QTO - Gói ghém cả một trời thương nhớ vào từng trang viết, “Vị quê thương nhớ” của tác giả Lê Hà hiện lên như một trạm dừng chân bình yên, đưa độc giả tìm lại những giá trị xưa cũ và hơi ấm tình thân từ những chái bếp quê nhà. Điều thú vị là đầu năm nay cuốn sách vừa nhận được tặng thưởng tác phẩm xuất sắc năm 2025 của Hội Nhà văn TP. Huế.

Lê Hà, tên thật là Lê Thị Ngọc Hà vốn là gương mặt quen thuộc với bạn đọc qua hàng loạt giải thưởng văn chương và báo chí. Tác giả có một lối viết riêng biệt, đậm chất đời thường và luôn nồng nàn hơi thở cuộc sống. Trong cuốn sách này, tác giả đóng vai một người con, một người cháu, một người lữ khách phương xa đang chắt chiu nhặt nhạnh từng mảnh vụn của kỷ niệm để ghép thành bức tranh quê nhà.

Với hơn 300 trang sách, tác phẩm không chỉ là một tập tản văn về ẩm thực, mà còn được xem như một cẩm nang về ký ức, được viết dựa trên những trải nghiệm thực tế và cảm thức sâu sắc của một người con xứ Huế.

Cuốn sách là sự kết hợp hài hòa giữa hơn 70 món ngon trải dài từ đồng bằng lên tới đại ngàn, được tác giả chậm rãi dẫn dắt qua hai phần chính. Bắt đầu từ “Vị quê thương nhớ” nơi góc bếp ám khói của ngoại, độc giả sẽ được gặp lại những món ăn dân dã chứa đựng sự tinh tế của người phụ nữ Huế. Đó là hủ mắm cà sau hè, nơi quả cà pháo phải “hãm mình dưới nắng” mới đủ đậm vị. Món “gà leo cây”, cái tên nghe vui tai ẩn chứa đôi mắt man mác buồn của ngoại khi dùng bắp chuối sứ giả làm thịt gà để dỗ dành đàn cháu nhỏ trong những ngày gian khó.

Bìa 1 của “Vị quê thương nhớ”- Ảnh: Hồng Nhi

Qua trang viết của Lê Hà, người đọc như nghe thấy tiếng dép lẹt xẹt của ngoại dưới bếp, thấy cả vệt nắng cuối ngày xuyên qua kẽ lá hắt lên chiếc áo nâu sòng đã bạc màu theo năm tháng.

Rời không gian phố hội, Lê Hà đưa người đọc đến với “Hương của núi rừng” vùng cao A Lưới. Ở đó, ẩm thực mang phong vị phóng khoáng của núi rừng thay vì sự tỉ mỉ, cầu kỳ như món ếch nướng ống tre, nhộng ong béo bùi, hay món kiến chua lạ lẫm. Cái hay của tác giả là chị thực sự hòa mình, cùng “ăn” và cùng “cảm” với người Pa Kô, Cơ Tu, để rồi nhận ra rằng ở bất cứ đâu, món ăn cũng là sợi dây kết nối tâm hồn. Những trang viết này là kết quả của những chuyến điền dã thực tế, thể hiện cái nhìn lạc quan về chân trời rộng mở của đời sống miền núi trong nhịp sống đổi mới.

Lật mở từng trang “Vị quê thương nhớ”, ta bỗng muốn gác lại những bon chen phố thị để chạy ngay về bên mạ, về với vòng tay yêu thương và những thứ bình dị nhất. Để rồi ta nhận ra hạnh phúc đôi khi không nằm ở những gì cao sang, mà gói gọn trong bàn tay chai sần của mạ, trong mùi khói bám trên mái tóc bà. Cuốn sách như một khoảng lặng giữa guồng quay hối hả, dành cho những ai đang mải miết đi tìm một góc bình yên, cho những người con xa xứ đang đau đáu nỗi nhớ nhà và cho cả những ai muốn tìm hiểu về cái hồn cốt ẩm thực dân dã của vùng đất xứ Kinh kỳ.

Hồng Nhi