QTO - Quảng Trị hiện có 774.000 người trong độ tuổi lao động. Năm 2025, tỉ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh đạt khoảng 73,6%, trong đó tỉ lệ có bằng cấp, chứng chỉ đạt khoảng 32,6%. Tuy nhiên, tỉ lệ người lao động có bằng cấp, chứng chỉ ở lại địa phương để tham gia vào thị trường lao động là rất thấp. Điều này khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình tuyển dụng nhân sự, điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Doanh nghiệp loay hoay tìm người

Tuyển dụng và sử dụng nguồn lao động địa phương luôn là "bài toán" khó đối với nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Thực tế hiện nay, những người trong độ tuổi lao động không mấy mặn mà với thị trường lao động tại chỗ. Đa phần người lao động sau khi tốt nghiệp THPT đều lựa chọn tìm đến các thành phố lớn, cơ hội việc làm cao để sinh sống và làm việc. Đây cũng chính là lý do khiến các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nhiều năm liền phải loay hoay với câu chuyện tìm người lao động.

Công ty TNHH S&D Quảng Bình thiếu hơn 800 lao động ngành may - Ảnh: Mai Linh

Tại Công ty TNHH S&D Quảng Bình, để đáp ứng yêu cầu khối lượng sản phẩm đặt ra, công ty cần đến hơn 1.800 lao động. Nhưng ròng rã 5 năm qua, qua nhiều lần tuyển dụng, doanh nghiệp này vẫn còn thiếu trên dưới 800 người. Đây là một rào cản rất lớn cho sự phát triển của công ty nhưng đồng thời cũng phản ánh rõ tiềm năng của thị trường việc làm tại địa phương.

Ông Âu Văn Dũng, Phó Giám đốc Công ty TNHH S&D Quảng Bình cho biết: “Trong giai đoạn 2 của quá trình xây dựng và phát triển công ty, để bảo đảm quá trình sản xuất, chúng tôi cần 1.800 công nhân lao động ngành may. Thế nhưng, sau nhiều năm tuyển dụng, công ty hiện có 1.000-1.100 lao động. Để khắc phục khó khăn về nhân lực, chúng tôi đang tuyển dụng ở các địa phương khác, những vùng xa công ty và bố trí xe đưa đón công nhân để bảo đảm nhân lực làm việc”.

Không chỉ thiếu về số lượng, hiện nay, không ít lao động tại địa phương vẫn chưa thể đáp ứng hết yêu cầu mà thực tiễn đặt ra. Đặc biệt, với những ngành nghề mới, đòi hỏi trình độ chuyên môn, tính chuyên nghiệp và kỹ năng cao, người lao động tại Quảng Trị vẫn khó lòng đáp ứng được. Chưa kể, những lao động được đào tạo bài bản có xu hướng tìm đến những thành phố lớn, ra nước ngoài làm việc ngày một tăng đã khiến cho thị trường lao động vốn đã khó nay lại càng khó hơn.

Ông Võ Thái Hiệp, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp tỉnh cho hay: “Đối với cộng đồng doanh nghiệp Quảng Trị, việc tìm lao động là hết sức khó khăn. Không chỉ có đội ngũ nhân lực chất lượng cao mà ngay cả lao động phổ thông cũng không đơn giản. Nhiều năm nay, các doanh nghiệp luôn ở trong tình trạng “khát lao động” khi liên tục không đạt chỉ tiêu tuyển dụng”.

Thực tế cho thấy, thị trường lao động tại Quảng Trị chưa hình thành rõ nét. Nhiều nhà đầu tư, doanh nghiệp đang gặp không ít khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn lao động phục vụ các dự án, nhất là các dự án có nhu cầu sử dụng nguồn lao động lớn, có tay nghề cao.

Thị trường lao động chưa đủ hấp dẫn

Theo thông tin từ Sở Nội vụ, Quảng Trị hiện có lực lượng lao động khá lớn, với khoảng 774.000 người từ 15 tuổi trở lên, chiếm khoảng 45,5% dân số toàn tỉnh. Cơ cấu việc làm cũng đang chuyển dịch theo hướng tích cực, từ nông nghiệp sang công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Tuy nhiên, số lượng, chất lượng và cơ cấu kỹ năng của lực lượng lao động chưa hoàn toàn tương thích với yêu cầu mới của nền kinh tế.

Bà Trương Thị Thanh Hoa, Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho rằng: “Người lao động lựa chọn nơi làm việc dựa trên nhiều yếu tố, như: Việc làm phù hợp, thu nhập cao, môi trường làm việc và điều kiện sống tốt, có cơ hội phát triển nghề nghiệp. Chính vì vậy, đối với lực lượng lao động đã qua đào tạo, Quảng Trị vẫn gặp nhiều khó khăn để thu hút họ khi thị trường lao động vẫn chưa đủ hấp dẫn”.

Quá trình hiện đại hóa sản xuất đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao - Ảnh: Mai Linh

"Bài toán" nguồn nhân lực của Quảng Trị không chỉ nằm ở việc đào tạo được bao nhiêu người, mà còn nằm ở việc người được đào tạo có việc làm ở đâu và có muốn ở lại địa phương hay không. Quảng Trị đang đứng trước nhiều cơ hội lớn về phát triển kinh tế-xã hội, nhưng nếu doanh nghiệp vẫn phải tìm lao động từ nơi khác, thì cơ hội phát triển cũng sẽ khó được chuyển hóa thành lợi thế thực sự.

Ông Mai Huy Phương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho rằng, từ nhiều năm nay, tỉ lệ học sinh đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, các trường nghề của tỉnh Quảng Trị luôn ở mức cao. Tuy nhiên, sau khi được đào tạo, đa số lao động đều tìm đến các thành phố lớn, nơi có nhiều cơ hội việc làm và thu nhập cao để làm việc. Một bộ phận khác, sau khi tốt nghiệp THPT sẽ tham gia thị trường lao động nước ngoài để nâng cao thu nhập cho bản thân và gia đình.

Lý giải thêm về điều này, ông Mai Huy Phương nhấn mạnh: “Doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, lĩnh vực cũng chưa thực sự đa dạng nên cơ hội việc làm cho nhân lực qua đào tạo là chưa cao. Thêm vào đó, mức lương và tính chất việc làm, chế độ đãi ngộ vẫn chưa thực sự hấp dẫn để có thể giữ chân người lao động”.

Quảng Trị đang có thêm không gian phát triển, thêm những dự án mới, thêm những ngành nghề mới và thêm nhiều cơ hội để người dân có việc làm, nâng cao thu nhập. Nhưng để những cơ hội ấy thực sự trở thành động lực phát triển, tỉnh cần chuẩn bị một nguồn nhân lực đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu, vững về kỹ năng và có khả năng thích ứng với những thay đổi rất nhanh của nền kinh tế.

Mai Linh