QTO - Không phải ngẫu nhiên mà Quảng Trị được lựa chọn là nơi tổ chức Lễ hội Vì Hòa bình. Trên mảnh đất này, mỗi dòng sông, nhịp cầu, cánh đồng hay địa danh lịch sử đều mang trong mình một phần ký ức của dân tộc. Chính từ mạch nguồn ấy, Quảng Trị đang từng bước chuyển hóa chiều sâu của lịch sử thành sức mạnh mềm văn hóa, để những giá trị được hun đúc qua bao thế hệ tiếp tục lan tỏa trong đời sống hôm nay và truyền cảm hứng cho mai sau. Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 là biểu hiện sinh động của tư duy đó, đây không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà còn là hành trình khơi dậy bản sắc, lan tỏa khát vọng hòa bình và kiến tạo một thương hiệu văn hóa mới của Quảng Trị trong kỷ nguyên mới.

Màn bắn pháo hoa nghệ thuật tại lễ khai mạc “Lễ hội Vì hòa bình” năm 2026 - Ảnh: N.L

Khi ký ức trở thành sức mạnh       

Hiếm có địa phương nào hội tụ nhiều địa danh lịch sử cách mạng như Quảng Trị với Di tích quốc gia đặc biệt Thành Cổ Quảng Trị, Khu di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, Khu di tích quốc gia đặc biệt địa đạo Vịnh Mốc, Khu di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám cô-Đường 20 Quyết Thắng, Di tích quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9...

Mỗi địa danh là một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc, nhắc nhớ bao thế hệ về những hy sinh của các anh hùng liệt sĩ để đất nước được độc lập, thống nhất và hòa bình hôm nay.

Chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc “Lễ hội vì hòa bình” năm 2026 - Ảnh: N.L

Từ những chứng tích chiến tranh, tỉnh đang từng bước kiến tạo “Không gian văn hóa vì hòa bình”. Đây không chỉ là sự đổi mới trong cách tiếp cận, mà còn là lựa chọn phát triển lấy văn hóa làm nguồn lực nội sinh, góp phần định hình bản sắc, nâng cao vị thế và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương. Trên nền tảng đó, Lễ hội Vì Hòa bình được tổ chức định kỳ, trở thành biểu tượng văn hóa mới của Quảng Trị, nơi quá khứ được tri ân, hiện tại được kết nối và tương lai được kiến tạo bằng khát vọng hòa bình, phát triển.

Và hòa bình được kể bằng văn hóa

Đối với Quảng Trị, quá khứ đau thương không phải lực cản của phát triển mà đang được chuyển hóa nhằm hướng đến xây dựng một “thương hiệu” mới gắn với hòa bình, nhân văn và khát vọng vươn lên. Đây chính là sự vận dụng sáng tạo quan điểm của Đảng về phát triển văn hóa trong điều kiện thực tiễn của địa phương; thể hiện tầm nhìn phát triển lấy con người và các giá trị văn hóa làm trung tâm.

Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 vì thế không chỉ là sự tiếp nối thành công của mùa lễ hội đầu tiên năm 2024 mà còn là minh chứng sinh động cho nỗ lực của Quảng Trị trong việc tạo dựng một diện mạo mới bằng con đường văn hóa. Nếu nhìn ở bề nổi, lễ hội là chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch được tổ chức trên quy mô lớn; nhưng ở chiều sâu, đó là quá trình kiến tạo một không gian văn hóa với những giá trị lịch sử, truyền thống, nghệ thuật và khát vọng phát triển được kết nối trong một chỉnh thể thống nhất để lan tỏa thông điệp hòa bình đến cộng đồng.

Chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc “Lễ hội vì hòa bình” năm 2026 - Ảnh: N.L

Điều đáng ghi nhận là thông điệp của Lễ hội Vì hòa bình năm 2026 không chuyển tải bằng những khẩu hiệu mang tính áp đặt mà kể bằng ngôn ngữ của văn hóa và nghệ thuật-thứ ngôn ngữ có khả năng vượt qua mọi rào cản về không gian, thời gian và sự khác biệt về văn hóa để chạm đến cảm xúc, lương tri và những giá trị nhân văn phổ quát.

Đó cũng là phương thức để Quảng Trị kể câu chuyện của mình với thế giới: Không khơi lại nỗi đau để nuôi dưỡng hận thù, mà từ những ký ức chiến tranh để khẳng định giá trị của hòa bình; không chỉ nhắc nhớ quá khứ mà hướng con người đến trách nhiệm gìn giữ hòa bình, vun đắp sự đồng cảm, sẻ chia và hợp tác vì tương lai.    

Hiệu ứng tích cực mà Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 tạo ra đã được minh chứng bằng những con số và dấu ấn cụ thể. Chỉ riêng đêm khai mạc tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải đã thu hút hàng vạn người dân và du khách tham dự trực tiếp, đồng thời tạo hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ với hàng triệu lượt tiếp cận trên các nền tảng số; lượng khách đến Quảng Trị tăng cao, góp phần thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch.

Những con số ấy cho thấy Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 không chỉ tạo dấu ấn về văn hóa, mà còn từng bước khẳng định vai trò là động lực kích cầu du lịch, quảng bá hình ảnh và nâng cao sức hấp dẫn của Quảng Trị trên bản đồ du lịch. Điều này cũng góp phần khẳng định hướng đi đúng đắn của Quảng Trị trong việc chuyển hóa giá trị lịch sử thành nguồn lực phát triển; đồng thời, hiện thực hóa chủ trương phát triển du lịch trở thành một trong 4 trụ cột tăng trưởng của tỉnh.

Tương lai bắt đầu từ những giá trị bền vững

Chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc “Lễ hội vì hòa bình” năm 2026 - Ảnh: N.L

Với Quảng Trị, lợi thế khác biệt không chỉ nằm ở hệ thống di tích lịch sử cách mạng, mà còn ở khả năng chuyển hóa những giá trị lịch sử thành sức mạnh mềm để phát triển. Đây cũng là hướng đi phù hợp với quan điểm của Đảng, xem văn hóa là nền tảng, trụ cột, hệ điều tiết cho sự phát triển (Nghị quyết số 80-NQ/TW).

Trong đó, việc kiến tạo “Không gian văn hóa vì hòa bình” và phát triển Lễ hội Vì Hòa bình không chỉ phục vụ nhiệm vụ bảo tồn, phát huy giá trị di tích mà còn góp phần hiện thực hóa định hướng đưa du lịch trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng của tỉnh, xây dựng Quảng Trị trở thành điểm đến giàu bản sắc, giàu sức hấp dẫn trong tiến trình hội nhập.

Để Lễ hội Vì Hòa bình thực sự trở thành một thương hiệu văn hóa có sức sống bền vững, điều quan trọng không chỉ là tổ chức thành công từng mùa lễ hội mà cần phát triển lễ hội với tầm nhìn dài hạn. Mỗi hoạt động cần được thiết kế như một sản phẩm văn hóa đặc sắc, kể tiếp câu chuyện của Quảng Trị bằng ngôn ngữ của nghệ thuật, trải nghiệm và công nghệ; đồng thời gắn kết chặt chẽ với các tuyến, điểm di tích lịch sử, các không gian văn hóa, sản phẩm du lịch đặc trưng để hình thành chuỗi trải nghiệm xuyên suốt.

Chương trình nghệ thuật tại lễ khai mạc “Lễ hội vì hòa bình” năm 2026 - Ảnh: N.L

Cùng với đó, cần tiếp tục đầu tư bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di tích lịch sử cách mạng và di sản văn hóa của địa phương. Đẩy mạnh hơn nữa chuyển đổi số trên lĩnh vực văn hóa, xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng, tăng cường hợp tác với các cơ quan báo chí, tổ chức quốc tế và các đối tác truyền thông lớn để đưa hình ảnh Quảng Trị đến gần hơn với bạn bè trong nước và thế giới.

Quan trọng hơn cả, sức mạnh mềm văn hóa chỉ có thể được bồi đắp từ chính con người. Vì vậy, cần tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, nhà nghiên cứu, báo chí, truyền thông và những người làm công tác tư tưởng, văn hóa trong sáng tạo các tác phẩm, sản phẩm văn hóa có giá trị; đồng thời phát huy vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng, quản lý của chính quyền, sự tham gia của doanh nghiệp và sự đồng hành của mỗi người dân.   

Hồ Thị Ngọc Lan

Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy