QTO - Mang nỗi lo đến ngày nào đó “rừng sẽ cạn”, từ năm 2000, anh Hồ Ra Ơi ở bản Khe Van, xã Hướng Hiệp đã luồn rừng tìm kiếm nhiều loại cây giống gỗ quý như huỷnh (huệng), lát hoa, sao đen, sưa… mang về ươm trồng trong vườn nhà, chờ đến mùa mưa mang lên trồng ở những khoảng đồi trọc trước bản.

Trong suốt buổi sáng, tôi theo chân anh Hồ Ra Ơi ngắm cánh rừng gần 1.000 cây gỗ quý như huỷnh, lát hoa, sao đen, sưa… mà chính anh đã lặn lội vào tận rừng sâu tìm cây giống mang về ươm trồng cách đây 26 năm. Anh Hồ Ra Ơi cho biết, đến tận bây giờ vẫn còn nhiều đồng bào Bru-Vân Kiều chưa ý thức được tầm quan trọng của rừng. Chỉ cách đây chục năm, đồng bào Bru-Vân Kiều ở bản Khe Van cũng như nhiều bản làng khác, cứ đến mùa lại vào rừng để phát rừng làm nương rẫy; chặt gỗ rừng về làm nhà cửa. Rừng cũng vì thế mà dần lùi xa bản làng…

Cứ rảnh rỗi là anh Hồ Ra Ơi lại vào khu rừng mà anh tự tay trồng, chăm sóc để kiểm đếm số cây - Ảnh: S.H

Còn chuyện anh Hồ Ra Ơi trồng rừng đã thực hiện cách đây 26 năm. Đó là khoảng năm 2000, anh Hồ Ra Ơi cùng với nhiều trai tráng trong bản Khe Van vì đói nghèo nên phải lặn lội vào rừng xanh, núi thẳm của đại ngàn Trường Sơn để rà, đào phế liệu chiến tranh. Một lần ngồi nghỉ chân bên suối, dưới tán rừng rậm mát, anh Hồ Ra Ơi thấy các loại cây giống gỗ quý như huỷnh, lát hoa, sao đen, sưa… mọc lên xanh tốt. Anh liền bới mấy cây bỏ vào a chói mang về ươm thử trong vườn nhà. Sau một thời gian ươm cây giống, đến mùa mưa năm đó anh Hồ Ra Ơi mang lên khoảng đồi trọc trước bản Khe Van để trồng.

Lúc đầu, anh Hồ Ra Ơi cũng không tin là cây sẽ sống bởi đất đồi quá nhiều đá sỏi lại bạc màu. Nhưng rồi, cây không những sống được mà còn phát triển xanh tốt. Từ đó, anh Hồ Ra Ơi bắt đầu những chuyến vào rừng mang cây giống gỗ quý về để ươm trồng.

Anh Hồ Ra Ơi nhớ lại, hồi đó mỗi chuyến anh vào rừng phải mất khoảng 3-4 ngày mới đào bới được khoảng vài chục cây giống gỗ quý mang về. Cứ đi hết cánh rừng này đến cánh rừng khác để tìm cây gỗ giống. Ngày thì hì hụi đào bới, còn đêm đến thì tìm hốc đá hoặc chạng cây to để ngủ tránh rắn rết, thú rừng. Nhiều người khi nghe anh kể chuyện tìm cây giống gỗ quý nhưng không đào bới cho bằng hết số cây tìm được mà chỉ lấy vài cây rồi đi tìm cây nơi khác. Họ cho rằng anh là “dở hơi”, tìm được thì đào bới cho hết mang về, chứ rừng thì thiếu gì cây gỗ giống mà phải lặn lội vậy cho cực. Anh Hồ Ra Ơi chỉ cười trừ. Bởi làm theo cách của họ thì khi cây lớn chết lấy đâu ra cây con để thay thế vào chỗ trống. Đào bới bằng hết có khác gì là gián tiếp phá rừng.

Bây giờ, mỗi khi rảnh rỗi, anh Hồ Ra Ơi lại vào cánh rừng do anh tự tay trồng, nhìn các loại cây gỗ quý vươn tán xanh tốt, trong anh lại trào dâng niềm vui. Vui là bởi anh đã “mang rừng” về gần bản hơn. Mỗi lần vận động dân bản Khe Van trồng rừng là anh lấy “khu rừng” của mình ra làm dẫn chứng để thuyết phục. Người dân bản Khe Van thấy anh làm được nên nhiều người đã bắt đầu trồng rừng trên chính diện tích làm nương rẫy bị bỏ hoang lâu năm gần bản Khe Van.

Anh Hồ Ra Ơi nói rằng, cứ mỗi người dân không chỉ riêng bản Khe Van mà nhiều bản làng khác chịu khó trồng vài cây trên những khoảng đồi hoang hóa thì chỉ cần vài năm là rừng sẽ lên xanh. Phải trồng rừng, giữ rừng để truyền lại cho cháu con mai sau.

Sỹ Hoàng