QTO - Trong tiến trình phát triển công nghiệp gắn với đô thị hóa, việc bảo đảm môi trường sống an toàn, trong lành cho người dân ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng. Tại phường Nam Đông Hà, hoạt động sản xuất của Nhà máy gỗ ván MDF VRG Quảng Trị nằm trong khu vực đô thị, gần các cơ sở y tế lớn, đang đặt ra những vấn đề cần được quan tâm từ góc độ quản lý môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Khói phát sinh trong không gian đô thị

Nhà máy gỗ ván MDF VRG Quảng Trị đặt tại Khu công nghiệp Nam Đông Hà-khu vực có mật độ dân cư tương đối cao, đồng thời tập trung nhiều công trình hạ tầng xã hội. Đáng chú ý, trong phạm vi gần có Bệnh viện đa khoa tỉnh-nơi tiếp nhận và điều trị số lượng lớn bệnh nhân mỗi ngày.

Theo ghi nhận thực tế và phản ánh của một số người dân, trong quá trình vận hành, nhà máy phát sinh khí thải qua hệ thống ống khói. Vào những lúc thời tiết ít gió, độ ẩm cao hoặc về chiều tối, luồng khí này có xu hướng khuếch tán chậm, lan tỏa trong không gian xung quanh, khiến một số người cảm nhận được sự thay đổi nhất định của chất lượng không khí.

Giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Phan Xuân Nam cho biết, nhà máy nằm cách bệnh viện chỉ vài trăm mét và ở vị trí phía trước. Khi có gió nồm từ hướng biển thổi vào, luồng khí từ ống khói di chuyển trực tiếp về phía bệnh viện. Để hạn chế ảnh hưởng, các buồng bệnh, phòng làm việc và khu chức năng thường phải đóng kín cửa.

Ống khói của Nhà máy gỗ MDF VRG Quảng Trị nhìn từ Bệnh viện đa khoa tỉnh - Ảnh: N.V

Mùi khói trong không khí không quá nồng nhưng có thể gây cảm giác khó chịu, đôi khi giống mùi khoai nướng bị cháy. Ngoài ra, hằng ngày xuất hiện tình trạng bụi mịn lơ lửng. Dù đã đóng cửa, một số khu vực vẫn có hiện tượng bụi bám nhẹ trên bề mặt bàn làm việc, các phương tiện đỗ ngoài trời sau vài giờ cũng có thể bị phủ một lớp bụi mờ.

Về tác động cụ thể đến sức khỏe, bác sĩ Phan Xuân Nam cho biết hiện chưa có nghiên cứu khoa học đánh giá trực tiếp mối liên hệ giữa các yếu tố này với tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và đội ngũ y tế. Bệnh viện được xây dựng sau khi nhà máy đi vào hoạt động, do đó đơn vị đã chủ động áp dụng các biện pháp thích ứng nhằm hạn chế ảnh hưởng của khói và bụi.

Theo một bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện, đồng thời sinh sống cách nhà máy khoảng 1km, vào những ngày có gió từ hướng nhà máy, đôi khi có thể cảm nhận mùi gỗ sấy. Do vị trí nhà ở không thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của hướng gió từ ống khói nên mức độ cảm nhận không nhiều. Người dân cũng bày tỏ mong muốn các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát để kịp thời đánh giá, bảo đảm môi trường sống an toàn, nhất là tại khu vực tập trung cơ sở y tế và khu dân cư nằm liền kề.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý

Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Phú Xuyên, Chánh Văn phòng Công ty CP Gỗ MDF VRG Quảng Trị cho biết, nhà máy luôn ý thức trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường. Nhà máy có diện tích gần 10ha, công suất 60.000m³ sản phẩm/năm. Quy trình sản xuất khép kín từ xử lý nguyên liệu đến hoàn thiện sản phẩm; được xây dựng từ năm 2002 và đi vào hoạt động năm 2005.

Theo ông Lê Phú Xuyên, khí thải từ ống khói có mùi đặc trưng của quá trình sấy gỗ, có thể tạo cảm giác như mùi khoai nướng hoặc gỗ cháy nhẹ. Trong quy trình sản xuất, gỗ sau khi nghiền thành sợi sẽ được đưa vào lò sấy; vào mùa mưa, khi nguyên liệu có độ ẩm cao, lượng hơi nước phát sinh nhiều hơn nên quan sát thấy khói nhiều hơn.

Ông Lê Phú Xuyên trao đổi thêm, công tác đánh giá tác động môi trường được thực hiện định kỳ, trước đây 3 tháng/lần và hiện nay 6 tháng/lần. Công ty có 2 nhà máy, 1 đặt tại Khu công nghiệp Quán Ngang, xa khu dân cư và 1 đặt tại Khu công nghiệp Nam Đông Hà. Công ty không có kế hoạch di dời nhà máy tại Khu công nghiệp Nam Đông Hà ra Khu công nghiệp Quán Ngang cách đó khoảng 10km vì chi phí lớn.

Đáng lưu ý, tại buổi làm việc, đại diện doanh nghiệp cho biết sẽ chỉ đạo bộ phận liên quan cung cấp kết quả đánh giá tác động môi trường của lần kiểm tra gần nhất. Tuy nhiên, sau nhiều lần liên hệ, đến nay đã hơn 3 tuần, phía phóng viên vẫn chưa nhận được thông tin như đã trao đổi. Điều này cho thấy việc cung cấp, công khai thông tin môi trường cần được doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc, kịp thời hơn, góp phần tạo sự minh bạch và đồng thuận trong cộng đồng.

Với đặc thù vị trí của nhà máy tại phường Nam Đông Hà, việc các cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi, đánh giá khách quan các yếu tố môi trường là hết sức cần thiết. Qua đó, các bên liên quan có cơ sở để điều chỉnh phù hợp, bảo đảm mục tiêu phát triển sản xuất gắn với giữ gìn môi trường sống an toàn, bền vững cho người dân.

Nguyễn Vinh