Một đứa trẻ lớn lên trong yêu thương sẽ biết yêu thương. Một đứa trẻ được dạy “sai thì sửa” sẽ không sợ thất bại. Một đứa trẻ thấy bố mẹ nhịn nhau mỗi lần mâu thuẫn sẽ học được cách kiềm chế.

Những đứa trẻ lớn lên trong yêu thương sẽ biết yêu thương. (Ảnh minh họa: Hoài Nam/Vietnam+)

Ngày 28/6 chính thức được Thủ tướng ký Quyết định làm Ngày Gia đình Việt Nam từ năm 2002. Sau 25 năm, quãng thời gian đủ để một thế hệ sinh ra, đi học, lập nghiệp và bước vào một “vòng tròn” mới - làm cha mẹ và tiếp nối những giá trị truyền thống gia đình. 

Nhìn lại chặng đường 1/4 thế kỷ đó, kinh tế đổi mới, phát triển đã giúp hàng triệu gia đình thoát nghèo, song cũng nảy sinh những hệ lụy đáng bàn.

Khi yêu thương bị "pha loãng"

Một con số đáng suy ngẫm do Viện Xã hội học đưa ra: 71% trẻ 6-12 tuổi ở đô thị “cảm thấy cô đơn dù ở cùng bố mẹ;” cha mẹ chỉ dành trung bình 47 phút/ngày cho con; 83% dùng điện thoại/Youtube để “dỗ ăn, dỗ ngủ”…

Thạc sỹ Tâm lý Giáo dục Phạm Thị Mỹ Nhung lý giải, thời nay, chính áp lực kinh tế khiến nhiều phụ huynh chọn cách nhanh nhất: đưa con iPad, đóng tiền trung tâm, thuê gia sư. Vô tình, yêu thương bị "pha loãng" thành chu cấp. Con đủ vật chất nhưng thiếu thời gian chất lượng cùng cha mẹ.

Trong khi thực tế nhà trường hầu hết chỉ dạy Toán, Lý, Anh và nặng các môn mang tính học thuật. Gia đình lại quên dạy con buồn thì hãy nói ra, giận thì giữ nhịp thở đều để trấn tĩnh. Vẫn còn nhiều cha mẹ Việt dạy con kiểu áp đặt, quát mắng.

(Ảnh minh họa: Nguồn AFP)

Lâu dần, trẻ không còn biết gọi tên cảm xúc, không biết cách để bắt đầu giao tiếp với cha mẹ thế nào. Những "nút thắt" đó nếu kéo dài đến tuổi dậy thì, khi hormone bùng nổ, theo Thạc sỹ tâm lý Nguyễn Thị Lương (Trung tâm Tham vấn Tâm lý MindCare): "Chúng chỉ có hai cách: âm thầm chịu đựng hoặc bùng nổ bạo lực."

Những vụ việc đáng tiếc do con trẻ gây ra không phải chỉ dồn nén bức xúc sau một đêm. Nó là tích tụ những lần “con muốn nói nhưng bố mẹ không nghe.” Vì thế, các chuyên gia cho rằng yêu thương, lắng nghe và đồng hành chính là "liều thuốc" hàn gắn mọi thành viên trong gia đình.

Bởi đôi khi, chúng ta quên mất rằng dạy con không phải là nhồi nhét kiến thức, mà trách nhiệm của những bậc làm cha mẹ là dạy con biết con là ai, con cảm thấy gì, con cần gì, dạy con về niềm vui và hạnh phúc... Một đứa trẻ khi mỗi ngày đều được cha mẹ sát sao: “Hôm nay ở lớp con thế nào, có gì vui không,” với sự quan tâm, sẻ chia sẽ có môi trường lành mạnh để phát triển tốt cả thể chất lẫn tinh thần.

Giữa cuộc sống bộn bề những lo toan hàng ngày, chắc hẳn sẽ có lúc chúng ta tự hỏi mình làm để sống hay sống để làm, mà không có mấy thời gian cho bản thân, cho gia đình? Rồi những bậc cha mẹ lại tìm cách tự biện minh mình “cày cuốc” là vì lo cho tương lai con cái.

Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Những đứa trẻ 0-6 tuổi cần cha mẹ hơn cần đồ chơi. Trẻ 6-12 tuổi cần cha mẹ ngồi nghe nó kể những câu chuyện có thể là vớ vẩn, xầm xí. 12-18 tuổi, chúng cần cha mẹ làm bạn để khỏi phải tìm bạn xấu ngoài đường.

Cha mẹ hãy giúp trẻ em có những ký ức tuổi thơ đẹp đẽ. (Ảnh minh họa: Mai Mai/Vietnam+)

Hạnh phúc là một hành trình...

Xưa, tam đại-tứ đại đồng đường dưới một mái nhà, ăn chung mâm, ngủ chung phản lớn; con hư ông bà mắng, bố mẹ dạy. Ngày ấy, hiếu - nghĩa đều được thực hành mỗi ngày. Nay, gia đình thu gọn chỉ còn 2 vợ chồng và một, hai đứa con. Ông bà ở quê. Tối đến, mỗi người một điện thoại, bữa cơm bày ra người ăn trước người ăn sau theo nhu cầu.

Đô thị hóa và kinh tế thị trường khiến ai cũng phải “chạy.” Chạy KPI, chạy deadline... Và thời gian chính là thứ đầu tiên bị cắt khỏi “ngân sách gia đình.”

25 năm Ngày Gia đình Việt Nam nhắc ta một điều giản dị: Gia đình không tự nhiên hạnh phúc. Con trẻ không tự nhiên coi mẹ cha là nơi chia sẻ, gửi gắm mọi vui, buồn. Bởi hạnh phúc là kết quả của một hành trình bền bỉ giáo dưỡng, bao dung, đồng hành với con mỗi ngày. 

“Gia đình hạnh phúc không phải nhà không có cãi vã. Mà là nhà có cãi vã, nhưng con cái vẫn thấy bố mẹ nhịn nhau, sửa sai cho nhau mỗi ngày,” chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Lương khẳng định.

Một đứa trẻ lớn lên trong yêu thương sẽ biết yêu thương. Một đứa trẻ được dạy “sai thì sửa” sẽ không sợ thất bại. Một đứa trẻ thấy bố mẹ nhịn nhau mỗi lần mâu thuẫn sẽ học được cách kiềm chế.

Những khoảnh khắc ý nghĩa của trẻ em bên gia đình. (Ảnh minh họa: Mai Mai/Vietnam+)

Hôm nay, ngay bữa cơm tối, chúng ta hãy gác điện thoại xuống và hỏi xem hôm nay của con thế nào. Những quan tâm đúng lúc có thể vá được những "lỗ hổng" không đáng có và giữ được “bếp lửa” gia đình yên vui cho cả một đời người.

Vì cuối cùng, điều một đứa trẻ nhớ nhất không phải được ở trong ngôi nhà to, nhiều điểm 10 hay những chuyến du lịch đắt tiền… Lớn lên, chúng sẽ hoài niệm cảm giác ấm áp trong vòng tay cha mẹ, được rủ rỉ và được lắng nghe, được bày tỏ, là chính mình và quan trọng hơn là sự hiện diện, đồng hành của cha mẹ trong những dấu mốc cuộc đời. Một môi trường sống an toàn, lành mạnh, cha mẹ hòa thuận, cư xử đúng mực sẽ tạo ra những đứa trẻ hạnh phúc, có ích cho xã hội.

Theo Vietnam+