QTO - Quảng Trị đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới, với hàng loạt công trình, dự án động lực được triển khai, gồm: Đường bộ cao tốc Bắc-Nam, Cảng hàng không Quảng Trị, Cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, các dự án giao thông kết nối liên vùng và các dự án công nghiệp, logistics, đô thị… Những công trình này từng bước hình thành hệ thống hạ tầng mới, mở ra không gian phát triển, tạo dư địa thu hút đầu tư, phát huy lợi thế về vị trí địa lý, giao thông và cảng biển, tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh.

Đi cùng với đó là khối lượng giải phóng mặt bằng (GPMB) rất lớn, tác động trực tiếp đến đất đai, nhà cửa, sinh kế, cuộc sống của nhiều hộ dân cũng như những giá trị tinh thần đã gắn bó với họ qua nhiều thế hệ. Giải quyết những nút thắt ấy ngay từ cơ sở là cách giữ vững sự đồng thuận, ngăn ngừa những vướng mắc tích tụ, phát sinh thành vấn đề phức tạp.

Đến từng nhà, gỡ từng việc

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Cửa Việt có diện tích hơn 50,8km², dân số hơn 27.000 người, gồm 11 thôn. Địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, trong khi nhiều dự án lớn cùng lúc triển khai khiến khối lượng công việc ở cơ sở tăng mạnh. Riêng dự án Cảng hàng không Quảng Trị ảnh hưởng trực tiếp đến đất đai, tài sản và sinh kế của nhiều hộ dân.

UBND xã Cửa Việt đã rà soát từng trường hợp, tuyên truyền, vận động, trực tiếp đến từng hộ, tổ chức đối thoại, đồng thời huy động MTTQ, các tổ chức chính trị-xã hội và lực lượng ở cơ sở cùng tham gia. Đến nay, toàn bộ mặt bằng thuộc phạm vi dự án trên địa bàn xã đã được bàn giao.

Lãnh đạo xã Cửa Việt kiểm tra khu tái định cư phục vụ dự án Cảng hàng không Quảng Trị - Ảnh: N.T.H

Chủ tịch UBND xã Cửa Việt Lê Văn Thông, cho biết: “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, gần dân, sát dân, kiên trì và trách nhiệm là cách làm được xã lựa chọn khi giải quyết những việc khó. Bên cạnh chính sách bồi thường, tái định cư, người dân quan tâm trực tiếp đến điều kiện sống, sinh kế và việc làm sau khi bàn giao mặt bằng. Vì vậy, đối với những băn khoăn của bà con, xã tổ chức đối thoại từng trường hợp, từng vấn đề cụ thể, qua đó tạo được sự đồng thuận”.

Gia đình ông Phạm Văn Tưởng ở thôn Nhĩ Hạ, xã Cửa Việt, sinh sống trong căn nhà kiên cố, trị giá hơn 1 tỉ đồng, nằm trên khu đất có mặt tiền rộng hơn 45m. Cuộc sống đang ổn định, nên việc bàn giao đất để thực hiện dự án, chuyển đến khu tái định cư đồng nghĩa với việc gia đình phải tính toán, sắp xếp lại sinh kế vốn gắn bó với mảnh đất nhiều năm.

Cũng như 54 hộ dân khác của thôn Nhĩ Hạ nằm trong diện GPMB để thực hiện dự án Cảng hàng không Quảng Trị, gia đình ông Tưởng đã được lãnh đạo xã trực tiếp gặp gỡ, vận động. Những cuộc làm việc được tổ chức cả ngoài giờ hành chính, vào ngày nghỉ, để lắng nghe tâm tư, giải đáp băn khoăn của người dân. Từ sự kiên trì ấy, các hộ dân dần hiểu, đồng thuận bàn giao mặt bằng vì sự phát triển chung của quê hương.

Không chỉ với dự án Cảng hàng không Quảng Trị, Cửa Việt còn đang giải quyết nhiều “điểm nghẽn” GPMB, như: Công trình cơ sở hạ tầng khu dịch vụ du lịch Cửa Tùng-Cửa Việt thuộc Dự án BIIG 2 triển khai từ năm 2021; dự án đường ven biển kết nối Hành lang kinh tế Đông-Tây, đoạn qua Cửa Việt dài 6,2km... Địa phương duy trì tiếp công dân định kỳ, đối thoại tại cơ sở và xử lý từng kiến nghị theo thẩm quyền.

Khi việc khó, cần làm cùng dân

Ở thôn Hiếu Nam, xã Hiếu Giang, các dự án đường bộ cao tốc Cam Lộ-La Sơn, Vạn Ninh-Cam Lộ và công trình cầu vượt cao tốc trên Quốc lộ 9 ảnh hưởng gần 80 hộ dân. Riêng cụm dân cư Tân Trúc có 16 hộ bị ảnh hưởng bởi công trình cầu vượt. Trước đây, nhiều căn nhà nằm ở mặt tiền Quốc lộ 9, thuận lợi cho việc kinh doanh. Khi cầu vượt hình thành, mặt tiền phía trước nhà các hộ dân chuyển thành đường dân sinh cạnh cầu vượt, việc buôn bán và khai thác giá trị đất bị ảnh hưởng.

Để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, đồng thời tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án, thôn Hiếu Nam lập fanpage, sử dụng các nhóm zalo của chi bộ, ban điều hành thôn và cụm dân cư để cập nhật thông tin về chính sách, tiến độ thực hiện và tiếp nhận phản ánh của người dân.

“Việc ứng dụng công nghệ số vào điều hành, nắm thông tin từ cơ sở rút ngắn khoảng cách, đưa những điều người dân quan tâm đến chi bộ, ban điều hành thôn và Ban công tác Mặt trận sớm hơn. Việc nào cần gặp trực tiếp thì tổ chức gặp; việc nào cần trao đổi, giải thích thì xử lý ngay từ cơ sở. Người dân phản ánh cũng có thêm kênh thông tin mà không cần trực tiếp tìm gặp cán bộ cơ sở”, Trưởng thôn Hiếu Nam, xã Hiếu Giang Lê Văn Mão cho hay.

Tại thôn Thuận An, xã Mỹ Thủy, trong quá trình GPMB phục vụ xây dựng khu tái định cư của dự án Cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, 5 ngôi mộ của dòng họ Đặng đã tồn tại hơn 200 năm, phải di dời. Đại diện dòng họ Đặng ở thôn Thuận An cho biết, con cháu đang có cuộc sống ổn định, “ăn nên làm ra”; vì vậy, việc di dời phần mộ tổ tiên không chỉ liên quan đến tình cảm mà còn chạm đến yếu tố tâm linh. Để “gỡ” việc khó này, Đồn Biên phòng Hải An cùng cấp ủy, chính quyền, chi bộ và các lực lượng ở cơ sở nhiều lần gặp gỡ, vận động dòng họ đồng thuận bàn giao mặt bằng để thực hiện dự án.

Cán bộ xã Cửa Việt gặp gỡ người dân thuộc diện giải phóng mặt bằng dự án Cảng hàng không Quảng Trị - Ảnh: N.T.H

Trung tá Phan Văn Thoại, Chính trị viên Đồn Biên phòng Hải An cho hay: “Cùng với việc tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận trong họ mạc, cán bộ, chiến sĩ biên phòng còn huy động nhân lực, vật lực, chuẩn bị vật liệu và trực tiếp di dời, xây dựng lại 5 ngôi mộ tổ tại địa điểm mới cho dòng họ Đặng. Công việc kéo dài gần 3 tháng. Chúng tôi xác định việc khó thì cần làm cùng với dân, từ đó bà con đồng thuận”.

Theo Trung tá Phan Văn Thoại, trong quá trình triển khai dự án Cảng biển nước sâu Mỹ Thủy, Đồn Biên phòng Hải An đã phối hợp vận động, hỗ trợ di chuyển 131 ngôi mộ, 14 lăng, 2 nhà bia và 1 ngôi nhà trong khu vực quy hoạch. Người dân nhìn thấy sự chân thành và trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ cùng tham gia vào phần việc khó mà gia đình mình đang loay hoay giải quyết nên tin tưởng, đồng thuận.

Từ câu chuyện những căn nhà phải di dời ở xã Cửa Việt, tuyến đường làm thay đổi sinh kế ở xã Hiếu Giang, đến những phần mộ tổ tiên được chuyển đến nơi mới ở xã Mỹ Thủy, mỗi câu chuyện đều bắt đầu từ một vấn đề rất cụ thể của người dân. Giải quyết những vấn đề ấy từ cơ sở cũng chính là chủ động ngăn ngừa những vướng mắc tích tụ thành “điểm nóng”.

Khi những vấn đề phát sinh được giải quyết từ cơ sở, khi người dân hiểu, đồng thuận và cùng tham gia giải quyết những vấn đề liên quan trực tiếp đến cuộc sống của mình, đó cũng là lúc chủ trương được cụ thể hóa bằng kết quả trong cuộc sống. Và từ những việc làm cụ thể ấy, niềm tin được xây dựng từng ngày.

Thanh Hải