồng bộ trên diện tích khoảng 5ha, tổng mức đầu tư khoảng 26,2 tỉ đồng.

Dự án điểm bản Arem do UBND TP. Hồ Chí Minh chủ trương đầu tư, Tập đoàn Vingroup tài trợ xây dựng, dành tặng đồng bào A Rem (dân tộc Chứt). Với người dân nơi đây, những căn nhà mới không chỉ là nơi che mưa, che nắng mà còn là sự tiếp nối của một câu chuyện nghĩa tình đã bắt đầu từ hơn hai thập niên trước.

42 căn nhà kiên cố bằng bê tông, tường gạch, mái lợp tôn do UBND TP. Hồ Chí Minh tặng đồng bào A Rem đang được khẩn trương hoàn thiện - Ảnh: P.P

Năm 2003, vượt qua đường 20 Quyết Thắng gập ghềnh, đoàn lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh lên thăm đồng bào A Rem ở bản KM 39, xã Tân Trạch (cũ). Khi ấy, hầu hết các gia đình phải sống trong những căn nhà tạm bợ, thiếu thốn đủ bề.

Từ chuyến đi ấy, hơn 3 tỉ đồng được các doanh nghiệp, tổ chức và người dân TP. Hồ Chí Minh chung tay hỗ trợ, xây dựng 47 căn nhà kiên cố cho đồng bào A Rem. Cùng với nhà ở là trường học, trạm xá, nước sạch, thuốc men và các thiết bị phục vụ đời sống.

Già làng Đinh Rầu, một người có uy tín của người A Rem, khi ấy đã nói: “Chỉ có người anh em, thân thiết nhau mới giúp nhau như thế!”.

6 năm sau, khi đoàn cán bộ TP. Hồ Chí Minh trở lại Tân Trạch, những người A Rem năm nào đã có nhiều đổi thay. Họ biết làm nương, trồng hoa màu, chăn nuôi, nhận khoán bảo vệ rừng cho Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng; trẻ em trong độ tuổi đều được đến trường.

Hơn 20 năm trôi qua, câu chuyện nghĩa tình ấy vẫn là minh chứng rằng, khi người nghèo được trao đúng điểm tựa, họ có thể bắt đầu một cuộc sống khác.

Nay Tân Trạch đã sáp nhập vào xã Thượng Trạch, tinh thần sẻ chia ấy tiếp tục được nối dài bằng phong trào thi đua “Vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau”. Bằng nhiều nguồn vốn hỗ trợ từ Trung ương, tỉnh và xã hội hóa, hàng trăm ngôi nhà mới thay thế nhà tạm, nhà dột nát đang tiếp tục được xã Thượng Trạch quan tâm dựng lên ở nhiều bản làng vùng biên.

Vừa được dọn vào ở trong ngôi nhà mới từ đầu năm 2026, anh Đinh Nhơn, người Ma Coong (dân tộc Bru-Vân Kiều) ở bản Cồn Roàng không giấu được niềm vui: “Nhiều năm qua chúng tôi sống trong những căn nhà tạm bợ, như bao thế hệ trước. Nay có nhà mới vừa vững chãi, vừa đẹp, không phải lo lắng mỗi khi trời mưa to, nắng lớn nữa. Gia đình cũng được hỗ trợ con giống để trồng rừng, chăn nuôi lợn, bò, cuộc sống ngày càng khấm khá”.

Từ “mái ấm” đến sinh kế bền vững

Một buổi sáng ở bản Cờ Đỏ, những mẹt lúa nương được trải kín trước sân các ngôi nhà sàn. Sau những trận mưa rừng, nắng lên, bà con tranh thủ phơi lúa. Chị Y Muôn vừa đảo những hạt lúa mới thu hoạch vừa cười: “Năm nay được mùa, thóc nhiều hơn, cái bụng cũng ấm hơn”.

Bản Cờ Đỏ hiện có 74 hộ dân, là địa bàn được xã Thượng Trạch lựa chọn để hoàn thành xây dựng nông thôn mới năm 2026. Trong các buổi sinh hoạt chi bộ, họp bản việc giúp bà con phát triển kinh tế luôn được đặt ra. Bí thư Chi bộ Đinh Liếp cho rằng, muốn giảm nghèo bền vững phải giúp người dân biết tận dụng lợi thế của đất, rừng và nguồn thức ăn sẵn có để tạo sinh kế.

“Phải phát triển kinh tế dưới tán rừng, tập trung chăn nuôi, hướng dẫn bà con làm ra các sản phẩm từ khâu nuôi trồng, sản xuất đến chế biến để gửi về xuôi tiêu thụ mới hết được cái nghèo”, ông Liếp chia sẻ.

Đó cũng là cách phong trào thi đua “Vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau” được cụ thể hóa ở Thượng Trạch: Không chỉ hỗ trợ trước mắt mà tạo điều kiện để người dân có “cần câu”, tự tạo ra thu nhập và từng bước làm chủ cuộc sống.

Những căn nhà mới xây cho đồng bào Ma Coong ở xã Thượng Trạch - Ảnh: P.P

Ở Thượng Trạch, chăn nuôi đang trở thành một hướng tạo sinh kế rõ nét. Toàn xã hiện có khoảng 1.650 con trâu, bò; nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư nuôi lợn, bò, tận dụng nguồn thức ăn sẵn có.

Gia đình ông Đinh Hùng ở bản Cà Roòng 1 từ chỗ chỉ nuôi vài con lợn phục vụ gia đình đã từng bước mở rộng đàn, mỗi năm thu khoảng 20-30 triệu đồng. Với gia đình ông Đinh Vộ, riêng chăn nuôi lợn mang lại nguồn thu từ 70 triệu đến cả trăm triệu đồng mỗi năm, chưa kể đàn bò.

Những khoản thu ấy chưa phải lớn, nhưng là những đồng tiền được làm ra từ chính đất đai, chuồng trại và công sức của ĐBDTTS. Quan trọng hơn, phía sau đó là sự thay đổi trong tâm thế: Từ chờ hỗ trợ sang chủ động làm ăn.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch Nguyễn Trường Chinh, nhiều hộ dân đã biết tận dụng lợi thế đất đai, nguồn thức ăn sẵn có, mạnh dạn đầu tư chăn nuôi. Khi có sản phẩm bán ra thị trường, thu nhập ổn định hơn, đời sống cũng từng bước được cải thiện.

Cùng với chăn nuôi, xã định hướng chuyển đổi diện tích sản xuất kém hiệu quả sang trồng sắn, keo, cây ăn quả và cây có giá trị kinh tế; nghiên cứu phát triển cây dược liệu dưới tán rừng. Các mô hình lúa nước đang được triển khai tại Chăm Pu, Đoòng, Khe Rung, Cờ Đỏ, bước đầu cho thu nhập cao hơn từ 3-7 lần so với trồng lúa rẫy.

Về lâu dài, Thượng Trạch hướng tới phát triển kinh tế rừng, giao đất, giao rừng đến từng hộ; đồng thời tạo điều kiện phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và kết nối doanh nghiệp. Trên địa bàn xã đã có một số sản phẩm như “Trải nghiệm thiên nhiên và tìm hiểu văn hóa cộng đồng người Ma Coong ở xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị”, du lịch sinh thái “Khám phá Bách xanh đá và hang Kling” của người Arem...

Chủ tịch UBND xã Thượng Trạch Hồ Ngọc Thanh cho biết, địa phương xác định giảm nghèo phải gắn với giải quyết nhu cầu thiết yếu, tạo điều kiện để các hộ có sinh kế, thu nhập và từng bước chủ động vươn lên. Vì vậy, cùng với xóa nhà tạm, xã chú trọng phát triển sản xuất, khai thác lợi thế đất đai, rừng và chăn nuôi để tạo nền tảng giảm nghèo bền vững.

Từ mái nhà kiên cố đến sinh kế bền vững, phong trào thi đua “Vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau” ở Thượng Trạch đang được cụ thể hóa bằng những việc làm gần gũi với đời sống người dân. Bởi giúp người nghèo không chỉ là trao một mái ấm hay một khoản hỗ trợ, mà quan trọng hơn là tạo điểm tựa để họ tự đứng lên, làm ăn và xây dựng cuộc sống mới bằng chính sức mình.

Phan Phương