QTO - Tiếp nối thành công của lễ hội Vì Hòa bình lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2024, năm nay với sự chuẩn bị công phu, bài bản của tỉnh và các bộ, ngành liên quan, Lễ hội Vì Hòa bình lần thứ II sẽ diễn ra với quy mô, tầm vóc lớn hơn. Qua lễ hội nhằm lan tỏa sâu rộng thông điệp yêu chuộng hòa bình đến các tầng lớp nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế; từng bước xây dựng Quảng Trị trở thành không gian văn hóa, điểm đến vì hòa bình.

“Từ ký ức đến tương lai-Quảng Trị vì hòa bình”

Đó là chủ đề chính của Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026. Theo ông Lê Minh Tuấn, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL), không phải ngẫu nhiên mà Chính phủ đồng ý cho tỉnh Quảng Trị đứng ra tổ chức lễ hội đặc biệt này. Bởi đây là mảnh đất chứa đựng nhiều câu chuyện lịch sử về hòa bình của đất nước, của dân tộc mà không phải nơi nào cũng có được.

Quảng Trị là hình ảnh thu nhỏ của đất nước Việt Nam, mảnh đất từng trải qua sự khốc liệt của chiến tranh, chịu nhiều hy sinh, mất mát. Vì thế, hoà bình luôn là khát vọng cháy bỏng của người dân Quảng Trị nói riêng, dân tộc Việt Nam nói chung. Hai dòng sông trên địa bàn là Bến Hải và Thạch Hãn đã ghi dấu lịch sử bằng 2 hiệp định liên quan đến hòa bình. Đó là, sông Bến Hải-giới tuyến quân sự tạm thời, chứng kiến nỗi đau chia cắt đất nước hơn 20 năm với Hiệp định Geneve về đình chỉ chiến tranh, khôi phục hòa bình ở Đông Dương năm 1954; sông Thạch Hãn-nơi diễn ra những cuộc trao trả tù binh giữa các bên sau Hiệp định Paris chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam năm 1973.

Ngày nay, Quảng Trị là một trong những địa phương có nhiều nghĩa trang liệt sĩ nhất trong cả nước, với 157 nghĩa trang, hơn 73.000 mộ liệt sĩ. Trong đó hai nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn và Đường 9, là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của hàng chục nghìn anh hùng, liệt sĩ từ khắp mọi miền đất nước đã ngã xuống mảnh đất này để giành độc lập, tự do cho dân tộc.

Thả hoa đăng trên dòng Thạch Hãn - Ảnh: L.T

Từng là mảnh đất chịu ảnh hưởng nặng nề do hậu quả của chiến tranh, hòa bình lập lại, Quảng Trị là nơi chứng kiến sự hàn gắn thời hậu chiến mạnh mẽ nhất. Nhiều dự án tượng trưng cho sự hòa giải, xây dựng hòa bình, hữu nghị của bạn bè quốc tế đã “đơm hoa, kết trái” trên mảnh đất này.

Điển hình là tổ chức Cây Hòa bình Việt Nam (PeaceTrees Vietnam) do bà Jerilyn Brusseau (một người Mỹ có em trai là phi công tham gia chiến tranh và tử trận tại chiến trường Việt Nam) là người đồng sáng lập. Đến nay, tổ chức Cây Hòa bình Việt Nam đã có 30 năm đồng hành với tỉnh Quảng Trị trong công cuộc khắc phục hậu quả chiến tranh, góp phần phát triển kinh tế-xã hội và xóa đói giảm nghèo tại địa phương.

Hay Dự án RENEW do ông Chuck Searcy (một cựu chiến binh Mỹ từng tham gia chiến tranh ở Việt Nam) sáng lập cũng đã có hơn 25 năm gắn bó với sứ mệnh rà phá bom mìn, khắc phục hậu quả chiến tranh thông qua các chương trình giáo dục an toàn và hỗ trợ người khuyết tật ở Quảng Trị.

Tổ chức phi chính phủ Roots of Peace do bà Heidi Kuhn sáng lập cũng đã chọn Quảng Trị để hỗ trợ người dân biến một số vùng đất bị đạn bom cày xới năm xưa thành những vườn tiêu xanh tốt, mang lại giá trị kinh tế cho nhiều hộ nông dân…

Lan tỏa thông điệp yêu chuộng hòa bình

Năm nay, Bộ VH,TT&DL sẽ tham gia chủ trì cùng tỉnh để tổ chức Lễ hội Vì Hoà bình lần thứ II. Không gian lễ hội được mở rộng với rất nhiều hoạt động sẽ diễn ra ở nhiều địa phương trong tỉnh, liên tiếp từ tháng 4 đến tháng 12/2026 (Lễ hội Vì Hòa bình lần thứ I chỉ tập trung diễn ra trong tháng 7-tháng tri ân).

Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Vĩ tuyến 17 - Khát vọng hòa bình” nằm trong khuôn khổ Lễ hội Vì Hòa bình 2024 - Ảnh: Hoài An

Theo kế hoạch, chương trình khai mạc Lễ hội Vì Hòa bình lần thứ II được tổ chức tại Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải vào tháng 7/2026. Tuy nhiên, từ tháng 4/2026, hoạt động của lễ hội được khởi động với ngày hội “Đạp xe vì hòa bình”; kế tiếp đó là chuỗi các sự kiện như: Giải chạy địa hình “Phong Nha Wild Trail”; Đêm nhạc Trịnh Công Sơn với chủ để “Huyền thoại mẹ”; Lễ hội Ánh sáng, ẩm thực; Thắp nến tri ân và lễ thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn; triển lãm tranh của họa sĩ Lê Bá Đảng; Lễ hội Khinh khí cầu; Concert Quốc gia về hòa bình; kỷ niệm 100 năm cà phê Khe Sanh… Hoạt động chính của lễ hội có từng chủ đề riêng để tạo điểm nhấn trong từng tháng nhằm thu hút du khách đến với Quảng Trị.

Ngoài ra, các hoạt động bổ trợ cũng được sắp xếp diễn ra đều khắp ở các địa phương trong tỉnh. “Dù có từng chủ đề riêng, thời gian, địa điểm diễn ra khác nhau nhưng các hoạt động đều bám vào chủ đề chung là vì hòa bình, tôn vinh giá trị của hòa bình. Qua đó làm nổi bật biểu tượng sức sống mãnh liệt của nhân loại ngay trên mảnh đất từng bị hủy diệt bởi chiến tranh-Quảng Trị sẽ là nơi hội ngộ của bạn bè bốn phương”, ông Tuấn chia sẻ.

Nét riêng, độc đáo của lễ hội này là không có chương trình bế mạc. Đây là lễ hội "mở" bởi hòa bình là khát vọng, ước nguyện mãi mãi của nhân loại, không bao giờ kết thúc. Thông qua các hoạt động lễ hội nhằm khẳng định ý nghĩa và giá trị của hòa bình; tôn vinh tinh thần đoàn kết, hữu nghị; lan tỏa thông điệp hòa bình tới các tầng lớp nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế; tưởng niệm tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và tinh thần yêu chuộng hòa bình, đặc biệt trong thế hệ trẻ. Lễ hội cũng là dịp để quảng bá mảnh đất, con người Quảng Trị với bề dày trầm tích về văn hóa truyền thống và lịch sử; tiềm năng, lợi thế về du lịch… nhằm thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Lâm Thanh