QTO - Từ việc thanh toán bằng mã QR tại các cửa hàng nhỏ đến việc nông dân sử dụng mạng xã hội để quảng bá và bán nông sản, công nghệ số đang dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của người dân. Những thay đổi tưởng chừng nhỏ bé này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần hình thành thói quen sống hiện đại, thuận tiện hơn.

Công nghệ hiện diện trong đời sống

Những năm gần đây, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ đối với nhiều người dân trên địa bàn tỉnh. Tại các khu chợ, cửa hàng tạp hóa hay quán ăn nhỏ, hình thức thanh toán bằng mã QR đang ngày càng phổ biến. Chỉ cần vài thao tác trên điện thoại, người mua có thể hoàn tất việc thanh toán mà không cần sử dụng tiền mặt.

Tại một cửa hàng tạp hóa trên địa bàn xã Lệ Thủy, tấm bảng nhỏ in mã QR được đặt ngay cạnh quầy. Theo bà Lê Thị Thu (chủ cửa hàng), trước đây, việc thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt, nhưng vài năm trở lại đây, nhiều khách hàng, đặc biệt là người trẻ, lựa chọn chuyển khoản.

“Ban đầu tôi cũng thấy chưa quen, nhưng sau khi được ngân hàng hướng dẫn thì thấy rất tiện. Khách chỉ cần quét mã là thanh toán xong, không phải trả lại tiền lẻ hay lo thiếu tiền mặt”, bà Thu chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Vân làm quen với việc bán rau, củ qua mạng xã hội để mở rộng đầu ra cho sản phẩm của gia đình - Ảnh: M.H

Công nghệ số còn dần len lỏi vào hoạt động sản xuất và tiêu thụ nông sản ở nhiều vùng nông thôn. Thay vì chỉ phụ thuộc vào thương lái hoặc chợ truyền thống, nhiều nông dân đã bắt đầu tận dụng mạng xã hội như facebook, zalo để giới thiệu và bán sản phẩm.

Bà Nguyễn Thị Vân (63 tuổi), một hộ trồng rau ở phường Đồng Thuận, cho biết trước đây, gia đình chủ yếu trồng rau rồi mang ra chợ bán lẻ. Thời gian gần đây, dù đã lớn tuổi, bà vẫn không ngừng học hỏi, tập làm quen với cách bán hàng qua mạng xã hội, từng bước đưa những bó rau sạch của gia đình đến gần hơn với người tiêu dùng. Bà Vân chia sẻ: “Giờ xu thế bán hàng qua mạng nhiều nên tôi cũng tập tành đăng thử vài hình ảnh vườn rau và những bó rau vừa thu hoạch lên trang cá nhân. Không ngờ sau đó cũng có người hỏi mua, rồi dần dần có thêm khách mới. Khách quen ngày càng nhiều nên mỗi ngày tôi cũng bán được thêm một lượng rau khá ổn định”.

Những thay đổi này cho thấy công nghệ đang dần len lỏi vào từng hoạt động trong đời sống hằng ngày, từ mua bán nhỏ lẻ đến tiêu thụ nông sản, góp phần tạo thêm cơ hội cho người dân nâng cao thu nhập.

Thay đổi thói quen của người dân

Không chỉ trong hoạt động mua bán, công nghệ số còn được ứng dụng trong nhiều dịch vụ thiết yếu khác của đời sống. Người dân hiện có thể thanh toán tiền điện, tiền nước, cước viễn thông hay học phí thông qua các ứng dụng trên điện thoại thông minh. Những tiện ích này giúp giảm đáng kể thời gian đi lại, đặc biệt đối với những người bận rộn hoặc sinh sống xa các điểm giao dịch.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, thói quen sinh hoạt của người dân cũng từng bước thay đổi. Nếu trước đây, việc sử dụng điện thoại thông minh hay các ứng dụng công nghệ chủ yếu phổ biến ở giới trẻ thì nay nhiều người trung niên, người cao tuổi cũng dần tiếp cận và sử dụng trong các nhu cầu hằng ngày.

Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, các tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận với các nền tảng số. Thành viên của các tổ thường là đoàn viên, thanh niên hoặc cán bộ cơ sở, trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng cần thiết. Nhờ đó, việc tiếp cận công nghệ của người dân trở nên thuận lợi hơn, góp phần đưa các tiện ích số đến gần hơn với đời sống.

Đoàn viên, thanh niên hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID - Ảnh: M.H

Bà Trần Thị Phụng (55 tuổi), phường Đồng Sơn, cho biết: “Ban đầu tôi còn e ngại vì sợ khó sử dụng. Nhưng khi được hướng dẫn cụ thể thì ai cũng thấy tiện lợi. Có bác còn nói từ khi biết dùng điện thoại để thanh toán tiền điện, nước hay tra cứu thông tin thì thấy cuộc sống tiện hơn, không phải đi lại nhiều, gia đình đang dần thích nghi với nhịp sống số”.

Bí thư Đoàn phường Đồng Sơn Hoàng Văn Đạt cho biết thời gian qua, lực lượng đoàn viên, thanh niên đã tích cực tham gia các tổ công nghệ số cộng đồng, trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng số. “Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của cơ quan quản lý mà còn gắn với đời sống mỗi người dân. Khi công nghệ trở nên gần gũi, người dân sẽ chủ động tham gia và hưởng lợi từ những tiện ích mà công nghệ mang lại”, ông Đạt nói.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực, việc người dân chủ động tiếp cận và sử dụng công nghệ chính là yếu tố quan trọng để hình thành một xã hội số. Khi công nghệ thực sự đến gần với đời sống, những lợi ích thiết thực mà nó mang lại sẽ tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng.

Mỹ Hạnh